Albistea entzun

Espainiako Konstituzioaren Eguna

Alderdi subiranistek Espainiako Konstituzioa «agortuta» dagoela aldarrikatu dute

Konstituzioaren Egunaren bezperan, ohar bateratu bat plazaratu dute Llotja de Marreko akordioaren sinatzaileek. «Herrien autodeterminazio eskubidean oinarritutako eredu bat» eskatu dute.

Llotja de Marreko alderdien ordezkariak, iaz, Espainiako Kongresuan.
Llotja de Marreko alderdien ordezkariak, iaz, Espainiako Kongresuan. Javier Lizón / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Paulo Ostolaza -

2021eko abenduak 5 17:52

Azken 38 urteetan bezala, jaieguna izango da bihar Hego Euskal Herrian; Espainiako Konstituzioaren Eguna da. 1978ko abenduaren 6an bozkatu eta onartu zen testu hura, eta 1983tik ospatzen da urteurrena. Hori dela eta, adierazpen bateratu bat argitaratu dute Llotja de Marreko akordioa sinatu zuten alderdiek: EH Bilduk, ERCk, PDCat-JxCatek, CUPek eta BNGk. Konstituzioa «agortuta» dagoela esan dute, eta erabakitzeko eskubidea aldarrikatu.

«Beste urte batez, Espainiako Konstituzioa gorespen eta defentsa fanatiko baten objektu bilakatuko da gure herrien eskaera nazionalei erantzun bat ematea saihesten duten horien partetik», hasi dute testua. Salatu dute Konstituzioak errealitate plurinazionala ukatzen duela, «baita bertatik eratorritako eskubide nazionalak ere».

Eredu autonomiko deszentralizatua agortuta dago alderdi subiranisten iritziz, eta gaitzetsu dute Auzitegi Nazionala «birzentralizazio instrumentu» bilakatu dela. Gainera, Konstituzioak defizit nabarmen bat duela gogorarazi dute: «Biztanleriak ez du izan eduki nagusien inguruan bere iritzia emateko aukerarik: monarkia, lurralde eredua, eskubide sozialak... Ondorioz, agortua dagoen Konstituzio baten aurrean gaude, zilegitasunik ez duen Konstituzio baten aurrean».

Horregatik, «egiturazko aldaketak» eskatu dituzte. eta baieztatu dute Estatua bera ere jabetua dela ziklo konstituzionalaren amaieraz eta hura erreformatzeko beharraz.

Bi joera

Espainiako unionisten artean, egoera horri aurre egiteko bi joera identifikatu dituzte subiranistek: «Alde batetik, badira ziklo hau makillaje operazio berri batekin itxi nahi dutenak, itxura ireki eta progresista batetik, baina Konstituzio honen oinarriak ukitu gabe. Beste alde batetik, ordea, badira inboluzio birzentralizatzaile eta antidemokratiko bat planteatzen dutenak», azaldu dute.

Azkenik, ziurtatu dute etorkizunean ere agenda politikoan jarraituko duela nazio auziaren gaineko eztabaidak. Berretsi dute Konstituzioa eragozpen bat dela «gure nazioen etorkizun demokratikoaren aurrean», eta gehitu dute herrien autodeterminazio eskubidean oinarritutako eredu bat eskatzen jarraituko dutela: «Nazioak gara, eta demokratikoki erabaki nahi dugu gure etorkizuna».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Euskal presoen eskubideen alde urtarrilean Bilbon egindako manifestazioa. ©Aritz Loiola / FOKU

Bertze zazpi euskal preso Euskal Herriratuko dituzte

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Asier Garcia, Imanol Miner, Lierni Armendariz, Bittor Franco, Iñaki Reta, Gotzon Aranburu eta Xabier Zabalo dira Euskal Herrira ekarriko dituzten euskal presoak. Eusko Jaurlaritzak erabakiko du zer espetxetara lekualdatuko dituzten.

Joseba Azkarraga, Bego Atxa, Ramon Zallo eta Iñaki Lasagabaster, gaur goizean, Donostian, hausnarketa dokumentua aurkezten. ©Andoni Canellada / FOKU

Espetxe zaintzako eskumena Euskal Herriratzeko eskatu du Sarek

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Espetxe Zaintzako Epaitegi Zentralaren jarrera salatu du euskal presoen eskubideen aldeko mugimenduak, hausnarketa txosten batean. 2003az geroztik dago Espainiako Auzitegi Nazionalaren esku.

Iruñeko Baluarte plaza. Orain, Konstituzio plaza izendatu du Navarra Sumak. ©Mgoni4

Navarra Sumak badu bere Konstituzio plaza Iruñean

Uxue Rey Gorraiz

Enrique Maia buru duen Iruñeko Udalak izena aldatu dio orain arte Baluarteko plaza zenari: Konstituzio plaza deitu dute. Plazaren izena azaltzeko plakak urratu egiten du euskararen ordenantza: gaztelania hutsean dago.

 ©ANDONI CANELLADA / FOKU

«Egunetik egunera joan behar dugu indar harremana hobetzen»

Jon O. Urain

Hirugarren kongresu prozesua amaitu du Sortuk, estrategia eta zuzendaritza gaurkotuta. Rodriguezen hitzetan, alderdiaren helburua izango da «duela 60 urte gertatu zenaren moduko herri bulkada bat sustatzea».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.