Albistea entzun

Frantziako Asanblearako bozak

Asanblearako bozak, hamar gakotan

Igandean egingo da lehen itzulia. BERRIAk goizetik iluntzera emango du hauteskunde egunaren berri, eta emaitzak zenbatu ahala jasoko ditu gauean.

Berria -

2022ko ekainak 8 10:01

Heldu den ekainaren 12an eta 19an egingo dira Frantziako Asanblearako hauteskundeak Ipar Euskal Herrian. Hiru hautesbarruti daude Iparraldean, eta lehen itzulian 32 diputatugai egongo dira: 4. hautesbarrutian, bederatzi hautagai izanen dira —tartean Biarnokoak ere—; 5. hautesbarrutian, 11; eta, seigarrenean, berriz, hamabi. Orotara, 577 diputatu daude Frantziako Asanblean. Senatuarekin batera, botere legegilea osatzen du, eta Frantziako Gobernuaren kontrola egitea dagokio.

Lehen itzulian diputatu izateko, bi baldintza bete behar dituzte hautagaiek: botoen erdiak baino gehiago lortzea eta boto kopuruak erroldaren laurden bat gainditzea. Hautesbarruti bakoitzean inork ez baditu betetzen baldintza horiek, bigarren itzulian aukeratuko dituzte diputatuak. Bigarren itzulia ekainaren 19an izango da.

Bigarren itzulian, ordea, ez dira hautagai guztiak izango. Lehen itzulian erroldaren %12,5 baino gehiago lortu duten hautagaitza guztiak egongo dira bigarrengoan. Bakarrak lortzen badu hori, boto gehien lortu duen hurrengo hautagaia ere pasatuko da bigarren itzulira. %12,5eko langa ez badu inork gainditzen, zuzenean boto gehien lortu duten bi hautagaiak pasatuko dira bigarren itzulira.

Bigarren itzulian boto gehien lortzen duen hautagaiak lortuko du diputatu eserlekua.

Frantzian, hiru bloke

Emmanuel Macronek irabazi dituen aurtengo presidentetzarako bozen ondotik, hiru bloke nagusi agertu dira: eskuin liberala, eskuin muturra eta ezkerra. Euskal Herrian EH Baiko abertzaleak ere aurkeztuko dira. Presidentetzarako hauteskundeen hirugarren itzuli gisara aurkeztu ohi dituzte maiz asanblearako bozak. Gehiengoa lortu eta Jean Luc Melenchon lehen ministro izendatzeko erronka eman dio bere buruari Frantziako ezkerrak, NUPES koalizioan aurkezturik.

Sistema presidentzialista du Frantziako Estatuak. Presidenteak izendatzen du gobernuko lehen ministroa, baina ohikoa da asanblearen konfiantza botoa eskatzea. Frantziako Asanblean gailentzen den kolore politikoak eragin zuzena du gobernuaren osaketan. Frantziako V. Errepublikaren historian hiru aldiz gertatu da presidentearen oposizioa gailentzea legebiltzarrerako bozetan: orduan, oposizioko burua izendatu izan dute lehen ministro. Kohabitazioa deitzen zaio horri. François Mitterrand presidente zela (PS), bi aldiz gertatu zen: 1986-1988 aldian, Jacques Chirac izan zen lehen ministroa (RPR), eta 1993-1995 aldian, Edouard Balladur (RPR). 1997-2002 aldian, Jacques Chirac izan zen presidentea (RPR), eta Lionel Jospin lehen ministroa (PS).

2002an hauteskunde erreforma egin zuten, eta asanblearako bozak, zazpi urtean behin izan ordez, bost urtean behin egiten hasi ziren, presidentetzarako hauteskundeen erritmoa segituz. Ordutik, presidentetza irabazi duen alderdiak eraman du asanbleako gehiengoa aldi guziz.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©JON URBE / FOKU

«Ez genuen espero, identifikazio saioa egitea beti ukatu baitigute»

Xabier Martin

Merinok ez zuen espero, 40 urte pasatuta, segadan parte hartu zuten poliziak identifikatzeko saio batera deituko zutenik. Fisikoki aldatu arren, Merino ziur dago aurpegiez: «Haien eskuetatik pasatu garenok badakigu».

Gregorio Eskuderoren aldeko manifestazioa, gaur, Orion. ©Gorka Rubio / FOKU

Gregorio Eskudero 70 urteko presoa Euskal Herriratzeko eskatu dute Orion

Berria

Eskuderori hirugarren gradua ezartzeko ere eskatu du Sarek. Orain, Dueñaseko (Espainia) kartzelan dago preso, lehen graduan.

Plaza Hutsan 350 lagun baino gehiago elkartu dira. ©SORTU

«Herrigintza aro berri bat pizteko oinarria» jarri du Sortuk Burlatan

Mikel Elkoroberezibar Beloki

Plaza Hutsa bete dute 350 lagunek baino gehiagok, herrigintzaren eta estrategia independentistaren arteko lotura sakontzeko helburuarekin.

Urkulluk ukatu egin du epaiek hizkuntz politikan eragin izana

Urkulluk ukatu egin du epaiek hizkuntz politikan eragin izana

Iosu Alberdi

Euskararen kontrako «erasoei» aurre egiteko, hizkuntzaren inguruko herri akordio bat proposatu dio EH Bilduk Eusko Jaurlaritzari

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.