Albistea entzun

WIKILEAKS

Filtratutako azken dokumentuen arabera, AEBek munduko hainbat agintari espiatzea agindu zuen, tartean Ban ki-moon

Azken dokumentu sortak hainbat erreakzio eragin ditu; Manuel Zelaya Hondurasko presidente ohiak AEBak salatuko dituela esan du, bere aurkako 2009ko ekainaren 28ko estatu kolpearen berri izan eta "ezer egin ez zuelako". Paraguaik AEBetako enbaxadorea azalpenak eskatu dizkio. Putin eta Berlusconik "festa basatiak" egiten dituztela diote, Sarkozyk mesfidantza sortzen diola AEBei, eta Merkelek sormenerako gaitasun gutxi duela.

Berria -

2010eko azaroak 29
Wikileaks webguneak atzo beste isilpeko 250.000 dokumentu argitaratu zituen, eta edukiek hainbat erreakzio piztu dituzte. Dokumentu horietan jasotzen denez, AEBek mundu osoko agintariak espiatzen zituen, tartean baita Ban Ki-moon Nazio Batuen Erakundeko presidentea ere. Hillary Clinton buru zelarik, AEBetako Estatu Departamentuak hainbat agintariren kreditu txartelen mugimenduak eta lan ordutegiak zaintzea eskatu zien atzerriko langileei, eta Erta eta Hego Amerikako hauteskundetako hainbat hautagaien kasuan, euren datu biometrikoak, irisaren eskanerra, hatz markak eta DNA laginak ere eskatu zizkien. Espiatzen zuten herrialdetako bat Honduras zen, eta Manuel Zelaya presidente ohiak jada iragarri du AEBak salatzeko asmoa duela, 2009ko ekainaren 28ko estatu kolpearen berri izan eta "ezer egin ez zuelako". Hugo Chavez Venezuelako presidentea bakartzeko saioak ere jasotzen dituzte. Paraguain, berriz, zer hidrokarburo hobi dituen eta zer meskita ari ziren eraikitzen ikerketzeko ere eskatu zuen, eta herrialde horretako gobernuak jada AEBetako enbaxadorea azalpenak eskatzeko bilera batera deitu du. Argentinari dagokionez, Cristina Fernandez presidentearen osasun mentalari buruzko txostena eskatu zuen. Orokorrean Ameriketako herrialdeetako agintarien arlo pribatuko datuak jasotzeko eskatu zuen AEBetako Estatu Departamentuak. Wikileaksen dokumentuek Europako herrialdeak ere aipatzen dituzte. David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroa eta George Osborne Ekonomia ministroa kritikatzen dute, eta herrialde horretan AEBekin duten harremana "berezia" delako uste "paranoikoa" azpimarratzen du; uste hori, gainera, kolokan jartzea komeni dela diote filtratutako txostenek. AEBek Erresuma Batuan ezkutuko base militarrak dutela iradokitzen dute, eta Afganistanen Erresuma Batua egiten ari den lana auzitan jartzen dute. Europako beste hainbat agintariri buruzko txostenak ere egin zituzten AEBek, Wikileaksek argitaratutako dokumentuen arabera, tartean Nicolas Sarkozy, Angela Merkel, Vladimir Putin eta Silvio Berlusconiri buruzkoak. Putinek autoritarioa dela diote berari buruzko txostenek, eta matxista. Hala ere, burokraziaren eraginez bere aginduak betetzeaz paso egiten dutela funtzionario askok. Gainera, Berlusconik "geroz eta gehiago" Putinen "bozeramailea" dirudiela diote, eta elkarri "opari liluragarriak" egiten dizkiotela; biek harreman oso estua dutela diote eta "festa basatiak" egiten dituztela. Sarkozyk, berriz, mesfidantza pizten die AEBei, eta horren kanpo politika oztopatzen ote duen gertutik zaintzen dutela diote. Merkeli buruz arriskurik ez duela hartzen diote eta sormererako gaitasun gutxi duela. Esloveniaren kasuan, berriz, Guantanamoko preso bat hartzeagatik Esloveniako presidenteari Barack Obamarekin elkarrizketatzea eskaini ziotela erakusten dute dokumentu horiek. Eduki horiek sor zitzaketen erreakzioen beldur, batik bat Erresuma Batuan, Kanadan eta Israelen, hainbat bilera egin dituzte aurreko egunetan AEBetako diplomaziaburuek. Louis Susman Londresen duen enbaxadorea, adibidez, Erresuma Batuko hainbat ministroekin bildu da azken orduetan. "Oso harreman sendoa daukagu AEBetako Gobernuarekin, eta horrela jarraituko du", esan du ondoren Erresuma Batuko Atzerri ministerioko ordezkari batek.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Jende andana Eskoziako trans legearen proiektuaren aldeko protestan, joan den astean, Londresen. ©ANDY RAIN / EFE

«Blokeoaren atzean asmo politikoak daude»

Maddi Iztueta Olano

Erresuma Batuko Gobernuak trans legea blokeatzeak hautsak harrotu ditu Eskozian. Florence Oulds ekintzailearen arabera, prozesu demokratiko bat eten dute. Uste du trans komunitatea ez ezik beste herritarrak ere «oso haserre eta minduta» daudela.

Israelgo larrialdi zerbitzuetako langileak eta Polizia, atzo, erasoa gertatu zen lekuan, Jerusalem ekialdeko sinagoga batetik gertu. ©ATEF SAFADI / EFE

Pertsona batek gutxienez zazpi lagun hil ditu Jerusalemgo sinagoga batean

Mikel O. Iribar Mikel Elkoroberezibar Beloki

Israelgo armadak ustezko egilea hil du, eta erasoa «terroristatzat» jo. Hamasek ekintza goratu du, bere gain hartu gabe. Palestinak bost suziri jaurti ditu Gazatik Israelera, eta Israelek Gaza bonbardatu du

Ehorzketa etxe bateko bi langile droga trafikatzailea zelakoan hil zuten pertsona baten gorpua eramaten, Manilan, 2021eko irailean ©ROLEX DELA PENA / EFE

NZAk berriz ireki du Filipinetako drogaren kontrako gerrari buruzko ikerketa

Ander Perez Zala

Auzitegiak fiskaltzaren eskaria onartu du, argudiatuta Manilak harturiko erabakiak ez direla nahikoa izan. Duterteren agintaldian 30.000 lagun hil zituzten, giza eskubideen aldeko erakundeen arabera.

 ©Paolo Aguilar/ EFE

Dina Boluarteren aurkako zentsura mozioa aurkeztu dute

Berria

Peruko Kongresuko zenbait kideren arabera, presidentea «ez da gai» kargu horretan jarduteko

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...