Albistea entzun

Charles III.a buru duen koroak barkamena eskatu dio Zeelanda Berriko maori tribu bati

Ingalaterrako koroak kolonizazio garaian «bereizi gabeko» hilketak eta tribuaren lurren besterentze «masiboa» egin izana da arrazoi nagusia

Nanaia Mahuta, Zeelanda Berriko kanpo harremanetako ministroa
Nanaia Mahuta, Zeelanda Berriko kanpo harremanetako ministroa FABRICE COFFRINI / POOL Tamaina handiagoan ikusi

Isabel Jaurena -

2022ko irailak 23

Ngati Maniapoto tribua Wellingtonen izan zen joan den asteazkenean, parlamentuan. Bertan, lege bihurtu zen tribuaren eskakizunen hitzarmena. Erabakia hartu bezain laster, abesteari —waiata erraten zaio tribuaren hizkuntzan— eta haka maorien dantza tradizionala dantzatzeari ekin zioten tribuko kideek. Neurri horren ondorioz, Charles III.a buru duen koroak barkamena eskatu behar dio tribuari, 105 milioi euro baino gehiagoko kalte ordaina eman, eta tribuarentzat kulturalki garrantzitsuak diren 36 leku itzuli. Izan ere, 1840tik 1907ra bitarte, Zeelanda Berria Erresuma Batuaren kolonia bat izan zen. Beraz, Ingalaterrako Koroak agintzen zuen Zeelanda Berriko tribuen gainean.

Hitzarmena 30 urteren borrokaren ondoren sinatu da. Arrazoien artean daude, bertzeak bertze, kolonizazio garaian koroak burututako «bereizi gabeko» hilketak eta tribuaren lurren besterentze «masiboa». Nanaia Mahuta Zeelanda Berriko kanpo harremanetako ministroak adierazi zuen erabakia «etorkizuneko aukera bihurtu» behar dela. Horrekin batera, Maniapoto tribuko kide den Tom Roa doktorearen erranetan, hitzarmena «historia liburuko kapitulu berri bat da». Izan ere, Ngati Maniapoto tribua indartsua eta independentea zen 1840an. Hurrengo hamarkadetan, ordea, beherakada nabarmena izan zuen, Ingalaterrako Koroak lurrak kendu zizkiolako eta erositako lurrak gutxiegi ordaindu zituelako.

Kolonizazio garaian gertatu ziren gehiegikeriak konpontzeko prozesu andana jarri ditu abian Zeelanda Berriak. Hitzarmen sistema, erraterako, 1975ean abiatu zen. Aurten 97 hitzarmen eskritura sinatu dira, eta bertze 73 lege bihurtu dira. Badira bertze 40 hitzarmen zain.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Pertsona batzuk hauteskundeetako emaitzak ikusten, atzo, FdI Italiako Anaiak alderdiaren egoitzan. ©ETTORE FERRARI / EFE

Europako eskuin muturrak beso zabalik hartu du neofaxisten garaipena

Julen Otaegi Leonet

Le Penek ultrak zoriondu ditu, «EB antidemokratiko eta harroputz baten mehatxuei aurre egiteagatik». Orbanentzat, «merezitako garaipena» da». Frantziak «erne» egotera deitu du
Mobilizaziorako deia egiten duen kartel bat, Moskun. 'Ohorea Errusiako heroiei' dauka idatzita. ©YURI KOTXETKOV / EFE

Putinen babesean arrakalak

Igor Susaeta

Kazakhstanek eta Serbiak esan dute ez dituztela aitortuko Ukrainan okupatutako lurretako galdeketen emaitzak. Errekrutatzerakoan izandako «hutsegiteak» kritikatu dituzte Kremlin inguruko ahots batzuek
Kolonbiako eta Venezuelako herritarrak muga zeharkatzen, Francisco de Paula Santander zubitik, atzo. ©RAYNER PEÑA R. / EFE

Venezuelaren eta Kolonbiaren arteko muga ireki dute, zazpi urteren ondoren

Maddi Iztueta Olano

Lurreko eta aireko merkataritza trukeetarako erabili ahal izango da. Bi herrialdeak harreman diplomatikoak berreskuratzeko bidean daude

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.