Albistea entzun

KIRGIZISTAN-TAJIKISTAN

Menia ez errespetatzea eta eraso egitea egotzi dio Kirgizistanek Tajikistani

Duela bi egun, bi herrialdeetako indarrak borrokan hasi ziren berriro beren arteko mugan, eta gutxienez hiru pertsona hil dira, eta 55 zauritu.

Kirgizistango pertsona batzuk protesta egiten iazko apirilean Bixkek hiriburuan, Tajikistanen enbaxadaren aurrean.
Kirgizistango pertsona batzuk protesta egiten iazko apirilean Bixkek hiriburuan, Tajikistanen enbaxadaren aurrean. IGOR KOVALENKO / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Igor Susaeta -

2022ko irailak 16 21:18

Aste honetan gatazka piztu da berriro Kirgizistan eta Tajikistan arteko mugan, baina, bi egunez borrokan aritu eta gero, su etena adostu dute Kirgizistango presidente Sadyr Japarovek eta Kazajistango Emomali Rakhmonek. Hori jakinarazi du Japaroven bulegoak. Han 16:00ak zirela sartu da indarrean —Euskal Herriko 12:00etan—. Baina ordu batzuk geroago menia ez errespetatzea eta berriro bonbardatzen hastea egotzi dio Kirgizistanek Tajikistani

Bi presidenteak Uzbekistanen daude, SCO Shanghaiko Lankidetza Erakundearen goi bileran, eta han negoziatu dute. Bi herrialdeek elkarri egotzi diote erasoaldietan arma astunak erabiltzea. Azken bi egunetako borroketan gutxienez hiru pertsona hil dira, eta 27 zauritu, iturri ofizialen arabera.

Menia iragarri aurretik, Kirgizistango mugazainek ohar batean nabarmendu dute Tajikistango indarrak tankeak, ibilgailu blindatuak eta morteroak erabiltzen ari direla eraso egiteko, eta zehaztu dute Batken herriko aireportua bonbardatu dutela azken orduetan, eta gutxienez herrixka batera sartu direla. Jakinarazi dute eraso horiei erantzun dietela, «etsaia» erasoaldia alboratzera behartzeko eskura dituzten «teknika eta arma guztiak» erabiliz. Bide batez, azpimarratu dute Tajikistandik gertu dauden lekuetatik 136.000 pertsona ebakuatu dituztela.

Tajikistanen arabera, ordea, Dinauko (Kirgizistan) mugazainek bi herrialdeen arteko «akordioa» urratu dute han 04:50 zirenean, eta Duxanbe Tajikistango hiriburua eta zazpi herrixka bonbardatu dituzte, «arma astunak» erabiliz.

Nahiko ohikoak dira gatazkak Sobietar Batasuneko kide izandako bi errepublika horien arteko mugan, baina azkar baretu ohi dira. Moskuk eskualdea banatu zuen, baina guztiz aintzat hartu gabe non zeuden talde etnikoen kokalekuak.

Iazko apirilaren amaieran ere izan ziren borrokak, hiruzpalau egun iraun zuten, 55 pertsona hil ziren, eta 40.000 bat desplazatu eragin zituzten. Gatazka, hain zuzen, oraingo eremu berean piztu zen, Tajikistango Sughd eta Kirgizistango Batken probintzien artean, Isfara ibaiko urtegi baten eta ur ponpa baten kontrolaren harira. Bi herrialdeek su etena adostu zuten.

Reuters berri agentziak kontsultatuko aditu batzuek nabarmendu dute erretorika «populista eta nazionalista bat» gailendu dela bi aldeetan, eta eskatu dute «hirugarren aktore baten parte hartzea», desmilitarizatutako eremu bat ezar dezan mugan.

«Hirugarren aktore bat»
Reuters berri agentziak kontsultatutako aditu batzuek nabarmendu dute erretorika «populista eta nazionalista bat» gailendu dela bi aldeetan, eta eskatu dute «hirugarren aktore baten parte hartzea», desmilitarizatutako eremu bat ezar dezan gatazkagunean. Hori lagungarria izango litzateke, adituen horien beraien esanetan, gatazkak berria saihestu ahal izateko.

Errusiak baseak ditu bi herrialdeetan, eta borrokak eteteko eskatu du. Bi herrialdeak OKDB Segurtasun Kolektiboko Itunaren Erakundeko kide ere badira, Bielorrusia, Armenia, Kazakhstan eta Errusiarekin batera, eta aliantza militar horrek adierazi du harremanetan daudela bi aldeekin erlazioak onbideratze aldera.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Manifestari bat, hautetsontzi erraldoi bat garraiatzen, atzo, Bartzelonan, urriaren 1eko erreferendumaren bosgarren urteurreneko ekitaldian. ©ENRIC FONTCUBERTA / EFE

Independentisten frustrazioa plazaratu du U-1aren urteurrenak

Gorka Berasategi Otamendi

Puigdemontek U-1aren «agindu demokratikoa» betetzeko eskatu dio Aragonesi. Bete ezean, prozesua gidatzeko zilegitasuna aldarrikatu du. Forcadelli eta Rovirari txistu egin diete ekitaldian

Lularen jarraitzaileak, «Lula da irtenbidea» dioen kartel batekin. ©BRUNO ZANARDO / EFE

BI EREDU KONTRAJARRI

Arantxa Elizegi Egilegor

Elkarrengandik ezin urrunago dauden bi indar dira Luiz Inacio da Silva 'Lula' eta Jair Bolsonaro. Zentro-ezkerrean bata eta eskuin muturrean bestea, aurrez aurre egongo dira gaur Brasilen egingo dituzten presidentetzarako bozetan.
Emakume beltz bat haur batekin jolasten. ©BERRIA

Dena edo ezer ez

Cecilia Valdez

Emakume beltzak gutxiengoa dira Brasilgo Kongresuan, baina gehiengoa pobreziaren, desberdintasunaren, bazterketaren eta errepresioaren inguruko datuetan. Lularen garaipena beren eskubideak hobetzeko aukeratzat daukate.
 ©DANI CODINA

«Akordio bat behar dugu boterea nola ezarri argitzeko»

Gorka Berasategi Otamendi

Kataluniako Errepublikaren Kontseiluko kidearen esanetan, erreferendumaren bosgarren urteurreneko manifestazioaren helburua «herritarren mobilizazioa balioestea» izan da, eta gizartearen eta erakundeen arteko elkarlanari garrantzi estrategikoa aitortzea.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...