Albistea entzun

Zientzia

Zientzialariek Tasmaniako tigrea «berpiztu» nahi dute ingeniaritza genetikoa erabiliz

Dunnart animaliaren «DNA editatu» nahi dute, tilazino batenera eraldatzeko. 1936an desagertu zen azken Tasmaniako tigrea.

Lide Egizala Urteaga -

2022ko abuztuak 18 13:45

Zientzialari talde batek 1936an galdutako Tasmaniako tigrea (Thylacinus cynocephalus) «berpiztu» nahi du ingeniaritza genetikoaren bidez. Australiako martsupial harrapari bakarra izan zen tigrea, eta aurreikusi dute hamar urteren bueltan burutuko dutela proiektua.

Andrew Pask Melbourneko Unibertsitateko irakasleak atzo jakinarazi zuenez, isats lodidun dunnart (Sminthopsis crassicaudata) batetik aterako dituzte zelulak, tilazino baten antzeko zelula bihurtzeko. Dunnarta sagu baten antzeko martsupial bat da, eta, zientzialarien esanetan, Tasmaniako tigreak bizirik daukan ahaide hurbilena da. Hori dela eta, animalia horren DNA «editatu» nahi dute, eta tilazino batenera eraldatu.

Desagertutako martsupiala berpizteaz gain, haren enbrioia ere garatu nahi dute, eta entsegu hodi baten barruan edo buztan lodiko dunnart baten sabela erabiliz egingo dute hori. Pasken esanetan, jaiotzean, Tasmaniako tigrea eta buztan lodiko dunnarta «ez dira arroz ale bat baino askoz ere handiagoak». Halaber, gaineratu du sagua bezalako animalia txiki bat ere erditu daitekeela tilazino batez.

Paskek zuzentzen duen laborategiko zientzialariek Tasmaniako tigrea bere habitat naturalean sartu nahi dute, eta espero dute bertan animaliak harraparia izateari eustea.

Tasmaniako tigrearen nondik norakoak

Tigre batenak bezalako marrak zituen martsupial bat izan zen Tasmaniako tigrea. Australia kontinentalean eta Ginea Berriko uhartean bizi izan zen, baina leku horietatik desagertu egin zen duela 3.000 urte inguru, klima aldaketaren ondorioz. Azken tigreak Tasmania uhartean gelditu ziren.

XVIII. mendean, europarrak Ozeaniara iritsi zirenean, Tasmania uhartean biltzeko ohitura hartu zuen populazioak, eta 1830 eta 1909 artean egindako gehiegizko ehiza kanpainak desagerrarazi egin zuen harraparia.

Tasmania uharteko tigreak duela 81 urte desagertu ziren: 1936an hil zen azkena, Hobarteko zoologiko batean. Hala ere, 1980ko hamarkadan eman ziren ofizialki galdutzat.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©NASA/Johns Hopkins APL

Gauean ontzi kamikaze batekin joko dute asteroide bat, Lurra defendatzen ikasteko

Edu Lartzanguren

Historian lehen aldiz, gailu bat jaurtiko dute espazioko objektu baten kontra, hura desbideratzerik ote dagoen jakiteko. Lurretik 11 milioi kilometrora gertatuko da talka.

 ©MAIALEN ANDRES / FOKU

«Ikusten ikastea da margolaritza»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Erretiroa hartu du Telleriak: margo denda itxi du, eta eskolak emateari utzi dio. Baina margotzeari, ez. 'Arimaren margolariak' telebista saioan egin zen ezaguna, baina 50 urteko ibilia darama jada artearen munduan. «Esperimentatzen» jarraitu nahi du.
Iñigo Vicens eta Lur Errekondo, <em>Naufragoak</em> saioko aurkezleak, Gazteizko FesTVal jaialdian. ©EITB

'Naufragoak' abentura saio berria, Karibeko uharte galduetatik ETB1era

Olatz Silva Rodrigo

Asteartean estreinatuko dute 'reality'-a. Lur Errekondok eta Iñigo Vicensek aurkeztuko dute

Hemeretzigarren Glisseguna aroak mugatu badu ere, surf egin ahal izan dute goizean, Iban Iturbiderekin. ©GUILLAUME FAUVEAU

Glisseguna, urak atzemana

Ainize Madariaga

Seaskak eta Miarritzeko eta Angeluko ikastolek antolaturiko hemeretzigarren Glisseguna aroari moldatu behar izan zaio: giro baikorrean, goizean surfean bakarrik aritu ahal izan dira.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...