Iñistorketan :Iratzearen kultura Urumea bailaran, Paisaia,ondarea eta memoria

Mendeetan zehar, iratzea ezinbesteko lehengaia izan da baserrietan. Batez ere aziendaren lurrazpirako erabili da, eta, ondoren, ongarria egiteko eta baratzean eta soroan zabaltzeko. Horrela, ekoizpen on bat nahi izanez gero, ezinbestekoa zen urtero iratzea moztea. Horrek, ordea, gatazka ugari eragin ditu, herritar asko iratzea lortzeko lehiatu baitira.

Azterlan honetan Urumearen kasua aztertu da, eta batez ere Hernanirena. Bertan, garoaren mozketek eragin handia izan zuten, ez bakarrik herritarren egunerokoan, baita paisaian, 2. mailan eta komunalen pribatizazio prozesuan ere. Garoari lotutako kultura eta paisaia kultural oso bat sortu zen, eta gaur egun oraindik ere aurki daitezke duela hamarkada gutxira arte iraun duen kultura horren aztarnak. Liburu honetan garoaren kulturak ibarrean XIX. mendetik gaur egun arte izan duen ibilbidea eta eragina aztertzen dira. Paisaia, ondarea, memoria, gerrak, eguneroko lana eta abar nahastuz.