Albistea entzun

Aranzadi zientzia elkartea

Saseta defentsa sistemako beste lubaki bat aurkitu dute, Arripilletako muinoan

Aranzadi zientzia elkarteak aurkitu du 1936ko gerrako lubaki hori; tankeak oztopatzeko izan zitekeen zulo bat ere topatu dute.

Aranzadi elkarteak Arrapilleta muinoan aurkitutako lubakia.
Aranzadi elkarteak Arrapilleta muinoan aurkitutako lubakia. Jon Urbe / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Iñaut Matauko Rada -

2022ko uztailak 21

Arrapilletako muinoan (Zizurkil, Gipuzkoa) 10 metroko lubaki estu eta baxu bat aurkitu du Aranzadi zientzia elkarteak, Eskaltzu muinotik 500 metro eskasera. Kandido Saseta kapitainak kolpisten aurreratzea oztopatzeko Andatza mendilerroan osatu zuen defentsa sistemako lubakietako bat da aurkitutakoa. Manex Arrastoa historialariak eta proiektuaren zuzendariak adierazi du lubaki horretan ez dutela material beliko asko aurkitu, baina aurkikuntzak esangura handia duela. Aurkitu duten guda materiala hemen egina zela ere nabarmendu du; izan ere, inguruko beste lubaki batzuetan Txekiako eta beste herrialde batzuetako munizioa topatu zuten.

10 metroko lubakiaz gain, muinoaren magalean beste zulo bat topatu dute, zabalagoa eta sakonagoa, baina ez dute guda materialik topatu. Hori dela eta, elkarteko zientzialarien hipotesia da zulo hori tankeen aurkako oztopo bat izan zela. 1954. urteko hegazkinez egindako argazkietan ikusi zuten zuloaren arrastoa, eta, bilaketa egin ostean, topatu egin dute. Julien Blanco arkeologoaren arabera, zuloaren kokalekuak iradoki zien tankeen aurkako defentsa sistema izan zitekeela; izan ere, zuloa ez dago muinoaren puntan, magalean baizik, eta tiro egiteko leku okerragoa denez, helburu horretarako zuloa dela da hipotesi nagusia.

1936ko abuztuan iritsi ziren tropa kolpistak Gipuzkoa erdialdera, eta hilabete hartako 11tik 15era Tolosa, Irura, Villabona, Zizurkil, Aduna eta Sorabilla hartu zituzten. Abuztuaren 5ean hasi zen Kandido Saseta Andatza mendilerroan defentsa antolatzen. Herriak faxistek hartu zituztenez, defentsa mendira igotzea erabaki zuen Sasetak, Andatza mendilerroan. Helburua tropa kolpisten aurreratzea oztopatzea zen, Azpeitiko Komandantziak Gipuzkoako beste puntuetako erresistentzia eta estrategia berrantolatzeko. Hilabete inguruz faxistei aurre egin zieten Andatzan, horiek kostaldera iristea atzeratuz.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Aritzetako zerbitzugune batean bota dituzte hondakinak. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

AP-8ko zaborrak urteetan bota dituzte Usurbilgo mendialde batean, baimenik gabe

Iñaki Petxarroman Jone Arruabarrena

Kontratuaren baldintzak ez betetzea, lan baldintzei eta naturari kalte egitea, eta azpikontratetan ezkutatzea egotzi die ELAk Bidelan osatzen duten Transitia eta Campezori
Zenbait aplikazio eta streaming plataforma, artxiboko irudi batean. ©BERRIA

Euskara, pantailetan lauso

Irati Urdalleta Lete

Euskara bazterrean dago pantailetan ere: esaterako, Pantailak Euskaraz taldeak emandako datuen arabera, streaming plataformetako 26.000 edukitatik %0,1 ere ez daude hizkuntza horretan. Eskatu du legez arautzeko euskarak pantailetan izan behar duen presentzia.
Bilbon eguerdian egindako manifestazioa jendetsua izan da. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Sindikatuen arabera, hezkuntzako greban %60ko parte hartzea izan da

Irati Urdalleta Lete Gotzon Hermosilla

Jaurlaritzak, berriz, esan du irakasleen %35,2k egin dutela greba. Langileek hezkuntza legearen aurreproiektuaren kontra egin dute, eta «hezkuntza publiko, propio eta euskalduna» aldarrikatu

Mexikoko koral arrezifeak kaltetuta daude turismoarengatik (artxiboko irudia). ©OCEANUS

Lurraren %30 babestu behar litzateke naturaren onurei eusteko

Isabel Jaurena

Babestu beharreko «aktibo natural kritikoak» identifikatu dituzte Unai Pascualek parte hartu duen ikerketa batean. Ongizatean eragiten duten ekosistemak dira

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...