Albistea entzun

Begoñako hilerria

Begoñako hilerriko lanak urte amaierarako amaitu nahi ditu Bilboko Udalak

Hasierako aurreikuspena 1.000 gorpu inguru aurkitzea zen, baina 2.926 aurkitu dituzte dagoeneko. Oraindik eremu handi bat geratzen da ikertzeko, eta kalkulatu dute litekeena dela hor beste 2.100 gorpu egotea; haietako batzuk, hobi komunetan.

Begoñako hilerria iazko urrian, lanak hasi berri
Begoñako hilerria iazko urrian, lanak hasi berri Aritz Loiola / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Javi West Larrañaga -

2022ko maiatzak 27

Atzo jakin zen albistea: baliteke hasieran uste baino bost bider gorpu gehiago egotea Bilboko Begoñako hilerrian. Parke bat egin nahi du bertan udalak; horregatik ari dira Aranzadi Zientzia Elkarteko kideak indusketak egiten, eta gaur eman dituzte lan horiei buruzko zehaztapen teknikoak. Dagoeneko lursailaren erdia baino gehiago aztertu dute, eta orain zuhaitz batzuk kenduko dituzte ikertzeko geratzen den lekuan, uste dutelako azpian gorpu ugari geratzen direla.

«Sumatzen genuen proiektuaren eskala, baina ez genekien hainbestekoa hartuko zuenik», adierazi du Asier Abaunza Obretako, Hiri Plangintzako eta Proiektu Estrategikoetako Saileko zinegotziak. XIX. eta XX. mendeetan hobiratu zituzten bertan gorpuak, lurra Begoñako antzinako errepublikaren parte zenetik hasita. 2006an zarratu zuten, eta lur sail horren iragana azaleratu du orain ikerketak.

Oraindik asko egiteko

Ikerketaren lehen faserako 325.000 euroko aurrekontu bat onartu zuten, eta urrian ekin zioten lanei. Aurkitutakoa uste zen baino handiagoa denez, beste aurrekontu bat onartu dute orain bigarren faseko lanak egiteko, 570.000 eurokoa. 2.926 gorpu aurkitu dituzte oraingoz, eta Aranzadikoek uste dute oraindik 2.100 ateratzeko daudela. Hilerrian dauden zuhaitzen azpian daudela uste dute. Arbolek ez dute balio botaniko handirik, ordea, eta bakarra baino ez dute mantenduko.

Anartz Ormaza Aranzadiko kidea da ikerketa proiektuaren koordinatzailea, eta, azaldu duenez, geruzaka antolatuta daude gorpuak hilerrian. Erregistroek eman zieten pista, eta horregatik ondorioztatu zuten maila bi zeudela. Azkenean, baina, kanposantuaren zenbait eremutan bost geruza aurkitu dituzte. Ustekabeko aurkikuntzek baldintzatu dute ikerketa, eta, lanak urte amaierarako amaituta egotea espero duten arren, epea kalkulatzea zaila dela uste dute ikertzaileek.

Iritzi bera azaldu du udaleko zinegotziak ere. «Seguruenik indusketaren azken faseak eta parkearen diseinurako lehiaketa aldi berean egingo ditugu, baina, ikusita zelako aurkikuntzak egiten ari garen, denbora igaro ahala erabaki beharko dugu», zehaztu du Abaunzak.

Hobi komunek, informazio asko

Topatutako gehienak banakako lurperatzeak badira ere, hainbat hobi komun ere aurkitu dituzte. Esanguratsuenak Lehen Karlistaldikoa eta 1936ko Gerrakoa izan dira. «Kuriosoa da, bakoitzean kopuru bera aurkitu genuelako, 46 pertsona, nahiz eta 100 urteko tartea egon haien artean», azaldu du Aranzadiko ikerlariak.

Beste hobi komunetako bat izurrite baten ondorio izan zela uste dute. XIX. mendearen amaierakoa da, haien kalkuluen arabera, eta, «seguruenik», kolerak eragindako hildakoena. Baliteke laugarren hobi komuna izatea hilerriko gorpu zaharrenak dauzkana. XIX. mendearen hasierakoa da, 60 gorpu dauzka bertan, eta gehienak gizonezkoenak dira. Han aurkitutako zortzi marabeditako txanpon batek lagundu die adina kalkulatzen ikertzaileei.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Kontseiluko kide diren eragileetako ordezkariak, atzo, Durangoko San Agustin kulturgunean. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Eskisabelek adostasuna eta «letra larriko politika» aldarrikatu ditu

Julen Aperribai

Euskararen biziberritzea «justiziari eta kohesio sozialari» lotutako auzia dela adierazi du idazkari nagusiak, eta aurreratu du balio horiekin bat egiten duten guztiekin ados jartzea izango duela xede.
ESIko kargugabetzeen harira egindako protesta, atzo, Donostian. ©JAVIER ETXEZARRETA / EFE

Egunero elkartuko dira ESIkoak, kargugabetuak berriz integratu arte

Oihana Teyseyre Koskarat

Osakidetzako krisia dela eta, elkarrizketarako «prest» agertu da Bingen Zupiria, baina adierazi du badirela «leku egokiak» mintzatzeko, hedabideetatik kanpo

EH Bilduren hezkuntza konferentzian aritutako hizlariak. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Hezkuntza itunak «jauzia» ekartzea nahi du EH Bilduk

Gotzon Hermosilla

Hezkuntza konferentzia egin du Bilbon. Lege berriak koalizioaren ustez ekarri beharko lituzkeen urratsak zerrendatu ditu Otxandianok

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Ume batek 3 urterekin ez badu hitz egiten, ja hasi behar da lantzen»

Irati Urdalleta Lete

Gutxi gorabehera bi urteko desfasea atzematen ari dira umeen hizketaren garapenean. Horrek izan ditzakeen ondorioez ohartarazi du Rodriguezek: «Hiztegi gutxiago daukate, ezagutza gutxiago dute...».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.