Albistea entzun

1936ko gerra

1936ko gerra garaiko Euskal Herriko hobi komun handienetako bat da Begoñako hilerrian aurkitutakoa

Aurkitutako arrastoengatik, ELAren, UGTren eta anarkisten batailoietan parte hartu zuten «gudari eta milizianoak» direla uste dute.

Gaur goizean egin dute agerraldia Bilboko udaletxean
Gaur goizean egin dute agerraldia Bilboko udaletxean Monika del Valle / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Javi West Larrañaga -

2022ko martxoak 30

Begoñako hilerrian aurkitu du Aranzadik Euskal Herriko 1936ko gerrako hobi komun hori. 46 gorpu aurkitu dituzte bertan, eta horietatik 42 orain arte desagertutakoenak ziren, erregistratu gabeko hildakoenak. Guztira, gerra horren ondorioz hildako 76 pertsonaren gorpuzkiak aurkitu dituzte hilerri osoan. Gaur aurkeztu dituzte aurkikuntzak, Bilboko udaletxean.

Gorpuzkiekin batera, munizioa, txanponak, botak eta txapak aurkitu dituzte, besteak beste. Aurkitutako arrastoengatik, ELAren, UGTren eta anarkisten batailoietan ibilitako «gudari eta milizianoak» direla uste dute. Bertan izan da Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburua, eta hildakoen inguruko xehetasunak eman ditu: «Bilboren defentsan parte hartu zuten ideologia askotako pertsonak [dira]. Gudari eta miliziano gazteak, bizitza gobernu legitimoa defendatzen eman zutenak. Askatasunaren, autogobernuaren eta demokraziaren alde borrokatu ziren gazteak».

Gogora Institutura jo dezatela eskatu die Artolazabalek Bilboren defentsan hildakoen senideei, informazioa emateko. Behar bada, DNA lagin bat ere utzi ahalko dute. Izan ere, aurkitutako gorpuzki guztiei proba genetikoak egingo dizkiete hildakoen identifikazioan laguntzeko.

Ezustekoa izan zen Aranzadikoentzat hainbeste gorpuzki aurkitzea. Horixe esan du Carmen Coch arkeologoak: «Bagenekien bertan lau gorpu zeudela, baina ez genekien 46 aurkituko genituela, lau aurkitu beharrean». Frontean hildakoak dira, seguruenik Artxandako batailan. Zauriak dituzte, eta metraila zatiak hezurretan. Ikertzaileek ondorioztatu dute 1937ko ekainaren 15 eta 17 artean lurperatu zituztela. Gudari eta milizianoez gain, bando faxistako errekete bat ere aurkitu dute.

Lurdes Errasti Memoria Historikoaren alorreko Aranzadi zientzia elkarteko zuzendariak adierazi duenez, orain arteko handiena da, baina agian ez da azkena izango. «Hau ustekabe bat izan den moduan, besteren bat ere ager daiteke».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Bilbon eguerdian egindako manifestazioa jendetsua izan da. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Sindikatuen arabera, hezkuntzako greban %60ko parte hartzea izan da

Irati Urdalleta Lete Gotzon Hermosilla

Jaurlaritzak, berriz, esan du irakasleen %35,2k egin dutela greba. Langileek hezkuntza legearen aurreproiektuaren kontra egin dute, eta «hezkuntza publiko, propio eta euskalduna» aldarrikatu
Aritzetako zerbitzugune batean bota dituzte hondakinak. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

AP-8ko zaborrak urteetan bota dituzte Usurbilgo mendialde batean, baimenik gabe

Iñaki Petxarroman Jone Arruabarrena

Kontratuaren baldintzak ez betetzea, lan baldintzei eta naturari kalte egitea, eta azpikontratetan ezkutatzea egotzi die ELAk Bidelan osatzen duten Transitia eta Campezori
Zenbait aplikazio eta streaming plataforma, artxiboko irudi batean. ©BERRIA

Euskara, pantailetan lauso

Irati Urdalleta Lete

Euskara bazterrean dago pantailetan ere: esaterako, Pantailak Euskaraz taldeak emandako datuen arabera, streaming plataformetako 26.000 edukitatik %0,1 ere ez daude hizkuntza horretan. Eskatu du legez arautzeko euskarak pantailetan izan behar duen presentzia.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.