Albistea entzun

Gerra Ukrainan

Ukrainak 3.500 kilometro koadroko eremua berreskuratu du

Kharkiveko azpiegitura zibilak bonbardatu eta milioika herritar argindarrik eta edateko urik gabe uztea leporatu dio Kievek Moskuri. Txetxeniako buru Ramzan Kadirovek kritikatu egin du Moskuren estrategia militarra.

Kharkiveko etxebizitza bat erabat suntsituta. /
Kharkiveko etxebizitza bat erabat suntsituta. / Sergey Kozlov/EFE Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Elizegi Egilegor -

2022ko irailak 13

Aurrera doa Ukrainak Khersonen eta Kharkiven hasitako kontraerasoa. Reuters albiste agentziaren arabera, 3.500 kilometro koadroko eremua berreskuratu dute Kieveko indarrek azken bi asteotan. Orotara, bost kokagune bereganatu dituzte Khersonen, eta hogei inguru Kharkiven. Erresuma Batuko Defentsa Ministerioak zabaldu duenez, Errusiak erretiratzeko agindu die Kharkiven Oskil ibaiaren mendebaldera dituen indarrei. «Badira oraindik ere zenbait erresistentzia gune bakan, baina, joan den asteazkenetik, Ukrainaren esku dago Londresen zabalera halako bi neurtzen duen eremua [3.000 kilometro koadro inguru]», azaldu du ministerioak, ohar batean. Haren arabera, Ukrainan dauden soldadu errusiarrak defentsa lanetan jarriak ditu Moskuk.

Izium da Ukrainak berreskuratu dituen hirietako bat. Sei hilabetean egon da hura errusiarren kontrolpean, otsailetik. Tarte horretan mila lagun inguru hil dituztela zabaldu du Ukrainak. «Hiria erabat hondatuta dago, azpiegituren %80 erabat suntsituta, baita berogailu sistema ere», adierazi du Maksim Strelnikov zinegotziak, telebistan eginiko agerraldi batean. Haren esanetan, herritar askok ez dute osasun artarik jaso tarte honetan. Egun 10.000 lagun bizi dira Iziumen, gerra hasi aurretik baino bost aldiz gutxiago.

Ukrainako diputatu Inna Sovsunen esanetan, Iziumen ez ezik, hildakoak izan dira beste hiri batzuetan ere. Berreskuratutako beste hainbat eremutan, zibilen gorpuak aurkitu dituzte, asko tortura zantzuekin. Hrakoven, esaterako, bi gorpu aurkitu zituzten zibilez jantzita eta hobi komun batean lurperatuta. Lekukoen arabera, soldadu errusiarrek gorpuak lurperatzera derrigortu zituzten herritarrak.

Tropei hornigaiak eramatea da Khersonen Errusiaren arazo nagusia; izan ere, hainbat zubi suntsitu ditu aurreko asteetan Kievek. Ondorioz, Moskuk behin-behineko pasabideak jarri behar izan ditu Dnipro ibaian, frontean dauden militarrei beharrezko armak eta elikagaiak eraman ahal izateko. Hala jakinarazi du Londresek.

Kharkiveko azpiegitura zibilak bonbardatuz erantzun dio Moskuk kontraerasoari. Hiriko alkate Ihor Terekhovek herenegun salatu zuenez, argindar sarea eta ur hoditeria suntsitu zituzten erasoek, eta hiriaren zati handi bat edateko urik eta argindarrik gabe utziz. Mendekutzat jo du Kievek erasoaldia. Bonbardaketen ondorioz, ilunpean geratu dira inguruko hainbat hiri, Danipro eta Poltava, besteak beste. Ukrainako presidente Volodimir Zelenskik esan du «eraso terroristak» izan direla, eta gaitzetsi bonbardatutako eremuetan ez dagoela azpiegitura militarrik.

Atzerritik ez ezik, etxe barrutik ere heldu zaizkio kritikak Errusiako presidente Vladimir Putini. Txetxeniako buruzagi Ramzan Kadirovek kritikatu egin du armada azken egunetako atzeraldia dela eta: «Estrategia aldaketarik ez badago, hitz egin beharko dut armadaburuarekin eta gure herrialdeko buruzagitzarekin, bertako egoera aztertzeko». Errusiako Defentsa Ministerioko eledun Igor Konaxenkov izan da bakarra onartu duena tropak erretiratzen ari direla Kharkovetik, baina, haren esanetan, horiek Iziumen bildu eta «Donetsk eskualdearen defentsa indartzea» da mugimenduaren helburua.

Donetsken ere izan da borrokarik azken orduetan. Errusiaren aldeko miliziek salatu dutenez, Ukrainak bonbardaketak egin ditu hainbat hiri eta herritan, eta gutxienez lau pertsona hil dira. Horrez gain, hainbat eraikin erabat suntsituta geratu dira, tartean etxebizitzak ere bai.

Mendebaldeko gobernuak, berriz, armagintza industria estutzen ari dira, ekoizpenak handitu eta azkartu ditzan. Europako Batasuna eta AEBak dira Ukrainaren arma hornitzaile nagusiak, eta otsailean Errusiaren erasoaldia hasi zenetik, milaka milioiko kostua duten armak eman dizkiote Volodimir Zelenskik zuzentzen duen gobernuari. Hain zuzen ere, asteazkenean agerraldi telematikoa egitekoa du Zelenskik AEBetako kongresuan, hango armagintza industriaren arduradun nagusiekin hitz egiteko. AEBek 15.200 milioi euroren armak hitzeman dizkio Kievi.

Zaporizhia

IAEA Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziak jakinarazi du Errusia eta Ukraina prest leudekeela segurtasun eremu bat bermatzera Zaporizhiako zentral nuklearraren inguruan. «Bi aldeak gurekin konprometituta daude, eta galderak egiten ari dira, galdera asko», azaldu du IAEAko idazkari nagusi Rafael Mariano Grossik.

Vienan daude bilduta IAEAko ordezkariak, eta bertan eztabaidatzen ari diren auzien artean daude zenbatekoa behar lukeen segurtasun eremuak eta zer eskumen beharko lituzkeen nazioarteko erakundeak bertan.

NBE Nazio Batuen Erakundeak eta Ukrainak eskatua dute zentralaren erabateko desmilitarizazioa; Errusiak, ordea, ez du halakorik nahi. IAEAK, berriz, zentraleko instalazioen barruan dituzten armak eta ibilgailu militarrak ateratzeko eskatu dio Moskuri.

Kievek herenegun itzali zuen zentralean martxan zegoen erreaktore bakarra. Aurrez ere beste bi alditan gelditu behar izan dute erreaktorea, eta Ukrainako argindar sarera lotu dute zentrala, oinarrizko lanak egin ahal izateko. Ukrainako iturriek adierazi dutenez, gauza bera egin dute oraingoan ere.

Gerrako protagonista nagusietako bat bilakatu da Zaporizhiako zentrala. Izan ere, bi aldeek elkarri egotzi dizkiote haren aurkako erasoak, baina bietako bakar batek ere ez du onartu halakorik. Ordea, Mendebaldeak eta nazioarteko erakundeek behin eta berriz ohartarazi dute isuri bat gertatzeko arriskuaz. IAEAk berak hara egindako bisitaren ostean jakinarazi zuen eraikinetako bik kalte handiak dituztela, eta eskatu zuen segurtasun eremu bat ezartzeko instalazioen inguruan, arriskuetatik babesteko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©CENTRE DELAS

«Ez dute nahi Errusia politikoki kaos bat izatea»

Igor Susaeta

Iruditzen zaio AEBen nahia ez dela Moskuk militarki galtzea, baizik eta hura higatzea. Ohartarazi du gastu militarra handitzea gerrarako dei bat dela, eta NATOk horretarako prestatzea lehenesten duela.
Xebekinoko bonbardaketan hondatutako ibilgailu bat. Gutxienez lau pertsona zauritu zituzten erasoan. ©EFE

Errusiak egindako «krimenak» ikertzeko eskatu du Wagnerrek

Arantxa Elizegi Egilegor

Armadari «sabotajea egitea» egotzi dio talde paramilitarreko buruak Defentsa ministroari. Luhansk bonbardatu eta bost pertsona hil ditu Kievek, Moskuko iturrien arabera
Zenbait manifestari Brasilgo bandera eusten, odolez zikinduta, lege proiektuaren aurkako manifestazioan, Sao Paulon. ©Andre Coelho / EFE

Lur indigenen aitortza mugatzen duen lege proiektu bat onartu du Brasilgo behe ganberak

Maddi Iztueta Olano

Senatuak bozkatu behar du orain, eta, onartzen badu, Brasilgo presidente Luis Inacio da Silva 'Lula'-ren esku egongo da hori onartzea edo betoa jartzea. Legeak baimena emango luke lur indigenetan labore transgenikoak ereiteko.

Alemaniako armadako gerraontzi bat, Helsinkiko portuan amarratuta, apirilaren 14an. ©KIMMO BRANDT / EFE

NATOk ariketa militarrak hasi ditu Artikoan, eta Finlandia babesteko konpromisoa hartu du

Mikel O. Iribar

Wagnerreko buruak fiskaltzari eskatu dio iker ditzala Errusiako Defentsa Ministerioko goi agintariek Ukrainako inbasioaren aurretik eta bitartean egindako «krimenak». Moskuren arabera, Ukrainako armadak gutxienez bost pertsona hil ditu Luhanskeko herri errepublikan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...