Albistea entzun

EUSKARA

Nafarroako berdintasun planean «emakumeen hizkuntza eskubideak berma daitezela» eskatu du Behatokiak

Planari zenbait ekarpen eta zuzenketa egin dizkio Behatokiak, «emakume euskaldunen diskriminazioa» murrizte aldera

Agurne Gaubeka, Behatokiko zuzendaria, eta Paul Bilbao, Kontseiluko idazkari nagusia, Nafarroako Gobernuaren egoitzaren aurrean.
Agurne Gaubeka, Behatokiko zuzendaria, eta Paul Bilbao, Kontseiluko idazkari nagusia, Nafarroako Gobernuaren egoitzaren aurrean. JAGOBA MANTEROLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ion Orzaiz -

2021eko abenduak 1 14:27

Hizkuntz Eskubideen Behatokiak hainbat zuzenketa aurkeztu dizkio Nafarroako Gobernuaren Emakume eta Gizonen arteko Berdintasunerako Plan Estrategikoaren zirriborroari. Erakundearen helburua da plan horrek jaso ditzala emakumezkoen hizkuntz eskubideak bermatzeko neurriak, «emakume euskaldunen diskriminazioa» gutxitzeko xedez.

«Nafarroako berezko hizkuntza izanik, euskaraz bizi nahi duten emakumeek oztopo bereziak dituzte berdintasunerako estrategikoak izan daitezkeen lerro batzuetan», azaldu du Behatokiak ohar batean. Hizkuntz eskubideak aintzat hartzeak, planean jasotako neurrien eraginkortasunean ez ezik, «emakumeen osasun eta segurtasunean» ere eraginen dutela uste dute Behatokiko arduradunek. «Ezin genezake berdintasunean jardun, administrazioak Nafarroako emakumeen arteko desberdinkeria areagotzen duten erabaki eta neurriak zilegiztatzen baditu».

Behatokiak aurkeztutako zuzenketen artean daude «euskara ikasteko baliabide nahikorik ez duten emakumeei bideratutako neurri eta baliabideak eskaintzeko azterketa bat egiteko proposamena», eta baita «hezkuntza sistemarako berdintasuna lantzeko sortzen diren baliabide eta informazio guztiak euskaraz ere sortuko direla bermatzeko» eskaera ere. Bestalde, emakumeen osasunari lotutako neurri eta baliabide guztietan «euskarazko arreta, informazioa eta zerbitzua ere eskainiko dela bermatzea» ere eskatu du erakundeak.

Bestalde, salatu dute berdintasun plana diseinatzeko prozesuan bertan ere ez direla hizkuntza eskubideak bete: «Gaztelania hutsean publikatu dituzte diagnostikoa, ekarpenak egiteko dokumentua eta ardatz bakoitzari dagozkion neurri proposamenak. Dokumentu batzuek azaleko orria bakarrik dute elebitan, eta eduki osoa gaztelaniaz dago». Diagnostikoaren atalean, bestalde, Behatokiak salatu du euskararen ezagutza eta erabilerari buruz jasotako puntuak ez direla «ez egokiak ezta nahikoak ere, beharrizanak eta oztopoak detektatzeko».

Planaren nondik norakoak gizarteratzeko modua ere kritikatu du hizkuntza eskubideen aldeko erakundeak: «Erabat deitoragarria da webgunearen euskarazko bertsioaren arabera ekarpenak egiteko epea itxita dagoela agertu, eta gaztelaniazkoa epea luzeagoa dela agertzea. Ulertezina da berdintasuna helburu duen plan baten prestakuntza berdintasunez ez jokatzea Nafarroako emakume guztiei dagokienez». Gabezia horiek planari «zilegitasuna kentzen diotela» uste dute Behatokiko kideek, «Gobernuak ez duelako benetako esfortzua egin herritar guztien parte hartzea baldintza berdinetan izan dadin».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Larunbateko manifestazioaren balorazioa egin du Euskara Aurrrera-k. ©Jon Urbe / FOKU

Euskararen aldeko «olatu berri bat» altxatzera deitu du Euskara Aurrera-k

Oihane Puertas Ramirez

Antolatzaileen arabera, dinamikak izan duen harrera «ona baino hobea» izan da, eta nabarmendu dute euskalduntzean urratsak egiten jarraituko dutela. Besteak beste, egungo garaira egokitutako hizkuntza politika berriak exijitu dizkiete administrazio publikoei.

 ©Idoia Zabaleta / FOKU

Europan hazi eta saldutako frutan %53 areagotu dira pestizidarik arriskutsuenen trazak azken 9 urteotan

Edu Lartzanguren

Azterturiko gerezien erdia kutsatuta dagoela aurkitu dute ia hamarkada batez eginiko ikerketan. Europako Batzordearen eta EBko estatu kideen «erabateko porrota» salatu dute, EBko arauak ezartzeko eta kontsumitzaileak babesteko orduan.

Paziente batek gordetako <em>blister</em> edo pilula zorroak; ezkerrekoan argia da haurdunentzako ohartarazpena; eskuinekoa, berriz, abisu hori jartzen hasi aurrekoa da. ©BERRIA

Depakineren «egia» argitu arte

Arantxa Iraola

Botika bat hartzeagatik azido balproikoaren sindromedun seme-alabak izan zituzten zenbait andrek dena prest dute auzitara jotzeko. Espainiako justiziak epai bat eman du Sanofi botika etxearen aurka

«Sanofik erabaki zuen irabaziak lortzen jarraitzea»

«Sanofik erabaki zuen irabaziak lortzen jarraitzea»

Arantxa Iraola

Sanofiren aurka auzibideak martxan dituzten familien kasuak daramatza Ignacio Martinez abokatuak. Botika konpainia handia da, eta aski zaila dela aitortu du: desorekatua.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...