Albistea entzun

Klima larrialdia

Beste bero marka bat baieztatu dute Artikoan: 38 gradu

Iazko ekainean, Artikoan inoiz neurtu gabeko mailara heldu ziren termometroak SIberiako Verkhoiansk herrian. Neurketa ontzat eman du gaur Munduko Meteorologia Erakundeak.

Verkhoiansk herriko sarreran dagoen oroigarria: Ipar Hemisferioko Hotzaren Poloa dela baieztatzen du.
Verkhoiansk herriko sarreran dagoen oroigarria: Ipar Hemisferioko Hotzaren Poloa dela baieztatzen du. Becker0804 Tamaina handiagoan ikusi

Edu Lartzanguren -

2021eko abenduak 14

Gaurtik aurrera ofiziala da: Artikoan inoiz neurturiko tenperaturarik altuena erregistratu dute Siberian (Errusia). 38 gradu zentigradora heldu ziren termometroak Verkhoiansk herrian, 2020ko ekainaren 20an. Munduko Meteorologia Erakundeak hilabete luzez aztertu du hango estazioak emaniko datua, eta gaur baieztatu du. «Tenperatura hori gehiago dagokio Mediterraneoari, Artikoari baino», esan du erakundeak.

Zientzialariek esan dute bero olde luze batean neurtu zutela. Uda horretan, Siberiako Artikoko batez besteko tenperaturak normalean baino hamar gradu beroagoak izan ziren, azaldu dutenez. Verkhoiansk zirkulu artikotik 115 kilometro iparraldera dago, Jakutian, eta hango meteorologia estazioa lanean aritu da 1885. urtetik.

Meteorologoek adierazi dute «alarmak» piztu dituela neurketak. Izan ere, uda horretan bertan beste tenperatura errekorra jaso zuten Antartikan: 18,3 gradu.

Poloetako eskualdeetan halako beroa neurtuz gero, zer-nolako datuak emango zituzten munduko lekurik beroenek? Erakundeak nabarmendu duenez, 2020an eta aurten 54,4 gradu erregistratu dituzte Kaliforniako Heriotzaren haranean. Era berean, Europako errekorra ere badira Sizilia uhartean (Italia) aurten neurturiko 48,8 graduak. Halere, datu horiek oraindik egiaztatzeko lanean ari direla nabarmendu dute.

«Munduko Meteorologia Erakundearen Eguraldi eta Klima Fitxategiak ez du inoiz horrenbeste ikerketa eduki mahaiaren gainean aldi berean», esan du erakundeko idazkari nagusi Petteri Taalasek.

Azaldu duenez, Artikoa da munduan azkarren berotzen ari diren eskualdeetako bat, munduko batezbestekoa halako bi baino gehiago. Adituok adierazi dute litekeena dela muturreko tenperatura marka gehiago jasotzea Artikoan etorkizunean.

Siberia Euskal Herritik urrun dagoela pentsatzea erraza da, baina ez da ahaztu behar klima sistema globala dela, eta Artikoan gertatzen dena ez dela Artikoan geratzen. Iazko beroak izotz asko urtu du Artikoan, zientzialariek ondorioztatu dutenez, eta horrek eragin diezaioke itsasoaren gatz kontzentrazioari. Azken horren diferentziak mugitzen du Euskal Herria epeltzen duen Golkoko itsaslasterra, eta zientzialariek joan zen otsailean ondorioztatu zuten ez dela egon horren ahul mila urtean. Ohartarazi dute litekeena dela horren ahultzeak neguko ekaitz bortitzagoak ekartzea.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Jon Eiherabide musikaria, bere disko-liburuaren atzean ezkutatuta. ©GUILLAUME FAUVEAU

«Liluratu nau ipuin zaharretako magiak»

Ainize Madariaga

Milaka urteko ipuin magikoari rap mozorro modernoa beztitu dio Jon Eiherabidek 'Hamalau' disko-liburuan, Xabier Sagarzaren ilustrazioek lagundurik. Kondairak oroitarazten du hartza dela «gure» arbasoa.
Gripearen txertaketa kanpaina batean erabilitako txertoak, artxiboko irudi batean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Gripearen txerto unibertsala lortzeko bidean

Iker Tubia

Ezagutzen diren gripearen bertsioei aurre eginen dien txertoa lortzeko ikerketek emaitza onak eman dituzte karraskariekin eta hudoekin egindako probetan. RNA mezulariaren teknika erabili dute.
Anartz Zuazua aktorea, aurrean, eta Itziar Ituño, atzean, bigarren denboraldiaren grabazioan. ©ULU MEDIA

Bigarren soinu olatua, heltzear

Jakes Goikoetxea

Astelehenean entzun ahalko da 'Artxipelagoa' podcastaren bigarren denboraldiko lehen atala

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.