Albistea entzun

Itoiz musika taldearen lehen zantzuak

Doxa ekoiztetxea Itoiz musika taldeari buruzko ikus-entzunezko bat prestatzen ari da, eta pelikularen azken zatia grabatzen ari dira: fikziozko atala. Indar Trabes zirela jotako lehen kontzertua fikzioan irudikatu dute Mutrikuko (Gipuzkoa) Venezia diskotekan.

Indar Trabesen lehen kontzertua fikzionatzen, atzo, Mutrikuko Venezia diskotekan.
Indar Trabesen lehen kontzertua fikzionatzen, atzo, Mutrikuko Venezia diskotekan. Jon Urbe / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Jone Bastida Alzuru -

2022ko azaroak 25

Denboran atzera egin; 1970eko hamarkadara, zehazki. Kartel bat: Ikasbidaia. Ibiza. 50 peseta. Indar Trabes rock kontzertu. Bost gazte Mutrikuko Venezia diskotekako oholtzan, gitarra, piano eta bateria artean, fokupean. Parean, zaleak, kantari eta gorputzak dantzan. Eta elkarren arteko sintonia inguruabarrean. Hotz da kalean, goxo barruan. Bat, bi, hiru, lau makilakada, eta hasi da kontzertua, musikak blaitu du aretoa. Gogoz dira ikusleak; lotsati hasieran musikariak. Txalo eta aupa arteko harrerak eman die hauspoa, eta askeago sumatzen dira orain. I will sing kantaren doinuek hartu dute lokala. «Primeran egin duzue, berriro egingo dugu». Doxa ekoiztetxea Itoiz taldeari buruzko ikus-entzunezko bat prestatzen ari da, eta pelikularen azken zatia ari dira grabatzen: fikziozko atala. Taldearen kontzertu bat irudikatu dute; Venezia diskotekan jotako aurrenekoa, hain zuzen.

«Itoiz izan baino arinago, Indar Trabes izan zen, gazte-gaztetxoak zirenean. Eta, gaur [atzo], Indar Trabesek jo zuen lehenengo kontzertua grabatuko dugu. Ondarroako [Bizkaia] institutuak antolatutako jaialdi bat izan zen, ikasbidaiarako dirua lortzeko», azaldu du Larraitz Zuazo zuzendariak. Kontzertua «berreskuratu» dute, Juan Carlos Perezen laguntzaz, eta orduan jo zuten lehen abestia «berregin», Mutrikuko hainbat gazterekin. «Prozesua oso polita eta ilusionagarria izaten ari da».

Filmatu aurretik, jende andana dabil diskotekan, hara eta hona. Kamerak zer eta nola grabatu debatitzen ari dira; halako planoak, hortik enfokatuta, kolore honekin. Soinu probak ere egin dituzte, eta argia egokitu. Musikariak eta zaleak garai hartan bezala karakterizatzeko ahalegina bistakoa da: jantziak, makillajea… 70eko hamarkadako ukitua, giroa, hartu du diskotekak. Aktoreei azalpenak eman, eta hasi dira; eztanda egin du aretoak.

«Abesti hau inon grabatu gabekoa da; instrumentuen artean ditugun bi gitarrak orduan erabili zituztenak dira», adierazi du Zuazok. Taldearen aurreneko urratsak fikzioan irudikatu nahi izan dituzte, «lehenengo garaikoak, gutxiago ezagutzen direnak». Igandean amaituko dituzte grabaketa lanak, eta, elementu guztiak bilduta, muntatzeari ekingo diote. Ainhoa Andraka eta Zuri Goikoetxea produktoreen arabera, espero dute pelikula maiatzerako edo ekainerako amaitua izatea.

Jon Galarraga Mutrikuko gaztea ari da Juan Carlos Perezen rola antzezten, eta harentzat «ohorea» dela nabarmendu du. «Niretzat, Itoiz beti izan da talde inportantea; beti egon da nire bizitzan». Musika talde bat du, eta azaldu du kontzertua amaitzeko beti jotzen dutela Itoizen kanta bat.

Haren osabaren bidez jakin zuen pelikularen berri —Antton Fernandez, Itoiz taldeko piano jolea izandakoa—, eta castingera apuntatzea erabaki zuen. «Prozesu berri bat izan da niretzat, baina oso gustura nabil».

Hiru zati

Pelikulak hiru linea narratibo izango ditu; taldeko kideei eta inguruko jendeari egindako elkarrizketa «sakonak», dokumentalaren grabaketa eta fikziozko zatia. Horretarako, artxiboko materiala inguratzen ibili dira. Zuazo: «Artxiboan bilatzea ez da batere erraza izan. Batez ere, dokumentalak hasierako urteetara egiten duelako bidaia bat, eta ez zegoelako ezer. Bilaketa lan handia egin da, eta lortu ditugu argitaratu gabeko abesti, argazki eta abarrak. Pozik gaude, baina ez da erraza izan».

Dokumentalean Itoiz taldearen «esentziarako» bidaia bat proposatzen dute, Juan Carlos Perezen eskutik, eta bilatutako artxiboetan barrena. Tartean, kasete bat ere badago, Perezek Jose Garate Foisis lagunarekin grabatutakoa, 15 urte zituztela: «Bertsioak dira hor, baina baita gero Itoizekin joko zituzten kanta arrakastatsuak ere», esplikatu du Andrakak. Kasetean «Udako Sesioak» ageri da idatzita, eta hortik dator dokumentalaren izena: Itoiz. Udako Sesioak.

Produktoreen arabera, prozesua «inspiratzailea» ari da izaten. «Azkenean, konexio bat dago Juan Carlosen eta esentziaren artean. Sormen pultsio bat dago, geldiezina. Hori guztia ikus daiteke daukagun artxiboan. Birsortzea oso polita eta inspiratzailea da».

1988ko maiatzaren 10ean eman zuen azken hatsa musika taldeak, Bordelen, Eysines kulturgunean emandako kontzertuarekin. Euskal rockak ordura arte izandako talde estimatu eta arrakastatsuenetako baten amaiera izan zen. Eta taldeak arrasto handia utzi du euskal musikan. Badago, ordea, gutxiago ezagutzen den garai bat, eta istorio hori kontatzea izan da filmaren helburua: taldearen hastapen faseen berri ematea.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©Joanes Etxebarria

Jean-Louis Davant: «Anitz egin da hitz berrien asmatzeko, baina zahar anitz galdu ditugu»

Joanes Etxebarria - Ipar Euskal Herriko Hitza

Liburu edo pastoraletan, historia landu du bereziki, olerkiekin batean. Idazlan luzeak gehiago ez egitea deliberatu du. Uste du aitzinatu dela euskararen alorrean, baina lan asko dela egiteko.

<em>Maus</em> liburuko lau bineta. ©ASTIBERRI

Saguen txilioak holokaustoan

Uxue Rey Gorraiz

Gurasoek holokausto nazian bizitakoetan oinarrituta sortu zuen Art Spiegelmanek 'Maus' komikia. Pulitzer saria irabazi zuen 1992an. Euskarara ekarri dute berriki.

Soinu txikia XIX. mendearen amaieran hedatu zen Euskal Herrian. ©BERRIA
<em>Titanic Rising</em> diskoan abiatutako bidean segitzen du Weyes Blood-ek disko berrian. ©BERRIA

Dirdira iluntasunean

Mikel Lizarralde

Folkaren eta pop barrokoaren artean mugitzen diren kantuen bitartez, Weyes Bloodek gaur egungo ajeetan arakatu du 'And In The Darkness, Hearts Aglow' diskoan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...