Albistea entzun

Diplomazia

Txinak segurtasuna handitzeko akordioa lortu nahi du Pazifikoko hamar herrialderekin

Pekinek «partaidetza handiagoa» izatea nahi du polizia zaintzan, zibersegurtasunean eta itsas kartografian. Itunak kezka handia eragin diezaioke Mendebaldeari.

Parker Song / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Mikel O. Iribar -

2022ko maiatzak 26

Asia-Pazifikoko hamar herrialderekin segurtasun eremua zabaltzeko eta harremanak sendotzeko akordio zabal bat lortzea du xede Txinako Gobernuak, The Guardian egunkariak gaur aurreratu duenez. Argitaratutako zirriborroaren arabera, Pekinek «partaidetza handiagoa» izatea nahi du polizia zaintzan, zibersegurtasunean, itsas kartografian eta baliabide naturaletako sarbidean. Asiako erraldoiaren asmoak zein diren jakinda, itun horrek kezka handia eragin diezaieke akordio horren aurka dauden Ozeano Bareko zenbait herrialdetako agintariei, baita Mendebaldeari ere.

Zirriborro horrek bost urteko ekintza plan bat jasotzen du, eta Txinak askotariko gaiak jorratu nahi ditu; besteak beste, merkataritza, finantzaketa eta inbertsioa, turismoa, osasun publikoa, eta mandarin txinera eta kultura trukea. Hain zuzen ere, 2018arekin alderatuta, Pekinek 2025erako aldebiko merkataritzaren bolumena bikoizteko konpromisoa berretsi du, eta Asia-Pazifikoko uharteei bi milioi dolar —1,85 milioi euro— emango dizkie COVID-19aren ondorioei aurre egiteko, baita berrehun mediku txinatar bidali ere.

Ituna lortzeko helburuarekin, Txinako Atzerri ministro Wang Yi Asia-Pazifikoko zortzi herrialdetan izango da datozen hamar egunetan, bertako agintariekin gaiaz eztabaidatzeko: Kiribatin, Samoan, Fijin, Tongan, Vanuatun, Papua Ginea Berrian, eta Ekialdeko Timorren. Hasteko, Yi Salomon Uharteetako jarduneko gobernadore nagusi Patteson Otirekin bildu da gaur, Honiara hiriburuan. Txinako Atzerri ministroak nabarmendu du Asiako erraldoiak sostengua emango diola uhartediari bere «subiranotasun nazionala, segurtasuna eta lurralde osotasuna babesteko».

Pekinek eta Honiarak segurtasun lankidetzako akordio bat sinatu zuten duela hilabete pasatxo, zeinak bi herrialdeen arteko lankidetza ahalbidetuko duen uhartediko «ordena soziala mantentzeko, herritarren segurtasuna bermatzeko, laguntza emateko eta hondamendi naturalei aurre egiteko», esaterako. Itun horrek mesfidantza eragin du Asia-Pazifikoan, eta Quad aliantzak —AEBek, Japoniak, Indiak eta Australiak osatzen dute— Txinari joan den astelehenean leporatu zioten «indopazifikoan bereziki» statu quo-a «indarrez» aldatu nahi izatea.

Australia eta Mikronesia

Australiako lehen ministro karguaz jabetu berri den Anthony Albanesek adierazi du Txinak Asia-Pazifikoan duen eragina «handitzeko» mugimenduei «erantzun» egin behar diela. Horretarako, Canberra Pekini aurreratu zaio, eta Australiako Atzerri ministro Penny Wong Fijira joan da, eta Frank Bainimarama lehen ministroarekin batzartuko da bihar. Bainimaramak, berriz, Twitterren idatzi du Fijiko herritarrak lehenetsiko dituela Australiako eta Txinako ordezkariekin izango dituen bileretan, baita nazioarteko zuzenbidea aintzat hartu ere.

Mikronesiako Estatu Federatuetako presidente David Panuelok, bestalde, ohartarazi du Pekinek Asia-Pazifikoan hedatzeko dituen asmoek eskualdearen egonkortasunari «mehatxu» egiten diotela, eta horrek Txinaren eta Mendebaldearen arteko «gerra hotz berri bat» eragin dezakeela. Mikronesiako presidentearen ustez, Txinak eskualdeko uharteekin duen segurtasun-akordio posibleak erabateko aldaketa ekarriko luke «Ozeano Bareko dinamika historikoan», ABC Australiako telebista kateak zabaldu duen gutunak adierazi duenez.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Migratzaile talde bat, Melillako kaleetan. ©F.G.GUERRERO / EFE

Melilla: bi mundu erkatuta

Jone Arruabarrena

Kontrasteak ezaugarritzen du Melilla: kultura ezberdinen arteko nahasketak, herritarren eta migranteen artekoak eta, batez ere, klase sozialen artekoak. Hesia igarotzen ahalegintzen diren migratzaileen aurkako bortizkeria ohikoa da, melillarren esanetan.
Emakumezko bat Misoprostol botikaren kaxa batekin, Ciudad Juarezko (Mexiko) farmazia batean. ©LUIS TORRES / EFE

Botikak dira bide bakarra askorentzat

Urtzi Urrutikoetxea

Pandemian asko handitu zen abortatzeko pilulen kontsumoa AEBetan, eta, Gorenak haurdunaldia etetea debekatu ostean, litekeena da are gehiago handitzea horiek hartzen dituzten andreen kopurua. Baina estatu batzuk horiek debekatu nahian ari dira.
 ©BERRIA

«Hong Kongek Txinako hirien antza izango du, baina askatasun gutxiago»

Josep Solano

Erresuma Batuak Hong Kong Txinari bueltatu zionetik 25 urte bete dira gaur. Ekintzaileak ez du uste itzuliko denik «giza eskubideen eta demokraziaren alde lan egiten» segitzen badu.
Elkarretaratzea Melillan

Isiltasunaren oihu beltzak

Jone Arruabarrena

37 migrante hil ziren joan den ostiralean Marokoren eta Espainiaren arteko mugan, gobernuek oraindik argitu ez dituzten arrazoiengatik. Gertakariak salatzeko, elkarretaratzea egin dute Melillan bizirik atera ziren migratzaileek.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...