Albistea entzun

Irulegiko eskua

«Ia sinetsita geunden euskaldunak analfabetoak zirela Antzinaroan»

'Irulegiko eskua' aurkitu zuteneko indusketa lanen xehetasunak eman dituzte hainbat ikerlarik. Aranzadi zientzia elkarteak bideo batean bildu ditu azalpenak.

Berria -

2022ko azaroak 14

Azken Burdin Aroko aztarnak ikertzen ari zirelarik topatu zuten eskua, inor gutxik halakorik esperoko ez zuenean. «Hitzik gabe gelditu nintzen. Malkoa ere atera zitzaidan». Hala gogorarazi du Leire Malkorra arkitekto eta Aranzadi zientzia elkarteko ikerlariak indusketa lanena bizi izandakoa. Joaquin Gorrotxategi EHUko Indoeuropar Hizkuntzalaritzako katedradunari ere, antzeko gertatu zitzaion, dioenez: «Aurkikuntzaren berri izandakoan, bihotzekoak eman zidan, egia esateko».

Ikusi gehiago: Joakin Gorrotxategi: «Ematen du hizkuntza asko aldatu dela, eta ematen du ez dela batere aldatu»

Izan ere, Gorrotxategik iradoki du orain arte izaniko teoria asko dudan jartzeko modukoa dela Irulegiko eskua. «Agertuko zenik edo aurkituko genuenik susmatu ere egiten ez genuen testu bat da, ia sinetsita baikeunden euskaldunak analfabetoak zirela Antzinaroan».

Hain justu, indusketa lanetan eta ondoko azterlanean zebiltzala bizi izandakoak kontatu dituzte hainbat zientzialarik, bideo batean. Esaterako, Javier Velaza Bartzelonako Unibertsitateko Latin Filolosofiako katedradunak zehaztasunez oroitarazi ditu ateratako lehenbiziko ondorioak: «Ikuspuntu formal batetik begiratuta, brontzezko xafla bat da. Zabalik dagoen esku baten forma du, eta testu bat dauka, karaktere paleohispaniarretan eta hizkuntza baskoian idatzia».

Ikusi gehiago: Hizkuntza baskonikozko idazkunik zaharrena aurkitu dute Nafarroan, K. a. I mendekoa: 'sorioneku'

Aurkikuntza handi bat egiteak dakarren plazerez, hala azaldu du topatua: «Ezusteko bat dago: lehen hitza sorioneku da, eta, testua transkribatzeko orduan, oso azkar eta garbi irakurri eta interpretatzen da euskaraz dagoela idatzia». Dioenez, «ez dago dudarik».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©Joanes Etxebarria

Jean-Louis Davant: «Anitz egin da hitz berrien asmatzeko, baina zahar anitz galdu ditugu»

Joanes Etxebarria - Ipar Euskal Herriko Hitza

Liburu edo pastoraletan, historia landu du bereziki, olerkiekin batean. Idazlan luzeak gehiago ez egitea deliberatu du. Uste du aitzinatu dela euskararen alorrean, baina lan asko dela egiteko.

<em>Maus</em> liburuko lau bineta. ©ASTIBERRI

Saguen txilioak holokaustoan

Uxue Rey Gorraiz

Gurasoek holokausto nazian bizitakoetan oinarrituta sortu zuen Art Spiegelmanek 'Maus' komikia. Pulitzer saria irabazi zuen 1992an. Euskarara ekarri dute berriki.

Soinu txikia XIX. mendearen amaieran hedatu zen Euskal Herrian. ©BERRIA
<em>Titanic Rising</em> diskoan abiatutako bidean segitzen du Weyes Blood-ek disko berrian. ©BERRIA

Dirdira iluntasunean

Mikel Lizarralde

Folkaren eta pop barrokoaren artean mugitzen diren kantuen bitartez, Weyes Bloodek gaur egungo ajeetan arakatu du 'And In The Darkness, Hearts Aglow' diskoan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...