Albistea entzun

Komikia

Jean-Jacques Sempe diseinatzailea hil da, Nikolas Txikiren sortzailea

Etxe askotan irakurri izan dira Nikolas Txikiren abenturak. Atzo zendu zen haur jostariaren sortzaileetako bat, Jean-Jacques Sempe diseinatzaile eta marrazkilaria, 89 urterekin.

Jean-Jacques Sampe, 2016ko argazki batean.
Jean-Jacques Sampe, 2016ko argazki batean. Olivier Meyer. Tamaina handiagoan ikusi

Hodei Iruretagoiena -

2022ko abuztuak 12 14:57

«Jean-Jacques Sempe umorista eta marrazkilaria lasai ederrean hil da, abuztuaren 11n, ostegunarekin, 89 zituela, bere oporretako etxean, emazteak eta lagunek inguratuta». Halaxe eman du diseinatzaile frantsesaren heriotzaren berri haren lagun eta biografo Marc Lecarpentierrek. Akitania Berriko Pessac herrian jaio zen Jean-Jacques Sempe (1932-2022), Bordeletik gertu, eta Rene Goscinny idazlearekin batera sortu zituen Nikolas Txikiren abenturak, 1959tik aurrera.

Hainbat egunkaritan argitaratu ziren haien istorioak 1965era arte, eta, garai hartan hainbesteko arrakastarik izan ez bazuten ere, denborarekin herrialde eta etxe ugaritara iritsi ziren. Azkenerako, 15 milioi kopia saldu zituzten 45 herrialdetan. Umore zintak ere egiten zituen Sempek egunkarietan, eta The New Yorker egunkariaren azalak diseinatzen aritu zen 1978tik aurrera. Lan hark eman zizkion diru sarrera finkoak, baina ordura arte ez zuen ibilbide samurra izan.

Harrera etxe batean bizi izan zen aurrena, seme ez-legitimotzat zeukatelako —amak nagusiarekin izandako harreman batetik jaio zen—. Ama oso bortitza omen zen Semperekin, eta aitaordea, berriz, alkoholikoa. Hala kontatu izan zuen berak: «Ama beti entzuten nuen aitari kargu hartzen, ez zuelako aurkitzen zeukan lan miserableaz beste lanik. Beti borrokak, liskarrak, zorrak». Eskola utzi eta armadan sartu zen 14 urterekin, eta besteak beste banatzaile aritu ondoren hasi zen prentsan marrazkiak saltzen. Sud Ouest egunkarian hasi, eta The New Yorker, Paris Match, Pilote eta L'Express egunkarietan egin zuen lan, besteak beste.

Agentzia batean ari zela ezagutu zuen Goscinny. «Hezi nindutenean jasan behar izan nuen miseriara itzultzeko modu bat ziren Nikolasen istorioak, neure buruari dena ondo joan zela esaten nion bitartean», esan zuen Sempek 2018an.

Euskarara 1994tik aurrera ekarri zituzten Nikolas Txikiren abenturak, Elkar argitaletxearekin. Gutxienez zazpi liburu badira, Imanol Tapiak, Ramon Agirrek, David Urbistondok, Koro Navarrok eta Josu Zabaletak itzuliak.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Kepa Junkera, erdian, gaur Bilboko Arte Ederren museoan egindako liburuaren aurkezpenean ©Aritz Loiola/ Foku

Kepa Junkerak bere obra osoa berrikusten duen arte liburua kaleratu du

Iñigo Astiz

Musikariaren diskografia osoa errepasatzen du Berpiztu lanak, eta, gainera, 40 artistak propio sortutako obra bana eta Junkerak sortutako kanta guztien partiturak ere badakartza. Musikariak berak parte hartu du argitalpenaren aurkezpenean.

 ©Joanes Etxebarria

«Anitz egin da hitz berrien asmatzeko, baina zahar anitz galdu ditugu»

Joanes Etxebarria - Ipar Euskal Herriko Hitza

Liburu edo pastoraletan, historia landu du bereziki, olerkiekin batean. Idazlan luzeak gehiago ez egitea deliberatu du. Uste du aitzinatu dela euskararen alorrean, baina lan asko dela egiteko.

<em>Maus</em> liburuko lau bineta. ©ASTIBERRI

Saguen txilioak holokaustoan

Uxue Rey Gorraiz

Gurasoek holokausto nazian bizitakoetan oinarrituta sortu zuen Art Spiegelmanek 'Maus' komikia. Pulitzer saria irabazi zuen 1992an. Euskarara ekarri dute berriki.

Soinu txikia XIX. mendearen amaieran hedatu zen Euskal Herrian. ©BERRIA

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...