Ezurteak berak dakarren aurreikuspena are gehiago okertu du beroak eta euri faltak. Euskal Sagardoa jatorri deiturako sagastietan hasiak dira aurtengo sagar uzta biltzen, eta nabarmen txikiagoa izango dela aurreratu dute. Izan ere, ur faltagatik, sagarrondoek sagarrak bota dituzte —bereziki kostaldean—. Hala adierazi dute Euskal Sagardoa jatorri deiturako kideek Otalarrea sagastian (Villabona-Amasa, Gipuzkoa); bertan azaldu dituzte aurtengo uztarako aurreikuspenak, eta sektoreak aurrera begira dituen erronkak. Udan hainbeste esperotako bisita ere izan dute aurkezpenean. «Han, begira, ez du udara guztian euririk egin eskatu dugunean, eta, kasualitatea, gaur, uzta lehor honetan, gaur egingo digu euria». Horrek ez ditu sagargile eta sagardogileak geldiarazi, ordea. Elkarlanean ari dira horiei guztiei aurre egiteko.
Prentsaurrekoan hitza hartu dute, hurrenez hurren, Unai Agirre Euskal Sagardoa jatorri deiturako koordinatzaileak, Joseba Aranburu Gipuzkoako Foru Aldundiko Lurralde Oreka Berdeko zuzendariak, Nora Beltran de Otalora Eusko Jaurlaritzako Elikagaien Kalitate eta Sustapeneko zuzendariak, Ainhoa Larrea sagargile eta Fruitel elkarteko lehendakariak, Olatz Mitxelena Euskal Sagardoa jatorri deiturako kideak eta Aitor Etxeandia sagar teknikariak.
Agirrek egin ditu aurkezle lanak, eta egunaren garrantzia nabarmendu du: «Guretzat egun garrantzitsua da, dena hemendik hasten delako. Dena sagarretik hasten da». Aurtengo datuei buruzko xehetasunak, aldiz, Larreak eman ditu. «Aurten espero zena baino uzta dezente txikiagoa izan da; berez, ezurtea izateaz aparte, beroak eta euri faltak sagarra gutxitu egin du. Sagar asko erori da, eta espero zena baino %30 gutxiago bilduko da». Iazko uztarekin alderatuta, %65 sagar gutxiago da hori. Milioi bat eta erdi kilo biltzea espero dute, baina ez dute kopuru bera espero leku guztietan: «Gipuzkoa barrualdean edo Araba aldean, sagar gehiago izan da. Kostaldean, berriz, dezente gutxiago».
Dena den, lasaitasunerako mezua zabaldu du Agirrek: «Hau ziklikoa da. Milioi eta erdi esan dugu, ematen du inoiz ez dugula milioi eta erdi bildu, baina izan ditugu horrelako urteak. Badakigu hurrengo urtean sagar urte fuerte bat etorriko dela». Hori da aurrera begira duten erronketako bat: uzta urteak berdintzea, bi urtean behin halako desorekarik egon ez dadin.
Ikerketak abian
Urteak dira Euskal Sagardoko kideak, erakundeen eta teknikarien laguntzarekin, sagarraren inguruko ikerketak egiten ari direla. Azken bi urteetan, esaterako, Malus Bat proiektua izan dute martxan, eta hiru elementu landu dituzte bertan: sagarra, sagardoa eta sagardotegia. Malus Bi prestatzen ari dira orain: bertan, sagarra izango da protagonista bakarra. «Helburu nagusia izango da gaur egun egiten ari den lana, bai sagargileak egiten ari direna, bai teknikariak egiten ari direna, bai administrazioak egiten ari direna azeleratu ahal izatea. Azeleratzea, eta sagarraren ekoizpena bermatu ahal izatea, hurrengo urteetan %100 euskal sagardoa egin ahal izateko», azaldu du Mitxelenak.
Hain zuzen, ez dute prentsaurrekoko kokalekua ausaz aukeratu: Otalarreko sagastietan zenbait esperimentu egiten ari dira, sagarren ekoizpena handitzeko xedez. Etxeandiak azaldu ditu horietako batzuk, eta interpolinizazioa da horietako bat: «Sagasti berriak egiterakoan, sagar barietateak hobeto antolatzeko, ekoizpena hobea izan dadin». Ezurteari aurre egiteko eta ekoizpenak gehiago erregulatzeko, aldiz, bakanketa ere egiten dute: «Beti egongo da ezurtea, baina espero dugu hain bortitzak ez izatea».
«Sagar uzta ziklikoa da; badakigu hurrengo urtean sagar urte fuerte bat etorriko dela»
UNAI AGIRRE Euskal Sagardoa jatorri deiturako koordinatzailea
Geneva txertaka deritzen sustraiena da beste ikerketa lerro bat: «Gaixotasun batzuekiko erresistentzia edo tolerantzia dute, eta ikusi nahi dugu ea bateragarriak diren, eta zer ekoizpen maila duten». Azkenik, bertako lurra hobeto ezagutzen eta ulertzen jarraitu nahi dute. «Entseguak zabaltzen saiatuko gara, gure lurrak hobeto kudeatzeko, gaixotasunak ekiditeko, eta ekoizpena hobetzeko».
Amaitzeko, sagardoarekin lotutako hitzordu batzuetara gonbidatu du Agirrek jendea. Irailaren 27an Sagar Uzta Jaia egingo dute Astigarragan (Gipuzkoa), eta Sagar Eguna Irungo Ola sagardotegian (Gipuzkoa). Igartubeiti baserri museoan (Ezkio-Itsaso, Gipuzkoa), aldiz, urriaren 7tik 17ra egingo dute Sagar Astea. «Momenturik interesgarrienetakoa da sagardotegiak bisitatu ahal izateko, bai eta muztioa egiteko tailerrak eta bisita gidatuak egiteko ere». Horixe egin dute haiek ere: gaur goizean bertan jotako sagarraren muztioa dastatu.
