Ipar Irlanda

Alec Reid hil da

Ipar Irlandako bake prozesuan oso garrantzitsua izan zen haren lana. Euskal Herriaren konponbideari begira ere makina saio egin zituen. Dublingo ospitale batean hil da.

Jon Urbe/ARP

Berria -

2013ko azaroak 22

IRAren eta alderdi politikoen arteko bitartekari izan zen Alec Reid (Nenagh, 1932, Dublin, 2013). Ordena erredentoristan sartu zen 1950ean, eta zazpi urte geroago egin zen apaiz. Belfast iparraldeko Clonarden ia berrogei urte egin zituen, eremu katolikoaren eta protestantearen erdian, 1980ko hamarkadan gatazkaren unerik gordinenetakoan.

1980ko hamarkadan Reidek hainbat bilera antolatu zituen Sinn Feineko Gerry Adamsen eta Alderdi Laboristako John Humeren artean, IRAk su-etena eman zezan, eta Erresuma Batuko Gobernuarekin elkarrizketak hasteko asmoz, bake prozesu baten estrategiari begira. Ondoren, errepublikanoen eta Erresuma Batuko gobernuaren artean bitartekari isil bilakatu zen.

Bake prozesuan garrantzitsu bilakatu zen, eta IRAren desarmatzearen lekuko izan zen Harold Good apaizarekin batera. Ostiral Santuko 1998ko akordioaren ondoren, lanean jarraitu zuen gizarte demokratiko eta baketsua garatzen. 2005ean, IRAk arsenal guztiak suntsituko zituela iragarri zuenean, Reid, Goodekin batera, prozesuaren lekuko bilakatu zen, Desarmerako Nazioarteko Batzorde Independenteak zainduta.

Ipar Irlandaren esperientzia Euskal Herrira ekarri zuen, eta 2002tik hainbat egonaldi egin zituen. Martin McGuinness Ipar Irlandako lehen ministrordeak izaera "ezohikoa eta umila" nabarmendu du gaur.

Euskal Herriari begira

2002tik Euskal Herrian aritua zen alderdietako solaskideekin sukalde lana egiten. Ipar Irlandan elkar ulertzearen eta bakearen alde egindako lanagatik, Rene Cassin saria eskuratu zuten Reidek eta Goodek, 2005ean; Eusko Jaurlaritzako Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza Sailak urtero banatzen duen saria da, eta "jarrera eredugarria" izateagatik jaso zuten. Ipar Irlandako bake prozesuaren alde egindako bitartekari lanak esperientzia nahikoa eman zien Alec Reid apaiz katolikoari eta Harold Good artzain protestanteari, eta Euskal Herriak duen gatazka politikoaren amaieraren inguruan itxaropentsu mintzatu ziren. Biak ala biak ziur ziren bakea "berandu baino lehen" iritsiko dela Euskal Herrira, uste baitzuten eragile eta alderdi guztiek elkarrizketaren eta negoziazioaren aldeko jarrera dutela.

IRAk su-etena iragartzea prozesu politikoari bultzada emateko "pauso erabakigarria" izan zela iritzi zion, eta ostean armak uzteko hartutako erabakiak prozesuari are eta gehiago lagundu ziola. Reiden iritziz, ordea, ETA ez zen Euskal Herriak duen gatazka politikoaren arazoa, aferaren "sintoma" edo "adierazle" baizik.

"Akordio demokratiko batekin, denak irabazle"

Elkarrizketa oinarri hartuta, euskal gatazkari "irtenbide demokratikoa" bilatzeko eredua alderdi guztien artean hitzartu behar dela uste zuen Reidek. Horretarako ezinbestekoa dela alderdi politiko guztiak mahai batean eseri eta irtenbidea lortzeko "konpromiso sendoa" hartzea. "Akordio demokratiko batekin ez du inork galduko, denek irabaziko dute".

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

 ©BERRIA

«Transmisio komunitario bat daukazunean, ezin da telefono bidez kudeatu»

Jon Ordoñez Garmendia

Epidemia betean harrapatu dute hauteskundeek Ordizia, eta kezkatuta dago Ezenarro. Arriskuaz ohartarazi arren, neurri bereziak hartuta egingo dituzte bihar. Erakundeen babesa eta mahai tekniko bat sumatu ditu faltan.

Probak egiteko Ordizian jarritako postuak. ©Jon Urbe / FOKU

«Osasun publikoaren kontrako delitu bat» izango da gaixorik bozkatzea

Iosu Alberdi

Ordiziako koronabirus agerraldiarekin lotutako lau kasu berri atzeman dituzte. Denera, 31 dira Araba, Bizkai eta Gipuzkoan baieztatutako positibo berriak, eta herritar bat hil da koronabirusaren eraginez. 160 herritar inguruk izango dute debekatua bihar bozkatzea. Nafarroari dagokionez,Tuteran hiru kasu gehiago atzeman dituzte eta Iruñean zortzi positibo agertu dira.

Bi lagun, terraza batean eserita, Orion. ©JON URBE / FOKU

Nork agindu tabernetan

Aloña Beraza Peña Irati Urdalleta Lete

Ordiziako taberna batetik zabaldutako fokuak piztu ditu alarmak aste honetan. Su gehiago ere ari dira pizten, Tuteran, Gasteizen... Tabernariak eta kudeaketan dabiltzanak kezkatuta daude.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna