Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Ikastolak

Elbira Zipitriaren estatua bat jarri dute Gipuzkoako foru jauregian

Lehenbizikoz, andre baten eskultura bat jarri dute jauregiko ohorezko patioan; Gipuzkoaren historiako izen handientzat gordetako espazioa da.

Elbira Zipitriaren estatuaren aurkezpena, Gipuzkoako foru jauregian.
Elbira Zipitriaren estatuaren aurkezpena, Gipuzkoako foru jauregian. Gipuzkoako Foru Aldundia Tamaina handiagoan ikusi

Julen Otaegi Leonet -

2022ko irailak 29

«XX. mendean izandako erreferente eta ikur handienetakoa». Ikastolen mugimenduaren aitzindaria eta euskaltzalea izan zen Elbira Zipitria, eta, haren heriotzaren 40. urteurrenean, hezkuntzari egindako ekarpena aitortu dio Gipuzkoako Foru Aldundiak. Horretarako, Zipitriaren estatua bat jarri dute erakundearen egoitza nagusian, Gipuzkoako foru jauregian. Eta ez edonon: jauregiko ohorezko patioaren erdi-erdian, hain zuzen. Gipuzkoaren historiako izen handienentzat gordetako espazioa da hura; bertan dira Elkanoren, Urdanetaren, Zuazolaren eta Larramendiren irudiak, besteak beste.

Gizonak besterik ez da izan ohorezko patioan. Orain arte. Ohoratu duten lehen emakumea da Zipitria. «Pauso xume baina esanguratsua» da, Markel Olano ahaldun nagusiak aitortu duenez. «Asko eta asko dira gure gizartearen bilakaeran arrastoa utzi duten eta uzten ari diren emakume aitzindariak. Askotan isilarazi eta ikusezin bilakatuak». Estatua berri harekin jauregiko «hutsune historiko bat» bete nahi izan dute, datozen belaunaldiak iraganaz ahaztu ez daitezen.

Lurdes Umerez artista azkoitiarrak sortu du maistraren brontzezko eskultura. Gutxi dira gordetzen diren Zipitriaren irudiak, eta haren argazki ezagun eta bakarrenetako batetik abiatuta egin du. Estatuaren oinarria lau kubok osatzen dute; bertan islatu ditu haren ikasleek koadernoetan lantzen zituzten olerkiak, marrazkiak eta eragiketak.

Irakaskuntzara guztiz emana bizi zen Zipitria. Frankismo garaian, «euskararen eta euskal nortasunaren sugarra bizirik mantentzea eta belaunaldi berriei transmititzea» lortu zuen, kontatu du Olanok. Donostiako hainbat familiak halaxe eskatuta, haien haurrei euskarazko eskolak ematen hasi zen, erabat klandestinoak baziren ere. Donostiako Parte Zaharrean, Fermin Calbeton kaleko 26. zenbakian, 2. solairuan erein zuen Zipitriak euskarazko irakaskuntzaren hazia.

Ikusi gehiago: Andereño Elbira, aro arteko atea

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Manifestarietako batzuk bandera moreak astintzen, Bulebarrean. ©JON URBE / FOKU

Ozen berriz: «Aski da!»

A. Iraola - I. Orzaiz - M. Asensio Lozano

Mugimendu feministak kaleak bete ditu bortxa matxistaren aurkako mezuekin. Justizia «feminista» aldarrikatu dute. Instituzioen elkarretaratzeak ere izan dira

Ikastetxe bateko korridorea eta ikasgela, artxiboko irudi batean. ©BIEL ALIÑO / EFE

Hezkuntza Legeari eginiko ekarriak, murgiltzetik «laikotasun positibora»

Irati Urdalleta Lete

35 eragilek eta norbanakok egin dizkiote zuzenketak Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Legearen aurreproiektuaren lehen zirriborroari; euskarak eduki beharreko garrantzia da ardatzetako bat

<b>Txapa.</b> 'Ahobizi' txapa andre baten paparrean (artxiboko irudia). ©J.U. / FOKU

Euskarak, maitale asko eta etsai gutxi

Irati Urdalleta Lete

Nolako jarrera dute euskal herritarrek euskararen inguruan? EHUko NIK ikerketa taldearen esanetan, jarrerak onak dira orokorrean, baina badaude ahulguneak: zenbaitek mundu tradizionalarekin lotzen du oraindik ere euskara; ez, ordea, gai espezifikoekin edo lagunartean erabiltzearekin.
Grebalariek astelehnean egindako protesta, Basaurin. ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...