«Hilabetero hogei euro aldatzen baditut, aski izanen da?», galdetu du Anthony Harguesek. Eusko Eguneko informazio mahaian eseria dago baionarra; aspalditik ezagutzen du Euskal Moneta, eta, azkenean, kidetzea erabaki du. «Ez naiz euskaraz mintzo, baina Baionakoa naiz. Gure identitatea eta eskualdea sustatzeko manera bat da», esplikatu du. Baiona inguruan diren ostatuetan eta saltegietan euskoak aise erabiliko ditu, haren ustez. Hala ere, hogeira mugatuko da hasieran, gerora emendatzeko asmoz.
Urteroko jaialdia bilakatua da Eusko Eguna Ezpeletan. Aurten ere, ekoizleen merkatua, ganer hustea, tailerrak, hitzaldiak eta askotariko animazioak antolatu dituzte tokiko moneta ezagutarazi eta haren erabilpena sustatzeko. «Hiru informazio gune ditugu aurten; gurean bederatzi kidetze izan ditugu jadaneko», kontatu du Amaia Baltazar Euskal Monetako garapen arduradunak. Iaz 70 kidetze izan zituzten egun osoan; aurten kopurua gainditzea espero du. «Gehienek galdetzen dute nola ibiltzen den, zertarako den... Badira aspalditik kidetu nahian ari direnak eta, hona etorririk, urratsa egiten dutenak».
Gaur egun, edozer ordaindu daiteke euskotan; dirutan, txartelarekin, telefonoko aplikazioarekin edo transferentzia bidez. Ostatu eta jatetxeetan onartzen dute, hainbat elikadura dendetan, ile apaindegietan... eta ekoizle andanak ere hartzen ditu. Eusko Eguna kari antolatutako azokan dago Marlen Cattani, glutenik eta laktosarik gabeko bixkotxak saltzen ditu, gaziak eta azukredunak. «Hasieratik tokiko hornitzaileekin lan egin izan dut. Arras naturalki sartu nintzen dinamikan», esplikatu du. «Hemen badakigu gure dirua nora doan. Ez da moneta bat bakarrik»
Moneta nazionala helburu
2013an sortu zen Euskal Moneta Ipar Euskal Herrian, eta urte gutxian Europan tokiko moneta erabiliena bilakatu da. Orain, mugaz bestaldera eginen du salto, epe laburrera moneta nazional bilakatzeko. Baztanen (Nafarroa) eta Oiartzualdean (Gipuzkoa) ari dira proiektu pilotoak lantzen. «Sukaldeko lan luzea egin dugu martxan jartzeko», esplikatu du Lorea Lizarreta Intsausti Baztango hautetsi eta Gure Monetaren batzorde eragileko kideak. 250 lortzea abiatuko dira; udazkenerako espero dute lortzea.
Eta hasieratik dena landu dute juridikoki eta teknikoki Euskal Monetarekin bateragarri izan dadin. «Gure esperientzia partekatu dugu haiekin, gure petoak ez ditzaten errepika», erran du Nikolas Blain Euskal Monetako koordinatzaileak. «Irriz erraten dugu haienak eginen dituztela». Eta noizko moneta nazionala? «Bizpahiru urterako espero dugu bateratzea. Ikusi beharko dugu zer lehenesten dugun, tokian tokian proiektua hedatzea lehenik ala nazionala bilakatzea».
