Albistea entzun

Euskal Presoak

Amarik gabeko urtebetetze eguna

Maria Lizarraga eta Iñigo Gutierrez euskal presoen alaba Izadik bihar beteko ditu 3 urte. Kartzelatik atera beharko du orduan, Espainiako espetxe legediak hala aginduta, eta amarengandik bereizi. Gutierrez atzo atera zen espetxetik, hirugarren graduan.

Amarik gabeko urtebetetze eguna
Amarik gabeko urtebetetze eguna Tamaina handiagoan ikusi

Maddi Ane Txoperena Iribarren -

2022ko urtarrilak 22 09:12

Hiru urtez amarekin egon da egunean 24 orduz, eta, egun batetik bestera, harengandik bereizi, eta, dena ongi badoa, ikusten ahalko du ia bakarrik urtean 24 orduz». Zuritik beltzera bat-batean, eta zer eta bere urtebetetze egunean. «Urtarrilaren 23an beteko ditu 3 urte, eta, legediak markatzen duen bezala, egun horretan utzi beharko du espetxea, ama bertan utzita». Maria Lizarraga Merino eta Iñigo Gutierrez Carrillo euskal presoen alaba Izadiren kasuaz mintzo da Itxaso Torregrosa burlatarra (Nafarroa), Izadi Gurasoekin Etxera plataformaren izenean. Izan ere, Espainiako espetxe legediak arautzen duen gisan, preso dauden emakumeen seme-alabak 3 urte betetzen dituzten arte egon daitezke espetxean euren amekin, baina, hortik aitzina, atera egin behar dute, amengandik bereizita. Izadik aita ere preso du: atzo arte hirurak zeuden Aranjuezko espetxean, Madrilen, eta haurrak bi gurasoengandik berezi beharra zeukan. Baina atzo atera zuten Gutierrez espetxetik, azkenean: hirugarren graduan. Aitarekin bederen elkartzen ahalko da umea, beraz.

Bihar izanen da Izadiren hirugarren urtebetetzea, hain justu, eta amarengandik orduan gertatzekoa den banantzea nola edo hala ekidin nahi du Izadi Gurasoekin Etxera plataformak: «Zehazki nola gauzatzen den berdin zaigu, baina eskatzen dugu edozein irtenbide bereizketa hori ez dela gertatuko bermatuko duena». Taldearen beraren izenak dioen gisan, horixe baitute helburua: Izadi haurrarekin batera, guraso presoak ere atera daitezela espetxetik; eta, kasu honetan, ama.

Albiste on bat jaso du berriki plataformak, atzo erdizka gauzaturikoa: Espainiako Espetxe Erakundeek joan den abenduaren 30ean jakinarazi zuten Lizarraga eta Gutierrez Euskal Herrira ekarriko zituztela, eta Gutierrezi, gainera, hirugarren gradua emanen ziotela. Atzo etorri zen Gutierrez Euskal Herrira, baina ez, ordea, Lizarraga: «Uste dute igandera arte behintzat Aranjuezen egongo dela, hemen ez dagoelako familia modulurik. Gure esperantza da umea atera orduko mugituko dutela». Plataformarentzat, «pauso» bat da bi presoak Euskal Herriratzea eta Gutierrezi hirugarren gradua ematea, baina ez «nahikoa», halere: «Modu batean edo bestean, aitarekin egoteko aukera izango du Izadik, eta ez ditu bidaia luzeak egin beharko, baina ama ere behar du».

Bereizketa gerta ez dadin, protesta eginen dute bihar Algortan (Bizkaia), han biziko baita Izadi aurrerantzean —Gutierrez hangoa da—. Burlatatik ere autobus bat antolatu dute, Lizarragaren herritik, eta Torregrosak azaldu du kalejira eta ekitaldi bat eginen dituztela Algortan. 12:00etan abiatuko dute mobilizazioa, Txiki eta Otaegi plazan. Plataformako kideak jakinarazi du, nolanahi den, igandetik aitzinera ere segituko dutela lanean, bi gurasoak eta haurra elkarrekin egon daitezen: «Mariak kasik eginak ditu zigorraren hiru laurdenak, eta bestela ere abokatuek esan ziguten aukera duela hirugarren gradua lortzeko. Ez gara eskatzen ari ezinezkoa den zerbait, borondate kontua da».

Eusko Jaurlaritzari ere egin dio deia Torregrosak, orain Araba, Bizkai eta Gipuzkoako espetxeen eskumena duenez gero: «Euskal Herrian egun ez dago ez tutoretzapeko etxerik, ez amen modulurik, ez familia modulurik. Airean dago ama izateko eskubidea». Halako egoerei «irtenbidea» emateko eskatu du.

Urte gorabeheratsuak

Hiru urte bete arte amarekin kartzelan egoteko eskubidea duten arren, umeak ez daude preso, eta, beraz, teorian eskubidea dute tarte horretan guzian kanpora ateratzeko. Izadiren kasua ez da erraza izan, ordea, koronabirusa egokitu zaiolako tartean. Torregrosa: «Gaixoak kasik denetarik pasatu behar izan du». Azaldu du irteerak egiten hasi bezain pronto ailegatu zela birusa, eta, beraz, kartzelan eduki zutela umea: «Urte eta erdi edo gehiago bisean bisekorik gabe eta kalera ezin ateraz pasatu du». Horrek «estimulu falta» eta kanpoarekin harremana eduki ezin izatea ekarri dizkio: «Espetxeak ez daude inorentzako pentsatuak, heldu batentzat ere ez, baina pentsa modulu normal bat urte bat edo bi urteko ume txiki batentzat! Gaur da eguna non Izadik oraindik ez dituen lehengusu batzuk ezagutzen, eta bere birramama aurreko astean ezagutu zuen lehenengo aldiz, ia hiru urterekin». Zehaztu du eskolan ere orain hasiko dela: «Ezin izan du hasi gainontzeko umeek bezala. Hurbilago egongo balitz, igual ahalko zuen».

Abenduan utzi zioten umeari kanpora ateratzen, azkenean, baina gero ezin izan zuen berriro espetxera sartu, joan den astera arte: «Egon zen ez zekiela noiz ikusiko zituen gurasoak berriro». Egindako lorpen guziak «borrokaren ondorio» izan direla uste du Torregrosak: erraterako, aitarekin elkartu ahal izatea. Baina kexu da: «Gurasoekin egoteko eskubidea behin eta berriro ukatua izan zaio». Eskubide gehiago ere bai, plataformako kidearen ustez: elikadura osasuntsu bat izatekoa, egonkortasunarena... «Profesionalek esaten dute norberaren nortasunean eta garapenean adinik inportanteena 6 urte bitarte dela, batez ere 3 urte arte, eta batez ere lehenengo urtea; eta horretan atxikimenduak kristoren garrantzia dauka». Bada, Izadiri aita eta ama diren «atxikimendu figura» horiek «ukatu» dizkiotela salatu du Torregrosak. Orain haur motxiladuna izatera pasatuko da Izadi, gainera, eta egoera berean dauden haur eta nerabeak izan ditu gogoan burlatarrak: «Ume pila bat dago pandemia hasi zenetik ez dakitenak aita edo ama edo biak noiz ikusiko dituen: ez dago bisean bisekorik espetxe gehienetan orain».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Gure Eskuren agerraldia urtarrilaren 29an, uztailaren 2ko egitasmoa aurkezteko. ©Marisol Ramirez / Foku

Aragoiko presidenteak dio uztailaren 2an ez duela onartuko «zaborrik» Pirinioetan

Jon O. Urain

Gure Esku-k eta Kataluniako eragile batzuek mobilizazioa dute uztailaren 2an; asmoa da Pirinioetako 300 bat tontor argiztatzea.

Josu Urrutikoetxea, 2020an, Parisen, BERRIArentzat ateratako argazki batean. ©Eñaut Castagnet

Espainiako Auzitegi Nazionalak epaiketarako data jarri dio Josu Urrutikoetxeari: 2024ko urtarrila

Maddi Ane Txoperena Iribarren

1987an Zaragozako Guardia Zibilaren kuartelaren aurka egindako atentatua leporatuta epaituko dute, urtarrilaren 9, 10 eta 11n. 2.354 urteko kartzela zigorra eskatuko diote.

Pedro Sanchez, gaur goizeko saioan, Espainiako Kongresuan. ©JUAN CARLOS HIDALGO / EFE

Sanchezek ukatu egin du Espainiako Poliziak eta Guardia Zibilak Pegasus softwarea dutela

Iosu Alberdi

Kataluniako Gobernuarekin eta ERCrekin hitz egiteko prest agertu da.

Marian Moreno Martuteneko kartzelako zuzendaria, iazko urrian, Eusko Jaurlaritzak espetxe eskumena eskuratu berritan. ©JON URBE / FOKU

Eusko Jaurlaritzaren arabera, espetxeetan ez da dimisiorik izan

Maddi Ane Txoperena Iribarren

'El Mundo'-k zabaldu du Marian Moreno Martuteneko zuzendariak eta espetxeetako bertze lau arduradunek dimisioa aurkeztu dutela, baina Jaurlaritzak gezurtatu egin du. Zaballako kartzelan ordezkaritza duten ELA, CCOO, APFP eta TAMPM sindikatuek protestara deitua dute biharko, lan baldintzak salatzeko.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...