Donald Trumpi bere jostailu gogokoenetakoa kendu zion AEBetako Auzitegi Gorenak joan den otsailean: larrialdi nazionalaren aitzakian ezker-eskuin muga zergak ezartzeko ahalmena. Orduko hartan AEBetako presidenteak jada iragarri zuen muga zergak eta haien mehatxuak ez zirela amaitu, nahiz eta bere atsekaberako, beste prozedura luzeago —eta legezkoago— batzuk erabili behar izan.
Berriz muga zergekin armatzeko asmo horretan ulertu behar da gaur AEBetako Merkataritza Ordezkaritzaren bulegoak proposatutako tasa, nonbait lan behartuekin egindako ondasunen inportazioak eragotzi nahi dituena, «langile estatubatuarrak jokaleku desorekatuan lehiatzera» behartzen dituelako.
Ikerketa baten ondotik dator proposamena, eta horrek muga zergen proposamenari legezkotasun handiagoa emango lioke, 1974ko Merkataritza Legearen 301 atala erabiltzeko aukerarekin.
Ulertu behar da, Auzitegi Gorenaren epaiaren ostean, Trumpek %10eko muga zerga orokorrak ezarri zizkiela beste herrialde guztiei, tasa txikiagoa, beraz, kasu askotan legez kanpokotzat jotako elkarrekiko muga zergetakoa baino. Baina %10eko muga zerga orokor horiek behin-behinekoak dira, eta haien indarraldia hemendik aste gutxira iraungiko da, uztail amaieran. Hortaz, berriak behar ditu Trumpek.
Bi zerrenda
Guztira 60 bat herrialderen inportazioei eragingo lieke lan behartuen inportazioen inguruko neurriak. Batzuei %10eko tasa ezarriko zaie, inportazio mota horiei «debekuak ezarri dizkietelako edo neurriak iragarri dituztelako». Kanada, Mexiko, Japonia, Europako Batasuna, Taiwan eta Erresuma Batua leudeke horien artean.
Tasa %12,5ekoa litzateke, berriz, lan behartuz ekoitzitako ondasunen inportazioak eragozteko neurririk hartu ez edo eraginkortasun ezarri ez dituzten herrialdeentzat». Besteak beste, Txina dago zerrenda horretan, India, Japonia, Hego Korea, Brasil eta Suitzarekin batera.
AEBetako merkataritza idazkaritzaren arabera,«60 herrialde horietatik ez dago bat ere lan behartuaren inportazioetarako debekuak eraginkortasunez ezartzen dituenik. Jamieson Greer idazkariaren arabera, «horrek langile estatubatuarrak bidezkoak ez diren jokalekuan globalki lehitzera behartzen ditu. Eta jada ez dugu desberdintasun hori irentsiko».
Muga zerga berria oraindik ez da indarrean jarriko, aurretik uztail hasieran entzunaldi publikoak egin behar baitira, 301. atalaren barruan. Ez dago argi ere, muga zerga horiei gehitu egingo zaizkien prozedura horrekin egiten ari diren beste ikerketetatik erator daitezkeen tasa berriak.
Turnberryko Akordioa
Argitu beharko litzateke hori, besteak beste, jakiteko AEBek beteko lukete Europako Batasunarekin iritsitako Turnberryko Akordioa —europarrentzat gehieneko %15eko muga zerga orokorrak aurreikusten dituena, eta batere muga zergarik ez AEBentzat—. Akordio horrek, hain zuzen, aurrerapauso bat eman du aste honetan Europan, Parlamentuko Batzordeak bozketarako onartu baitu akordioari babes neurri batzuk gehitzen zizkion bertsioa.
Ekainaren 16an bozkatuko da akordio hori, Trumpek EBri akordioa berresteko ezarritako uztailaren 4ko epemuga bete aurretik.
zer dira lan behartuen inportazioak?
AEBetako 2005. urteko lege batetan herrialde jakin batzuetako 34 produktu jotzen dira lan behartu bidez ekoitzitakoak. Haien artean daude jantzietarako kotoia, eguzki paneletarako erabiltzen diren mineral kritiko batzuk, arrain olio eta arrain irinetarako erabilitako arrantza, eta palma oliorako palma fruitua.
AEBEtako Merkataritza bulegoak zehazki hiru salgai aitatu ditu gaur: Myamartik inportatutako arroza, Malawiko tabakoa eta Txinako Xingiangko kotoia.
