Albistea entzun

Nekazaritzarako lurrak

Laborantza lur bat okupatu dute ELBk eta Lurzaindiak Arbonan

Laborantzako eragileek etxaldearen eta dagozkion laborantza lurren salmenta espekulatiboa salatu dute goizean. Laborantza lurren lehentasunezko erosketarako eskubidea galdetzen diete jabeari eta erosleari.

Laborantza lurrak okupatzen hasi dira goizean ELB eta Lurzaindia, Arbonan.
Laborantza lurrak okupatzen hasi dira goizean ELB eta Lurzaindia, Arbonan. Guillaume Fauveau Tamaina handiagoan ikusi

Oihana Teyseyre Koskarat -

2021eko ekainak 23

Hiru milioi euro. Prezio horretan saltzear dago Arbonako (Lapurdi) hamabost hektareako laborantza lur bat, etxearekin. ELBk eta Lurzaindiak salatu dute saltze prezioa «espekulatiboa» dela, eta egoera salatzeko, lurra okupatzen hasi dira goizean. Izan ere, laborantza eragileek urrats administratiboak egin dituzte, SAFER laborantza lurren kudeaketarako egiturak erosketa horren berri eman bezain laster. Hala, Lurzaindiaren galdearen ondorioz, SAFERek erosteko lehentasun partziala lortzeko urratsak egin ditu, laborantza lurren parte bat berreskuratzeko, oraindik ez dute erantzunik jaso, ordea. Goizean, beraz, erosleari eta jabeari partzialki erosteko lehentasuna onartzeko eskatu diote, eta, anartean, lurra okupatzen segituko dute. SAFEReko Ipar Euskal Herriko Jean Claude Saint Jean lehendakariak ekintzan parte hartu du goizean: «desadostasunen gainetik, Lurzaindia eta ELB sostengatzen» dituela erran du.

«Laborantzan aritu nahi lukeen laborari batentzat funts honen prezio espekulatiboa ezin erosizkoa da», salatu du Ttotte Elizondo laborari eta ELBko kideak. Erosteko lehentasun partziala beharrezkotzat jo du, laborantza lurrak behin salduak izanda «galduak» izanen direlako. Arbonako lur horien erosle gaia «erretretadun aberats» bat da, ELB eta Lurzaindiaren arabera, laborantza proiekturik ez duena. «Elikadura ekoizteko laborantza proiekturik ez du; erosleak abusagailu gisa dituen zaldiendako baliatu nahi ditu lur horiek. Laborantza lurren defendatzaile gisa, laborari ez diren batzuengandik lurren ebastea, eta, ondorioz, lur horien laborantza bokazioa galaraztea salatzen dugu», erran du Maryse Cachenaut Lurzaindiako kideak. Jabeak eta erosleak datorren uztailaren 20a baino lehen erran beharko diote SAFERi erosteko lehentasun partziala onartzen duten.

Laborantza eragileek argi dute: laborantza lur horietan elikadura burujabetzara buruz joateko laborariak plantatzen ahalko lirateke. Baina, etxebizitzaren merkatuaren ondorioz, laborantza lurrak arriskuan ikusten dituzte. Cachenaut: «Laborariek laborantza lurrak prezio zuzen batean erosteko zailtasunak dituzten garai honetan, prezio ikaragarrietan egiten diren salmentek ez gaituzte axolagabe utzi behar». Hala, Euskal Hirigune Elkargoko hautetsiei ere dei egin diete Ipar Euskal Herriko herrietan laborantza lur politika baten alde engaia daitezen.

Errepikatzen den arazoa

SAFERen arabera, 2015 eta 2018 artean Ipar Euskal Herrian 2.450 laborantza lur hektarea galdu dira. Ttotte Elizondok oroitarazi du azken urteetan pareko egoerak gertatu direla; hala nola 2016an Hazparnen (Lapurdi) eta Lüküze-Altzümartan (Nafarroa Beherea); 2020an Bidarrain (Nafarroa Beherea), Donibane Lohizunen (Lapurdi), eta Urruñan (Lapurdi); 2021ean Itsasun (Lapurdi).

2020an, erraterako, Lurzaindiak SAFER egiturari erosketa lehentasuna aplikatzeko galdegin dio 34 kasutan, eta horietarik 23tan egitea onartu du. Horren bidez, «sei erosketa prezio zuzenean egin dira, prezio espekulatiboan egitekoak ziren sei salmenta ezeztatu dira, batez besteko prezioa %71 apaldu da, eta laborantza bokazioa atxiki da 60 hektareatan», Lurzaindiaren arabera.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Marifran Aranjuelo. / ©Maialen Andres, Foku

«Gezur asko esan dizkigute metroari buruz»

Unai Zubeldia - Gipuzkoako Hitza

Donostiako metroaren aurkako borrokak eta migratzaileen eta presoen aldekoak bizi dute, gaur egun, Aranjuelo. Ez zaio batere gustatu Donostiak azken urteotan izan duen eraldaketa.

Jatetxe bateko zerbitzaria, atzo, Donostian, bi bezeroren COVID ziurtagiriak egiaztatzen. ©JON URBE / FOKU

Ostalariek ez dute polizia (ere) izan nahi

Maddi Ane Txoperena Iribarren Ane Eslava

Atzotik, Euskal Herri osoan da indarrean COVID ziurtagiria. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako 50 lagunetik goitiko jatetxeetako langile eta bezeroek egun batetik bertzera egokitu behar izan dute neurrira

Miren Basaras. / ©Aritz Loiola, Foku

«Pandemiak loa galarazi dit niri ere»

Ibai Maruri Bilbao - Bizkaiko Hitza

Miren Basarasek esan du txertoak «oso onak» izan arren, transmisioa eteteko neurriak ezinbestekoak direla. Uste du askatasunaren izenean txertoari uko egiten diotenak «berekoiak» direla.

Otxarkoagako bizilagunak, protesta batean, asteartean. / ©Aritz Loiola, Foku

Betiko zerbitzua gura dute Otxarkoagan

Ibai Maruri Bilbao, Bizkaiko Hitza

Kutxabankek astean egun bitara murriztu du Bilboko Otxarkoaga auzoan dagoen bulego bakarreko leihatila zerbitzua. Bizilagunek protestak hasi dituzte. Bankuek, oro har, Bizkaian, bulegoen %45 itxi dituzte azken hamabi urteetan. Kutxabankek dio erabilera gutxitu delako hartu dutela erabakia.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.