Albistea entzun

Ikus-entzunezkoen legea

Ikus-entzunezko Legean ezarritako kuotak «testimonialak» dira, hizkuntza gutxituen aldeko eragileen arabera

Streaming plataformei ezarritako kuotak kritikatu dituzte, eta gogoratu dute Espainiako Estatutik kanpoko enpresek ez dutela derrigortasunik izango horiek betetzeko. Azpidatzitako edukietan euskarak «gutxieneko presentzia» izatea ere ez du bermatuko legeak, salatu dutenez. Elkarretaratzea egingo dute ostegunean, kongresuaren atarian.

Julen Aperribai -

2022ko maiatzak 20

Ikus-entzunezkoen Lege Proiektuari egindako zuzenketak, Espainiako Kongresuko Gai Ekonomikoetarako eta Eraldaketa Digitalerako Batzordeak onartutakoak, «eskasak» dira, eta ez dute bermatzen «hizkuntza guztien berdintasuna». Hala salatu dute hizkuntza gutxituen eskubideen alde jarduten duten hainbat eragilek; tartean, Euskalgintzaren Kontseiluak. Haien arabera, legeak ez die «inolako aipamenik edo aitorpenik» egiten gaztelera ez beste hizkuntzei. «Hori dela eta, haurrei, gazteei eta, oro har, ikusleei galarazi die beren hizkuntza gozatzea telebista saioen, telesailen eta filmen eskaintza zabalaz».

Gogorarazi dutenez, eragileok proposamenak aurkeztu zizkien Espainiako Gobernuari zein alderdiei legea onartu aurreko fase guztietan, bai lege aurreproiektuari helegiteak egiteko prozesuan eta baita lege proiektuaren eztabaidan ere, «lege berriak hizkuntza aniztasuna oinarrizko printzipio gisa onar zezan». Ikus-entzunezkoen plataformetan TVE katearen emankizunetan nahiz finantzaketan hizkuntza guztientzat «gutxienekoak» ezartzen saiatu direla azaldu dute, eta, presio politikoa eta soziala «erabakigarria» izan dela. Alta, onartutako aldaketak «erabat eskasak eta testimonialak» direla salatu dute, «osotasunaren %0,35 eta %2,55 artean kokatzen baitira».

Eragileen arabera, testimonialak izango dira, halaber, «hizkuntza aniztasuna bermatzeko asmoz ezarriko diren kuotak», streaming plataformei jarritakoak. Lege proiektuaren arabera, streaming plataforma handiek estatuan lortutako diru sarreren %5 Europako ikus-entzunezko lanak sustatzeko erabili beharko dituzte, eta portzentaje horren %70 izango da estatu bakoitzeko hizkuntzetan eginiko lanentzat. Hala ere, zenbateko horren barruan, legeak %15 baino ez die bermatuko euskarari, katalanari eta galegoari. Ehuneko hori erkidegoetako biztanle kopuruaren arabera desberdina izango da, eta gutxieneko kuota %10ekoa izango da hizkuntza bakoitzarentzat —EAJk eta Espainiako Gobernuak asteon adostu zuten puntu hori aste hasieran. EH Bilduk, ordea, kopurua ez du nahikotzat jo—.

Kuota horrek, gainera, ez die eragingo egoitza Espainiako Estatutik kanpoko duten enpresi; hala nola, Netflixi eta Disneyri. Lege proiektuaren arabera, enpresa horiek erantzukizun konpromiso bat zehaztu beharko dute, hizkuntza koofizialen presetzia bermatzeko. Legeak, baina, ez die horretarako derrigortasunik ezarriko, eta hori kritikatu dute hizkuntza gutxituen eskubideen aldeko eragileek.

Baina ez hori bakarrik. Salatu dutenez, enpresa horiek ez dira behartuta egongo azpitituluetan, audiodeskribapenetan eta interfazeetan erabiltzaileei hizkuntza hautatzeko aukera ematera. «Horrek, praktikan, galaraziko du gaztelania ez den beste edozein hizkuntzatan filmen eta serieen jatorrizko bertsio azpitituludunak ikustea», azaldu dute. Positibotzat jo dute, bestalde, katalogoen barruan geolokalizazio-irizpidea ezartzea, eta, hartara, lehentasuna ematea tokian tokiko ekoizpenei. Hala ere, deitoratu dute modu horretan hizkuntza guztien «gutxieneko presentzia» ez dela bermatuko: «Gaztelania ez den beste hizkuntza batzuetako edukiak gehitu beharko liratekeela adieraztera mugatzen da».

Horrez gain, salatu dute Espainiako Kongresuko osoko bilkuran eztabaidatuko duten proposamena «oldarkorra» dela ekoizle independenteekin, hain justu, «gaztelania ez den beste hizkuntza batzuetan eskuragarri egon den gutxieneko eskaintza bermatzen zuten» horiekin.

«Bazterkeria» handieneko eremuetako bat

Adierazpen bateratuaren sinatzaileen arabera, ikus-entzunezkoena da hizkuntza gutxituen «bazterkeria egoera» nabarmenena den eremuetako bat, eta duen garrantziaz ohartarazi dute. Azaldu dutenez, ikus-entzunezkok «gaitasun handia» dute «hizkuntzaren, kulturaren eta ekonomiaren garapenean laguntzeko».

Horregatik, Espainiako Gobernuari nahiz hura sostengatzen duten alderdiei eskatu diete «immobilismoa eta errezeloak» alde batera uzteko. Horrez gain, jakinarazi dute elkarretaratzea egingo dutela kongresuaren atarian heldu den ostegunean, osoko bilkuraren testuinguruan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Javier Esparza, artxiboko irudi batean ©Iñaki Porto / EFE

UPNk Navarra Suma koalizioa amaitutzat ematea leporatu dio PPri

Irati Urdalleta Lete

Javier Esparzak «estrategia aldaketa bat» ikusten du PPn. UPNk uda amaitutakoan hartuko ditu Navarra Sumaren inguruko erabakiak

Eneritzen izandako istripua; larri zauritu da 21 urteko gazte bat. ©Nafarroako suhiltzaileak.

Gidari bat hil da Tebas-Muru Artederretan, autoa bidetik irten ondoren

Berria

N-121 errepidean gertatu da ezbeharra. Eneritzen izandako beste istripu batean, larri zauritu da 21 urteko gazte bat.

EHUko Zuzenbide fakultatea, Donostian ©Jon Urbe/ Foku

EHU munduko 400 unibertsitate onenen artean mantendu da

Edurne Begiristain

Shanghaiko Jiao Tong Unibertsitateak urtero egiten duen munduko unibertsitate onenen zerrendan segituko du EHU Euskal Herriko Unibertsitateak. EHUk zazpi espezialitate ditu munduko lehen 200 unibertsitateen artean.

Larrialdietarako anbulantzia bat, artxiboko irudian ©Gorka Rubio/ Foku

Beste 30 pertsona hil dira COVID-19arekin Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan

Berria

Koronabirusaren bilakaeraren berri eman du Osakidetzak: 180 lagun daude ospitaleratuta gaitzarekin, eta horietako hamabost ZIUetan daude.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.