Albistea entzun

Energia

Konpainia elektrikoek ukatu egin dute argindarraren garestitzearekin aberasten ari direla

Laugarren egunez jarraian, marka hautsi du elektrizitatearen prezioak Espainiako merkatu arautuan.

Zentral elektriko bat, Asturiasen.
Zentral elektriko bat, Asturiasen. Eloy Alonso / Efe Tamaina handiagoan ikusi

Iker Aranburu -

2021eko abuztuak 11

Argindarra egunez egun garestitzen ari da Hego Euskal Herrian eta Espainian, eta begi asko konpainia elektrikoei begira jarri dira. Beren burua justifikatu beharra ikusi dute, eta bekainak altxaraz ditzakeen adierazpen batekin egin dute: «Ez gara prezio handiekin aberasten ari». Konpainiek tarifa arautua aldatzeko proposatu diote berriro Espainiako Gobernuari, ez dadin eguneko kotizazioaren menpe egon eta prezio finkoagoak izan ditzaten. Hain zuzen ere, eguneroko prezio horrek asteko laugarren errekorra hautsiko du bihar, batez beste 115,83 euroko kostua izango baitu megawatt-orduak. Iazko abuztuan halako hiru.

Energia Elektrikoko Enpresen Elkarteak (Aelec) agiri baten bidez azaldu duenez, argindarraren prezioaren igoera orokorra da Europa osoan, eta haien menpe ez dagoen faktoreen ondorio da. Azken asteetan behin eta berriz entzun da hala nola gasa oso garesti dagoela eta Europako Batasunaren CO2 isurketa eskubideak ere inoizko garestien daudela.

Bi faktore horiek luzarorako egongo direla kontuan hartuta, konpainia elektrikoen patronalak proposatu du PVPC tarifa arautua ez dadila argindarraren handizkako merkatuaren menpe egon, pool deitutakoaren mende, alegia. Merkatu horretan, REE argindar sarearen kudeatzaileak hurrengo egunerako beharko den argindarra kalkulatzen du, eta eskari hori betetzeko eskaintzak eskatzen dizkie hornitzaileei. Sistema horretan, lehentasuna dute energia berriztagarriek eta nuklearrak (ezin daitekeelako besterik gabe itzali), baina, haiekin eskaria ez bada betetzen, energia iturri garestiagoak sartzen dira. Azken asteetan, ziklo konbinatuko zentralak behar izan dira eskaria betetzeko, eta haien erregaia, gasa, garesti dago, batez ere Txina eta beste herrialde batzuk iazko negu hotzean hustutako erreserbak betetzen ari direlako.

Prezioa kalkulatzeko sistemari marjinalista deritzo, eta badu ezaugarri bat: energia garestienaren prezioa ordaintzen zaie hornitzaile guztiei, horren kostua kontuan hartu gabe. Espainiako Gobernuak urrats bat egin nahi du sistema hori erreformatzeko, zentral hidroelektrikoak eta nuklearrak prezioak kalkulatzeko sistematik aterata, baina, aldaketa lege bidez egingo duenez, hilabeteak beharko dira indarrean sar dadin. Hain zuzen ere, Eldiario.es-ek kaleratu du zentral hidroelektrikoek eskainitako prezioa hartu dela gehien kontuan azken asteetan. Hau da, zentral hidroelektrikoen jabeek prezio handiak eskatu dituztela beren energiaren truke, beren kostua txikia izan arren eta ondasun publiko batekin (ura) funtzionatu arren.

Sistemaren aldaketa

Espainiako Gobernuak Europako Batzordeari eskatu dio sistema marjinalista aldatzeko, baina ezezkoa jaso du, Bruselak uste baitu hura dela sistemarik onena eskaria bete ahal izateko. Hori bai, Madrili gogorarazi dio badituela tresnak kontsumitzailerik zaurgarrienei laguntzeko.

PVPC da indarrean dagoen sistema, eta deskontu batzuk baditu irabazi txikikoentzat eta familia ugarientzat, esaterako.

Konpainia elektriko handiak (Iberdrola, Endesa, EDP eta Viesgo) biltzen dituen patronalak, ordea, ziurtatu du hori ez dela nahikoa. Prezio finkoagoei lotutako tarifa arautua eskatu du Aelecek, «Europako beste herrialde batzuetan dagoen bezala».

Enpresa elektrikoen lana defendatu du Aelecek: «Ez dira etekinak ateratzen ari handizkako merkatuaren garestitzetik». Etekina gas konpainientzat dela diote, «merkatuaren oraingo egoerak mesede egiten dielako». Kontrara, haiena nagusiki isurketarik gabeko argindar sorkuntza dela aldarrikatu dute, eta gogorarazi «ahalegin ekonomiko handiak» egiten ari direla: 3.300 milioi euroren zerga bereziak ordaintzen dituzte, eta 4.500 milioi euroren inbertsioak egin dituzte energia berriztagarrietan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©MAIALEN ANDRES / @FOKU

«Nire ama bizi izan da Google gabe, baina gu jada ezin gara»

Irune Lasa

Menpekotasuna, harrapaketa... Durandek teknofeudalismo baterako dinamikak ikusten ditu ekonomia digitalean, eta norabideak proposatu ditu demokrazia digitala bultzatzeko.
Markos okindegiko irudia. ©Juan Carlos Ruiz

Argindar fakturak beldurtuta

Ibai Maruri Bilbao, Bizkaiko Hitza

Azken hilabeteetan biderkatu egin da argindarraren prezioa; markak hausten ari da. Etxeetako fakturetan ez ezik, enpresetakoetan ere igarri dute. Sidenorrek, adibidez, lan egiteari utziko dio hogei egunez, urtea amaitu arte, aurrezteko. Enpresa eta negozio txikiak ere ahal duten moduan ari dira aurre egiten.

Pedro Sanchez eta Ursula von der Leyen, Madrilen. ©JUAN CARLOS HIDALGO / EFE
Medgazen galdarak Almeriako (Espainia) El Perdigal hondartzan. ©MEDGAZ

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.