Albistea entzun

Frantziako Asanblearako bozak

Frantziako politika bestelako egoera batean murgildu da

Gehiengo osoa galdu izanak bigarren agintaldia irauli dio Macroni. Eskuin muturra oposizioko lehen alderdia izango da, ezkerreko indarrak ez baitira talde parlamentario berean elkartuko.

Macronen aliantzak 246 aulki lortu ditu, 289ko gehiengo osotik urrun
Macronen aliantzak 246 aulki lortu ditu, 289ko gehiengo osotik urrun Christophe Petit Tesson / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Ander Perez Zala -

2022ko ekainak 20 10:09

Frantziako Asanblearako bozek galdera gehiago ekarri dituzte erantzunak eman baino. Emmanuel Macron presidenteak porrot itxurako garaipen bat lortu du, eta behe ganberan gehiengo osoa galdu izanak erabat irauli dio bigarren agintaldiaren hasiera; iragan legealdian oposiziorik gabe aritu zen, baina datorrenean oposizioari aurre egin beharko dio, eguneroko politikoa parlamentarizatzea eta estatuburua zigortzea erabaki baitute boto emaileek. Adostasunerako beharraren garaian sartu da Frantziako politika, edo, Elisabeth Borne lehen ministroak atzo argudiatu zuenez, «inoiz ikusi gabeko» testuinguru batean, «arrisku bat sortuko» duen egoera batean. Kezka da nagusi gobernuan datozen hilabeteetan gerta daitekeenaz, herrialdeko politika testuinguru ezezagun batean murgildu baita.

Macronek berak ez zuen espero gehiengo osoa berreskuratuko ez zuenik, eta kanpainan une oro geratu da agerian uste hori. Azken 25 urteetan estatuburuari gehiengo osoa ematea ohitura moduko bat izan da Frantzian, eta egungo presidentea joera hori bere horretan mantenduko zelakoan zegoen; ez da hala izan, eta Macron ohitu egin beharko da konpromisoa oinarri duen agintaldi batean gobernatzera. Frantziako presidentearen Ensemble aliantzak 246 diputatu izango ditu Asanblean —gehiengo osoa 289koa da—, duela bost urte baino ehun bat gutxiago.

Hilabeteotako hauteskunde sortak hiru poloko paisaia politiko bat egituratu du, bai presidentetzarako bozetan, baita behe ganberarakoetan ere. Bi alderdi tradizionalen hondoratzea lortu zuen Macronek, eta harentzat zaplazteko politiko bat da errealitate hori, eta, orain, gogoeta askorako tartea izango du aurretik, agintaria ez baita oraindik murgildu egoerarik zailenetan.

Asanblea erabat zatituriko errealitate politikoaren isla izango da: alde bat gehiengo osorik gabekoa, eta bestea, ezkerrak eta eskuin muturrak osatua, gobernua eta presidentearen aliantzaren aurkako lana besterik egingo ez duena. Aurrekaririk gabeko egoera da Frantziako V. Errepublikan, eta batez ere 2002an hauteskundeen egutegia aldatu zutenetik, botereak 25 urteotan izan dituen oinarriak aldatu egin baitira.

Hortaz, LR Errepublikanoek erabaki bat hartu beharko dute datozen bost urteetarako: Ensemblek gehiengo osoa lortu ez duenez, legealdian izango duten pisua eta eragina —64 diputatu– erabiltzea Macronen aliantzarekin negoziatzeko, edo une oro oposizioko lana egitea.

Christian Jacob alderdiko buruak gaur esandakoaren arabera, ez dute «ez akordiorik, ez aliantzarik, ez koaliziorik» egingo Ensemblerekin, «oposizioan» egongo baitira; halere, sektore batzuk kontrakoa egitearen aldekoak dira, besteak beste Jean-François Cope alderdiko presidente ohia, zeinak «koalizio itun bat» nahi duen Macronekin.

LR-ren tokia Marine Le Penen RN Batasun Nazionala ultraeskuindarrak hartuko du, 89 aulki lortuta oposizioko lehen alderdia izango baita. Borroka politiko bizia iragarri du Le Penek Asanblean —«oposizio indartsu bat»—, gaur jakinarazi baitu alderdiaren buruzagitza utziko duela, eta RNren talde parlamentarioko presidente bilakatuko dela.

Eskuin muturrak emaitza ikaragarria lortu du, zortzi aulkitik 89ra igo baita, eta horrek agerian utzi du fronte errepublikanoa are gehiago ahuldu dela Frantzian; batez ere, Macronen aliantzak ez zuelako erabat argitu zer bozkatzera deitzen zuen atzo ezkerra eta eskuin muturra aurrez aurre zeuden hautesbarrutietan, eta abstentzioa handia izan delako bigarren itzulian —%52,49koa—.

Kontrara, Jean-Luc Melenchonek berak gaur aitortu modura, ezkerraren emaitza espero baino txarragoa da —«nahiko etsigarria»—, Asanbleara indartsu itzuli den arren. NUPES Herri Batasun Ekologista eta Sozial Berriak kanpaina sendoa egin du, baina ez du lortu bere buruari jarri zizkion helburu zailak betetzea: kohabitazioa behartzea, edo, halakorik lortu ezean, 200 bat diputatu lortzea.

Horiek horrela, etorkizuna ziurgabea da ezkerrarentzat ere. Denera, NUPESek 142 aulki bildu ditu, baina hori osatu duten alderdiak ez dira talde parlamentario berean elkartuko, eta, hortaz, alderdi ezkertiar bat ez da izango oposizioko lehen indarra; aldiz, ezkerra oposizioko lehen blokea izango da, eta horrek aukera batzuk ireki dizkie LFI Frantzia Intsumisoari, PS Alderdi Sozialistari, EELV Europa Ekologia-Berdeei eta PCF Frantziako Alderdi Komunistari. Azken hiru alderdi horiek nahiago izan dute norbere taldea osatu, independentzia mantentzeko.

Lehen borroka, berehala

Macronek berehala erreakzionatu behar du, eta batez ere haren aliantzak, Asanblea datorren asteartean elkartuko baita lehen saioa hasi eta behe ganberako presidentea aukeratzeko.

Ez dago batere argi Ensemblek zer egingo duen bozketa horretan; iragan legealdian Richard Ferrandek izan zuen kargu hori, baina atzo ez zuen lortu diputatu postua. Gainera, ikusteko dago zer gertatuko den aliantza horren talde parlamentarioko presidentetzarekin, Christophe Castanerrek ere ez baitzuen irabazi bere hautesbarrutian.

Hain justu, bi porrot horiek izan dira Macronen egoeraren erakusle argienak, baina, oro har, atzoko emaitzek agerian utzi dute Frantziako politika parlamentarizatuko dela, eta Asanbleak iragan agintaldian baino pisu askoz ere handiagoa izango duela datozen bost urteetan. Hori, noski, aurretik Macronek behe ganbera desegin eta hauteskundeetara deitzea erabakitzen ez badu.

Bien bitartean, aldaketak espero dira, gobernutik hasita. Kasurako, egungo lehen ministroaren etorkizuna kolokan dago, baita zenbait ministrorena ere.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Samir Zaqout, Al Mezaneko zuzendaria. / ©BERRIA

«Zenbat aldiz bonbardatu behar dute Gaza nazioarteak zerbait egin dezan?»

Arantxa Elizegi Egilegor

Leherketak eten badira ere, Gazako palestinarren egoera larria da oraindik. Ez dute edateko urik, ezta argindarrik ere, eta Israelek eten egin die erregai hornidura. Al Mezan gobernuz kanpoko erakundeko zuzendariak salatu du hiltzen utzi dituztela.

Gustavo Petro eta MariJose Pizarro, atzo gauean, Petrok karguari zin egin berritan. ©Mauricio Dueñas Castañeda

Kolonbiak «bigarren aukera» duela esanez hartu du presidentetza Petrok

Hodei Iruretagoiena

Mari Jose Pizarrok jantzi dio soinean banda presidentziala, M-19 gerrillan Petroren kide izan eta presidentegai zenean hil zuten Carlos Pizarroren alabak. Petrorekin batera, Francia Marquezek ere hartu du presidenteorde kargua.

Leherketa bat, atzo, Gazan. ©HAITHAM IMAD / EFE

Indarrean da Israelek eta Jihad Islamikoak adostutako su etena

Igor Susaeta - Paulo Ostolaza

Jada 44 dira erasoak hasi zirenetik hildako palestinarrak. Haietatik 15 hemezortzi urtez azpikoak ziren. 360 zauritu baino gehiago ere zenbatu dituzte.

 ©BERRIA

«2017az geroztik falta zen erantzun sozial bat piztu du akordioak»

Zuriñe Iglesias Sarasola

Amnistiaren eta Autodeterminazioaren Aldeko Akordio Soziala aho batez onartu du Arbuciesko Udalak. Jaume Salmeron herriko zinegotzia indarrak batzeko beharraz aritu da, estatuko egiturei «presio» egiteko.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...