Albistea entzun

MEMORIA HISTORIKOA

Frankismoan eraikitako bi bunker agerian utziko dituzte Lesakan

1940 eta 1950 urteen artean eraiki zituzten soldaduska egiten ari ziren gizonezkoek, Francoren erregimenaren aurka etor zitekeen ustezko inbasio bati aurre egiteko. Hogeita bortz gazte boluntario ari dira ingurunearen leheneratze lanetan.

Hainbat gazte bunkerrak berreskuratzeko lanetan, Lesakan.
Hainbat gazte bunkerrak berreskuratzeko lanetan, Lesakan. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Maddi Ane Txoperena Iribarren -

2021eko abuztuak 10

Preso errepublikanoek eraikitako errepidearen bederatzigarren kilometrotik goiti dago lekua; baina ez da hori gaia; edo bai. Lesakatik (Nafarroa) Oiartzunera (Gipuzkoa) doan errepidea 1939 eta 1943 bitartean eraiki zuten Francoren erregimenaren pean preso ziren dozenaka gizonek, bortxazko lan gisa. Lan horien jarraipena izan ziren errepidearen gainaldean eraiki zituzten bunkerrak: orduko hartan, soldaduska egiten ari ziren gizonezkoek eraiki zituzten; behartuta, horiek ere.

1940 eta 1950 bitartean eraikitako bi bunker ari dira agerian uzten egunotan Lesakan, Gardelko Pagoetako parajean, Agiñara bidean. Francoren erregimenaren aurka «Europa demokratikotik» etor zitekeen ustezko inbasio bati aurre egiteko eraiki zituzten: Pirinio osoan, ia 10.000. «Hasiera batean, 15.000 eraikitzea zuten asmoa, baina, azkenean, 8.000 inguru-edo egin zituzten», azaldu du Anna Garriges 16 urteko gazte boluntarioak. Garrigesen gisan, 25 gazte ari dira egunotan bunker horietako bi agerian uzteko lanetan, Nafarroako Gazteriaren Institutuak antolaturiko udalekuetan. Nafarroako hainbat txokotatik, Herrialde Katalanetatik eta Espainiatik etorritako 15 eta 18 urteko gazteak dira guziak.

Javier Remirez Nafarroako Gobernuko presidenteordea, Ana Ollo Herritarrekiko Harremanetako kontseilaria eta Ladis Satrustegi Lesakako alkatea lantegia ikusten aritu dira gaur goizean. Remirezek adierazi du «kontent» daudela gazteak egiten ari diren lanarekin, baita memoria historiko «mingarria» berreskuratzearekin ere. Nabarmendu du pandemia garaian ere «posible eta desiragarri» dela gazteentzako halako «aisialdi aukerak» eskaintzea, «bereziki pairatu baitute sozializazio eskasia». Ollok ere azpimarratu du bi arlo «oso interesgarri» elkartzen direla Lesakako lantegian: gazteak eta memoria. «Gazteak ari dira hainbeste urtez ezkutatuta egon den memoria berreskuratzen. Haiek dira etorkizuna, eta oso inportantea da haien lana». Bunker horiek gotortu nahi zituzten mugak ezabatzearen beharra nabarmendu du, halaber: «Horrelakorik ezin da errepikatu. Mugak ezabatu egin behar dira, nola fisikoak hala mentalak».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Martin Villa, iazko irailaren 3an Servini epailaren aurrean deklaratu ostean, auto barruan. ©JUANJO MARTIN / EFE

Martin Villa, Servinik auzipetua

Arantxa Iraola

Auto batean auzipetu du 1976ko Gasteizko hilketengatik eta German Rodriguezenarengatik
Nafarroa XXI egitasmoa babesten duten zenbait kide, atzo, Nafarroako Jauregiaren aurrean. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Dinamika berri bat, Nafarroaren geroari buruz eztabaidatzeko

Ane Eslava

Nafarroa XXI egitasmoa aurkeztu dute, Foru Hobekuntzaren inguruko «herri kontakizun» bat sustatzeko. 108 pertsonaren babesa dute
Kongresuko hitzaldietako bat, atzo, Hernanin. ©GORKA RUBIO / FOKU

Demokrazia Komunalaren Aldeko Nazioarteko Sarea aurkeztu dute

Jone Arruabarrena

«Kapitalaren logikarekin eta zapalkuntza modu guztiak» amaitzeko erez aritu dira, Hernanin

EAko kritikoek salatu dute «isilarazi» egin nahi dituztela

Berria

Modu «antidemokratikoan» jokatzea egotzi diote zuzendaritzari. Egoera «jasanezina» dela esan dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.