Albistea entzun

WIKILEAKS

Filtratutako azken dokumentuen arabera, AEBek munduko hainbat agintari espiatzea agindu zuen, tartean Ban ki-moon

Azken dokumentu sortak hainbat erreakzio eragin ditu; Manuel Zelaya Hondurasko presidente ohiak AEBak salatuko dituela esan du, bere aurkako 2009ko ekainaren 28ko estatu kolpearen berri izan eta "ezer egin ez zuelako". Paraguaik AEBetako enbaxadorea azalpenak eskatu dizkio. Putin eta Berlusconik "festa basatiak" egiten dituztela diote, Sarkozyk mesfidantza sortzen diola AEBei, eta Merkelek sormenerako gaitasun gutxi duela.

Berria -

2010eko azaroak 29 14:31
Wikileaks webguneak atzo beste isilpeko 250.000 dokumentu argitaratu zituen, eta edukiek hainbat erreakzio piztu dituzte. Dokumentu horietan jasotzen denez, AEBek mundu osoko agintariak espiatzen zituen, tartean baita Ban Ki-moon Nazio Batuen Erakundeko presidentea ere. Hillary Clinton buru zelarik, AEBetako Estatu Departamentuak hainbat agintariren kreditu txartelen mugimenduak eta lan ordutegiak zaintzea eskatu zien atzerriko langileei, eta Erta eta Hego Amerikako hauteskundetako hainbat hautagaien kasuan, euren datu biometrikoak, irisaren eskanerra, hatz markak eta DNA laginak ere eskatu zizkien. Espiatzen zuten herrialdetako bat Honduras zen, eta Manuel Zelaya presidente ohiak jada iragarri du AEBak salatzeko asmoa duela, 2009ko ekainaren 28ko estatu kolpearen berri izan eta "ezer egin ez zuelako". Hugo Chavez Venezuelako presidentea bakartzeko saioak ere jasotzen dituzte. Paraguain, berriz, zer hidrokarburo hobi dituen eta zer meskita ari ziren eraikitzen ikerketzeko ere eskatu zuen, eta herrialde horretako gobernuak jada AEBetako enbaxadorea azalpenak eskatzeko bilera batera deitu du. Argentinari dagokionez, Cristina Fernandez presidentearen osasun mentalari buruzko txostena eskatu zuen. Orokorrean Ameriketako herrialdeetako agintarien arlo pribatuko datuak jasotzeko eskatu zuen AEBetako Estatu Departamentuak. Wikileaksen dokumentuek Europako herrialdeak ere aipatzen dituzte. David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroa eta George Osborne Ekonomia ministroa kritikatzen dute, eta herrialde horretan AEBekin duten harremana "berezia" delako uste "paranoikoa" azpimarratzen du; uste hori, gainera, kolokan jartzea komeni dela diote filtratutako txostenek. AEBek Erresuma Batuan ezkutuko base militarrak dutela iradokitzen dute, eta Afganistanen Erresuma Batua egiten ari den lana auzitan jartzen dute. Europako beste hainbat agintariri buruzko txostenak ere egin zituzten AEBek, Wikileaksek argitaratutako dokumentuen arabera, tartean Nicolas Sarkozy, Angela Merkel, Vladimir Putin eta Silvio Berlusconiri buruzkoak. Putinek autoritarioa dela diote berari buruzko txostenek, eta matxista. Hala ere, burokraziaren eraginez bere aginduak betetzeaz paso egiten dutela funtzionario askok. Gainera, Berlusconik "geroz eta gehiago" Putinen "bozeramailea" dirudiela diote, eta elkarri "opari liluragarriak" egiten dizkiotela; biek harreman oso estua dutela diote eta "festa basatiak" egiten dituztela. Sarkozyk, berriz, mesfidantza pizten die AEBei, eta horren kanpo politika oztopatzen ote duen gertutik zaintzen dutela diote. Merkeli buruz arriskurik ez duela hartzen diote eta sormererako gaitasun gutxi duela. Esloveniaren kasuan, berriz, Guantanamoko preso bat hartzeagatik Esloveniako presidenteari Barack Obamarekin elkarrizketatzea eskaini ziotela erakusten dute dokumentu horiek. Eduki horiek sor zitzaketen erreakzioen beldur, batik bat Erresuma Batuan, Kanadan eta Israelen, hainbat bilera egin dituzte aurreko egunetan AEBetako diplomaziaburuek. Louis Susman Londresen duen enbaxadorea, adibidez, Erresuma Batuko hainbat ministroekin bildu da azken orduetan. "Oso harreman sendoa daukagu AEBetako Gobernuarekin, eta horrela jarraituko du", esan du ondoren Erresuma Batuko Atzerri ministerioko ordezkari batek.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Angela Merkel kantzilerra eta Olaf Scholz SPDko hautagaia. ©CLEMENS BILAN / EFE

HUTSUNE BAT EGONKORTASUNEAN

Ander Perez Zala

Merkelen agurreko bozetarako, SPDk ezustea eman du, eta faboritoa da, CDU/CSUren eta Berdeen aurretik. Alemania are gehiago zatituta dago politikoki, eta baliteke lehen aldiz hiruko koalizio bat osatu behar izatea.
Angela Merkel, Alemaniako Legebiltzarreko eraikinaren aurrean, Berlinen. ©WOLFGANG KUMM / EFE

Angela Merkel Joan aurretik santutua

Ane Irazabal

Merkelek Alemanian duen irudi mitifikatua nekez uler daiteke Alemaniatik kanpo. Kargua uztear den kantzilerrak boterea kudeatzeko berezko metodo bat hezurmamitu du: herritarren iritziz, errespetuzkoa, patxadatsua eta harrokeriarik gabekoa.
Emakume bat sumendiari begira, herenegun, El Pason. ©MIGUEL CALERO / EFE

Hondamendi baten kronika

Oier Zeberio

Gaur astebete da Kanarietako La Palma uharteko Cumbre Vieja sumendia laba botatzen hasi zela. Tarte honetan suntsituta geratu dira gutxienez 461 eraikin, eta 6.000 lagun inguruk etxea utzi behar izan dute. Orain, etorkizunak kezkatzen ditu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.