Albistea entzun

Gerra Ukrainan

Errusiak espero du Ukrainaren eta Moldaviaren hautagaitzek ez diotela «arazo gehiagorik» sortuko

Kremlinen bozeramaileak esan du «Europaren barne afera bat» dela bi herrialdeek EBra atxikitzeko estatusa jaso izana. Bulgariak betoa kendu dio Ipar Mazedoniari talde komunitarioan sartzeko negoziazioei dagokienez.

Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidentea eta Vladimir Putin Errusiakoa, duela bi urte, Berlinen
Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidentea eta Vladimir Putin Errusiakoa, duela bi urte, Berlinen ALEXEI NIKOLSKY / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Ander Perez Zala -

2022ko ekainak 24 16:30

Errusiako Gobernua argi mintzatu da Ukrainak eta Moldaviak EB Europako Batasunean sartzeko hautagai estatusa jaso izanaz: espero du Europar Kontseiluaren erabaki horrek ez diola «arazo gehiagorik» sortuko, eta ez dituela «okertuko» haren eta talde komunitarioaren arteko harremanak.

Kremlinen bozeramaile Dmitri Peskov EBko 27 gobernuburu eta estatuburuek adierazitakoaz aritu da gaur; «Europaren barne aferatzat» jo duen arren, talde komunitarioari ohartarazi dio haientzat «garrantzitsua» dela «prozesu horrek» aldaketarik ez eragitea, «jada nahikoa arazo» dituztelakoan.

Europar Kontseiluak atzoko bileran eman zien Ukrainari eta Moldaviari talde komunitarioan sartzeko hautagai estatusa. Volodimir Zelenski Ukrainako presidenteak eta Maia Sandu Moldaviakoak «historikotzat» jo zuten erabaki hori, eta Charles Michel Europar Kontseilukoak eta Ursula von der Leyen Europako Batzordekoak ere hitz bera erabili zuten pauso hori deskribatzeko.

Peskoventzat, «dena argi» dago Ukrainaren inguruan, baina, Moldaviari dagokionez, uste du «jarrera europazalea eta estatus hori Errusiaren kontrako iritziarekin nahasten» dituela: «Orain ikusten dugu Moldaviak europarrak baino europazaleagoa izan nahi duela. Askotan, arrazoi batengatik, [EBn sartzeko] hautagai estatusa lotuta dago Errusiaren aurkakoa izatearekin. [...] Eta guk ez genuke nahi hala izaterik».

Mezua ere helarazi die bi herrialde horiei, oroitarazita Turkiak «duela hogei bat urte» jaso zuela hautagai estatusa, baina oraindik ez dela sartu EBn. Kontrara, Kremlineko bozeramailearen arabera, herrialde hori «subiranoa eta independentea» bilakatu da talde komunitarioko kide bihurtu beharrean.

Beste agerraldi batean, Errusiako Atzerri ministro Sergei Lavrov ere mintzatu da bi estatu horiez, eta esan du EB eta NATO Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundea «Errusiaren kontrako gerra koalizio bat» osatzen ari direla. Haren iritziz, talde komunitarioak «gero eta jarrera argiagoa du Errusiaren kontra».

Ukraina 2004ko Iraultza Laranjatik ari da EBrekin bat egin nahian, eta are gehiago 2013ko eta 2014ko Euromaidango protestetatik, Viktor Janukovitx Kremlinen aldeko presidentea kargutik kendu zutenetik, talde komunitarioarekin elkartzeko akordioa sinatzeari uko egin ondoren.

Errusiak inbasioa hasi eta egun gutxira hasi zuen Ukrainak EBko estatu kide bilakatzeko prozesua, otsail amaieran, eta 27 gobernuburu eta estatuburuek hilabete gutxian onartu diote hautagai estatusa —lehen aldia da hori ematen diotela gerran dagoen herrialde bati—. Moldaviarekin antzekoa gertatu da, joan den martxoan egin baitzuen eskaria.

Hori bai, halako azkartasunik ez da izango hemendik aurrera, Europako Batzordeak erreformak eskatu baitizkie bi herrialde horiei, eta, printzipioz, gutxienez hamarkada bat pasatuko da EBko estatu kide bilakatzen diren arte.

Gutxienez hamar urte barru EBn

Alexander De Croo Belgikako lehen ministroak gaur eman du horren berri: «Hasieraren hasiera da. Ukrainak hamar urte baino gehiago beharko ditu. Gaurkoa errealitateari buruzkoa da: gaur zer gertatzen den, bihar zer gertatuko den». Xavier Bettel Luxenburgoko gobernuburua ere antzera mintzatu da, eta Ukrainari eta Moldaviari esan die «etxeko lanak» dituztela egiteko.

Mendebaldeko Balkanetan, berriz, sei herrialdeetako —Albania, Bosnia eta Herzegovina, Ipar Mazedonia, Kosovo, Montenegro eta Serbia— agintariek etsipena azaldu zuten atzo ez dutelako aurrera egin EBko estatu kide bilakatzeko prozesuan, horietako gehienek hamarkada bat baino gehiago baitaramate talde komunitarioan sartzeko zain.

Negoziazioak geldirik daude, baina baliteke datozen hilabeteetan aurrera egiteko pauso bat ematea, Bulgariako Parlamentuak gaur erabaki baitu Ipar Mazedoniari ezarritako betoa kentzea; Sofiak 2020tik blokeatu ditu Skopjek abiatu nahi dituen solasaldiak, argudiatuta herrialde horrek ez dituela bermatzen gutxiengo bulgariarraren eskubideak.

Frantziak egin du egoera bideratzeko proposamena —hark baitu hilabete amaiera arte EBko Kontseiluaren presidentetza—, eta, horren bidez, zenbait konpromiso lortu ditu: besteak beste, bulgariarrak Ipar Mazedoniako Konstituzioan aipatzea, eta Bulgariak mazedoniera onartu beharrik ez izatea. Orain, ikusteko dago Ipar Mazedoniak nola erantzungo duen, eta baldintza horiekin ados dagoen.

Edi Rama Albaniako lehen ministroa, behintzat, pozik agertu da erabaki horren berri izan duenean, eta, Twitter bidez, Bulgariako oposizioburu Boiko Borisovi eskerrak eman dizkio egoera desblokeatzeagatik: «Egiazko lagun bat da, egiazko lider bat. GERB [Bulgaria Europan Garatzearen Aldeko Herritarren Alderdia] haren alderdiak eta besteek Bulgariaren aurpegia salbatu dute. EBk azkar ekin behar du orain».

Ilir Meta Albaniako presidentea ere pozik agertu da Bulgariako Parlamentuko bozketarekin, eta gogorarazi du Ipar Mazedoniari betoa kentzeak mesede egin diola haren herrialdeari ere, Skopjeren eta Tiranaren bideak lotuta baitaude talde komunitarioko estatu kide bilakatzeko negoziazioei dagokionez.

Europako Batzordearen kasuan, Oliver Varhelyi Zabalkunderako komisarioak «ontzat» jo du egoera desblokeatzea, eta jakinarazi du Ipar Mazedoniaren eta Albaniaren arteko goi bilera bat antolatuko dutela hurrengo pausoak zehazteko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Ukrainako Zaporizhia zentral nuklearra, atzo ateratako argazki batean ©EFE

Errusiak baimena eman die ikuskatzaileei Ukrainiako Zaporizhia zentral nuklearrera sartzeko

Zuriñe Iglesias Sarasola

Antonio Guterresek ohartarazi du instalazio nuklear baten aurkako edozein oldarraldi «eraso suizida bat» dela. Kievek eta Moskuk elkarri egotzi diete zentral nuklearra erasotzea.

Samir Zaqout, Al Mezaneko zuzendaria. / ©BERRIA

«Zenbat aldiz bonbardatu behar dute Gaza nazioarteak zerbait egin dezan?»

Arantxa Elizegi Egilegor

Leherketak eten badira ere, Gazako palestinarren egoera larria da oraindik. Ez dute edateko urik, ezta argindarrik ere, eta Israelek eten egin die erregai hornidura. Al Mezan gobernuz kanpoko erakundeko zuzendariak salatu du hiltzen utzi dituztela.

AEBetako presidenteorde Kamala Harris, Senatuko bozketa egin berritan. / ©MICHAEL REYNOLDS, EFE

AEBetako Senatuak klima larrialdiaren aurkako lege proiektua onartu du

Lide Iraola

Testuan jasotako neurri guztiak betetzen badira, %40 gutxituko lirateke isuriak 2030erako. Ordezkarien Ganberan azken baiezkoa jasotzea espero da, Joe Bidenek lege egin ahal izateko.

Gustavo Petro eta MariJose Pizarro, atzo gauean, Petrok karguari zin egin berritan. ©Mauricio Dueñas Castañeda

Kolonbiak «bigarren aukera» duela esanez hartu du presidentetza Petrok

Hodei Iruretagoiena

Mari Jose Pizarrok jantzi dio soinean banda presidentziala, M-19 gerrillan Petroren kide izan eta presidentegai zenean hil zuten Carlos Pizarroren alabak. Petrorekin batera, Francia Marquezek ere hartu du presidenteorde kargua.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...