Albistea entzun

Mamutak berpiztuko dituela iragarri du ikerlari talde batek

Elefantearen eta mamut iletsuaren arteko nahasketa bat sortzea da asmoa, batez ere artikoko tundra biziberritzeko. Proiektuaren sortzaileen arabera, sei urte barru prest izango dituzte lehenengo kumeak.

Mamut iletsuaren argazki bat.
Mamut iletsuaren argazki bat. COLOSSAL Tamaina handiagoan ikusi

Jone Arruabarrena -

2021eko irailak 14

Adituen arabera, duela 4.000 urte inguru desagertu zen mamuta, eta Zirkulu Polar Artikoan bizi izan ziren azkenekoak. Orain, ordea, ingeniaritza genetikoaren bitartez berreskuratu nahi dute espeziea... edo antzerako zerbait. Colossal izeneko enpresa dago proiektuaren atzean. George Church zientzialari genetistak eta Ben Lamm enpresariak sortu zuten, eta 15 milioi euro inbertitu dituzte egitasmo horretan. «Jurassic Park filmak dinosauroak berpiztu zitezkeen etorkizun bat irudikatu zuen. Orain, fikzio hori egia bihur daiteke genetistek mamut iletsua berpizten dutenean», azaldu dute.

Esan bezala, edizio genetikoa erabiliko dute mamuta «berpizteko», baina esan beharra dago, momentuz behintzat, ez dela zehazki mamut iletsu bat izango. Izan ere, CRISPR Errepikapen Palindromiko Labur Elkartuak eta Erregularki Tartekatuak izeneko teknologia erabiliko dute zientzialariek. Teknologia horrek, izaki baten genoma aldatzea ahalbidetzen du. Hau da: DNA zatiak atera eta moldatzeko aukera ematen du. Horri jarraituz, elefante asiarraren zelulak hartu, mamutaren DNA zatiak txertatu, eta elefante asiarretan ernaltzea da proiektuaren asmoa. Prozesua bukatuta, mamutaren eta elefante asiarraren arteko nahasketa izango den espezie bat lortzea da asmoa.

Elefante mota hori mamutarekin genetikoki antz handiena daukan animalia da, eta batera bizi izan ziren duela 4.000 urte. Gaur egun, galtzeko arriskuan dago. Colossalek bere helburua lortuko balu, artikoko klima hotzean irauteko gai izango litzatekeen elefante bat izango litzateke emaitza. Horretarako, mamuten ilea, hotzetik babesteko erabili ohi duten koipe geruza eta beste egokitzapen batzuk eragiten dituzten geneak hartuko dituzte adituek. Elefante asiar baten umetokian edo umetoki artifizial batean ernalduko da gero mamut eta elefantearen arteko hibridoa. Aurreikuspenen arabera, sei urteren buruan izango dituzte lehen kumeak.

Baina, ikusgarria izateaz gain, zertarako balioko du espezie berri horrek? Proiektuaren sortzaileen arabera, helburu nagusia artikoko tundrak biziberritzea da, eta, horrekin batera, klima aldaketa gelditzeko beste pauso bat ematea. Colossalek azaldu duenez, esaterako, mamutek zuhaitzak botatzerakoan, antzinako zelai artikoak lehengoratzen lagundu dezakete.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

 ©ANDONI CANELLADA / FOKU

«Medikuak amari esan zion naturaren fenomeno bat nintzela»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Legorreta jaioterrian talidomidak kalte egindakoen aldeko lasterketa egin dute berriki, eta Garmendia «oso harro» dago herrikideez. Borrokalari petoa da, eta artista. 'White Lines' telesailean aritu da, aktore.
1 ©BOB EDME / EZEZAGUNA

Biluztasunaren atzetik

Amaia Igartua Aristondo

Uztailetik, zigortuta dago Hendaiako hondartzan nudismoa egitea: Ipar Euskal Herrian, baimendutako guneetan soilik egon daiteke biluzik. Hegoaldean, berriz, edonon, tokiko udalek ez badute nudismoa debekatzeko araurik onartzen.
Olivia Colman eta Josh O'Connor <em>The Crown</em>-eko protagonistak, telesaileko eszena batean. ©BERRIA

'The Crown'-ek lortu du garaikur gehien Emmy sarietan

Olatz Esteban Ezkati

Zazpi sari eskuratu ditu. Komedian, 'Ted Lasso' gailendu da, eta telesail laburrik onena 'The Queen's Gambit' izan da

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Egin BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna