Albistea entzun

Gure Artea sariak

Dario Urzai, Damaris Pan eta Peio Agirre dira 2021eko Gure Artea irabazleak

Ibilbide artistikoagatik saritu dute Urzai; sorkuntza lana aitortu diote Pani, eta artearen dibulgazioan eginiko lana hartu diote aintzat Agirreri

Peio Agirre, Damaris Pan eta Dario Urzay aurtengo saridunak, goizean egindako aurkezpenean, Bilboko Arte Ederren Museoan
Peio Agirre, Damaris Pan eta Dario Urzay aurtengo saridunak, goizean egindako aurkezpenean, Bilboko Arte Ederren Museoan Aritz Loiola/ Foku Tamaina handiagoan ikusi

Amaia Igartua Aristondo -

2021eko ekainak 25 07:47

Donostiako San Telmo museoan, neurri andanek mugatutako ekitaldi batean: hala iragarri zituzten iaz Gure Artea sariko irabazleak. Neurriak indarrean dirautela, baina «lasaiago» ezagutarazi dituzte aurtengoak, Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburuak nabarmendu duenez. Dario Urzai, Damaris Pan eta Peio Agirre saritu dituzte 2021eko Gure Artean, atzo goizean jakinarazi zutenez, Bilboko Arte Ederren Museoan antolatutako ekitaldian. Ibilbide artistikoa aitortu diote Urzairi; sorkuntza lana Pani, eta artea helaraztea Agirreri.

Alicia Fernandez, Ion Munduate, Mikel Onandia, Jone Alaitz Uriarte eta Pello Irazu epaimahaikideek hartu dute erabakia. Irabazle bakoitzak 18.000 euro jasoko ditu, eta udazkenean izango da saria emateko ekitaldia. Irazuk Gure Artea saria irabazi zuen iaz, eta mahaiko burua izan da aurten; halaber, hark azaldu ditu hautuaren arrazoiak.

Artean 40 bat urteko bidea du egina Urzaik, eta, Irazuren iritziz, «euskal arteko belaunaldi berrietan artista bakan eta aitortuenetako bat bihurtzera» heldu da. Sortzaile bilbotarra «erreferentzia» bat dela azpimarratu du epaimahaiburuak, hala nola Jose Ramon Amondarain, Manu Muniategiandikoetxea eta Iñaki Grazenea artistentzat, denak «itzal handiko margolariak», nabarmendu duenez. Urzaik 1980ko hamarkadaren hasieran burutu zituen ikasketak Arte Ederren fakultatean, eta, hurrengo urteetan, «Euskal Eskultura Berria delakoaren gogoetekin eta lanarekin batera, pinturaren inguruko eztabaida postmodernoan parte hartu zuen, ikusleari diziplinaren beraren izaerari buruz galdetzen dion figurazio molde batean oinarrituta», Irazuren hitzetan.

Postmodernitateak bere lanean izandako eragina azpimarratu du Urzaik berak ere: «Beti izan naiz nahiko postmodernoa, jakin gabe. Kodeak erabili nahi nituen, ez estiloak. Estilo errealista ez zetorren bat nirekin». New Yorken, Parisen, Madrilen, Bartzelonan, Oslon eta Helsinkin egin ditu banakako erakusketak, besteak beste, baina bere karrerako lehenbiziko lana gogoratu du artistak, lehenik eta behin: hain justu, Arte Ederren Museoan erakutsitako obra bat, pilota bat agertzen zuena. «Ezin zen jakin euskal pilotakoa zen, edo poliziak jaurtitako gomazko pilota bat. Inguruan zituen tantak ere izan zitezkeen izerdia, edo malkoak».

Damaris Pan, berriz, «euskal pinturan azken urteotan bizi den berpizkundearen ordezkari nagusietako bat da», Irazuren arabera. «Literaltasunaren bilaketa eta edozein sinbolismoren gehiegikeriatik ihes egitea dira haren artelanen sinpletasunaren eta irmotasunaren giltzarriak, irudikatzen dena ez baitzaie lotzen kanpoko esanahiei. Artea eta, bereziki, pintura ulertzeko modu poetiko bat erakusten du», zehaztu du epaimahaiburuak.

Panek adierazi du gehienetan «aitortzarik gabe» egiten dutela lan artistek, eta, hortaz, Gure Artea irabaztea «bultzada bat» dela. «Saria interpretatzen dut teknikaren bilaketan jarraitzeko hauspoa bezala, koartada kontzeptualen gainetik galdetzen jarraitzeko zer den artista bat, pertsona bat... Segitzeko gatazka edukitzen izatearekin, formarekin, garaikidea izateko beharrarekin eta desirarekin». Irakaskuntza eta sorkuntza artistikoa uztartzen ditu Panek, irakaslea baita EHUko Arte Ederren fakultatean. Fazeta hori ere nabarmendu du Irazuk: «Unibertsitatean rol garrantzitsua betetzen du pinturaren diziplinako sortzaileen belaunaldi berriekin». Azken urteetako bere hainbat banakako erakusketa ere aipatu ditu: esaterako, 2017ko Ze morena zauden, Bilboko Rekalde aretoak hartutakoa.

Erakustearen garrantzia

Arte sorkuntzan ez ezik, hedapenean egindako esfortzua ere aitortzen dute Gure Artea sariek. Aurten, Peio Agirreri egin diote aipamen hori. Idazlea, arte kritikaria, editorea eta komisarioa da, eta bere testuak artista entzutetsu andana baten katalogo eta monografietan argitaratu dira; adibidez, Philippe Parreno, Txomin Badiola eta Dora Garciaren lanetan.

Euskal artea «promozionatzeko» egiten duen lana xehatu du irabazleak: «Euskal artea nazioartekotzen saiatzen naiz. Bi modutara egiten dut: kanpoko artistak eta komisarioak hona ekartzen ditut, edo kanpoan saiatzen naiz euskal artisten inguruan idazten eta haien lana erakusten». Nabarmendu duenez, «ez da ohikoa izaten komisarioei sariak ematea».

Irazuren hitzetan, Agirrek «ekarpen ederra egin du eragileen arteko bitartekari eta testuinguru sortzaile lanetan». Izan ere, «euskal artisten sarea eratzen, garatzen eta balioztatzen» lagundu du Agirrek, epaimahaiburuak adierazi duenez. «Aukera eman die bere belaunaldiko eta geroko euskal artista ugariri esperientzia eta harreman berriak izateko».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Etxepare institutuko leihoen nondik norakoak azaldu dituzte goizean, Bilboko Azkuna zentroan ©Foku

35 euskal sortzaile egongo dira nazioarteko bederatzi jaialditan

Amaia Igartua Aristondo

Etxepare Euskal Institutuaren leihoen bitartez, Kataluniako, Espainiako, Frantziako eta Portugalgo festibaletan erakutsi ahal izango dute euren lana kulturgileek. Osasun egoeraren ondorioz, gertuko topaketak lehenetsi dituzte

Landarteren antolatzaileetako batzuk, aurkezpenean, Iruñean. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Landarte arte garaikideko programa Nafarroako sei herritan egingo dute

Ane Eslava

Nafarroako Gobernuak bosgarren urtez antolatu du landa eremuan kultur garaikideko sortze prozesuak sustatzeko Landarte programa.

 ©Gorka Rubio / FOKU
Iker Antia Arteztu galeriako arduraduna, Gorka Larrañaga artistak ikusgai jarritako obretako bi alboetara dituela, Donostian. ©GORKA RUBIO / FOKU

Artez marraztutako hirukia

Ainhoa Sarasola

Sortzaileak, ikasleak eta auzoa. Hiru osagai horiek lotzeko asmoz zabaldu zituen ateak Donostiako Arteztu galeriak duela hamar urte. Arte eskolak eskaintzea du bereizgarri.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.