Albistea entzun

Sorturen legeztatzea

Urtebete erditze gelan

Espainiako Barne Ministerioan Sortu alderdia erregistratu zutenetik, urtebete eta lau hilabete igaro dira. Erregistratu edo ez erabakitzeko ardura auzitegiei utzi zien gobernuak. Atzo arte ez zen munduratu alderdia.

Oihana Elduaien -

2012ko ekainak 21

Urtebete eta lau hilabete dira Sortu alderdia erditze gelan sartu zela. Iazko otsailaren 9an erregistratu zuten alderdia Espainiako Gobernuaren Barne Ministerioan. Erregistratze hori, ordea, ez da gaur arte gauzatu. Espainiako Gobernuak auzitegien esku jarri zuen auzia, Sortu «Batasunaren segida» dela pentsatzen zutelako. Auzitegiek urtebete eta lau hilabete behar izan dituzte alderdiaren estatutuek Alderdien Legea goitik behera betetzen dutela ebazteko.

Baina hori jakina zen. Otsailaren 7an aurkeztu zituzten alderdiaren estatutuak Iñigo Iruin abokatuak eta Rufi Etxeberria ezker abertzaleko kideak. Argi erakutsi zuten legea zehatz-mehatz betetzen dutela estatutuek, horretarako guztien gustuko izan ez ziren hitz batzuk esan behar izan bazituzten ere. Iruinek irakurri zituen estatutuen pasarte batzuk: «Gure borondatea eta nahia erakusten dugu edozein motatako indarkeria behin betiko eta guztiz desagertzeko, ETA erakundearena bereziki», irakurri zuen, besteak beste.

Alderdi berriak ez du inoiz ezkutatu ezker abertzaleko alderdia dela, betiko ezker abertzaleko alderdia. Sortu auziaren gakoa Bateragune auziarena bera da, azken batean: alderdiak dioen bezala, estrategia aldaketa baten ondorioz borroka armatua alde batera uztea erabaki delako arbuiatzen duen ETA; edo, Fiskaltzak eta Estatuaren Abokatuak esan izan duten bezala, ETAren beraren estrategiaren barruan errefusatzen den erakunde armatua, modu faltsuan, hala legezko izaera lortzeko, baina «ETAren barnean segitzeko».

Ezker abertzaleak Sortu alderdia aurkeztu zuenean, jarduera armatua utzi gabe zegoen ETA, baina su-eten «orokor», «iraunkor» eta «egiaztagarria» emana zuen, hilabete lehenago, eta bost hilabete lehenago jakinarazi zuen «eraso ekintza armatuak» etenda zeuzkala. Argi ikusten zen estrategia sakon aldatuko zela. Ezker abertzalearen barne eztabaida amaituta zegoen, eta Zutik Euskal Herria! agirian jasotako ondorioak ezagunak eta publikoak ziren, Sortu aurkeztu baino urtebete lehenagotik. Prozesua garatzeko «soilik bide politiko eta demokratikoen» aldeko apustua egina zuen ezker abertzaleak.

Alde bakarreko bidea izango zela iragarri zuen ezker abertzaleak eztabaidaren hasieran, eta halaxe izan zen. Espainiak ezker abertzaleko kideak, gazte mugimendukoak, abokatuak zein ETAko kideak atxilotzen jarraitu zuen. Sorturen erregistroa auzitegien esku uztea bera da alde bakarreko jarreraren erakusle. Izan ere, gobernuak bere kabuz erabaki zezakeen erregistroa onartzea, eta Sortu legezko alderdi gisa onartzea hasieratik. Baina ez zuen egin.

Hain justu, Euskal Herriko «fase politiko berriari» erantzun nahian jaio zen Sortu, alderdiko sustatzaileek esan zutenez. «Euskal gizartearen itxaropen eta irrikei erantzun nahi die Sortuk, bake eta konponbide demokratikoko agertoki bat eraikitzeko», esan zuten, Madrilera alderdia erregistratzera joan bezperan. Horretarako, legeak eskatzen dituen baldintza guztiak bete dituztela ohartarazi zuten, erregistroaren egunean Madrilen emandako prentsaurrekoan, eta Espainiako Gobernuari esan zioten bere txanda zela eta «justiziaren interesen alde» aritzeko. Honela esan zuen Iñaki Zabaleta sustatzaileak: «Printzipio demokratiko guztiak betetzen dituen alderdia gara, legezko izateko eskubidea dugu, eta gure ideologiarekin bat egiten duten herritarrak ordezkatzekoa».

Ez dute berehalakoan lortu eskubide hori onartzea. Orduan Espainiako Barne ministro zen Alfredo Perez Rubalcabak hala esan zuen: «Agerikoa da [Sortu] legez kanporatutako Batasuna dela. Sortu ez da zerutik erori». Auzitegi Goreneko jurisprudentziaren arabera, ordea, ezker abertzaleko kideek eratu dezakete alderdi berri bat, beti ere, «gaitzespen edo arbuioen bidez», jarraipen eza frogatuta. Arbuio hori argi azaldu zuten alderdiko sustatzaileek, baina, Barne ministroak ez zuen fidatu nahi, «sinesgarritasunik eza» argudiatuta. Hala, Fiskaltzari eta Estatuaren abokatuari igorri zien auzia, Alderdien Legeaz arduratzen den Auzitegi Goreneko 61. areto bereziaren esku utzi edo ez erabakitzeko.

Halaxe egitea erabaki zuten. Estatuaren abokatuak Sorturen arbuioa «taktikoa» dela argudiatu zuen horretarako, eta estatutuak «kosmetikoak» direla gaineratu zuen. Ildo bereko arrazoiak eman zituen Fiskaltzak ere. Frogatutzat eman zuen alderdi berria Batasunaren jarraipena dela, eta estatutuetan ETA arbuiatu badu, hori erakunde armatuaren beraren «onespenarekin» egin duela, legezko izatea lortzeko.

Argudio horiek atzera bota zituen Sortuk, Auzitegi Gorenean aurkeztutako alegazioetan: «Ez dago funtsezko antzekotasunik legez kanporatutako alderdiekin. Helburua ez da Batasuna berriro osatzea, ez era formalean ez mozorro baten bidez; ez ETAk dirauenean ez desagertzen denean». Estatutuak ez direla «erretorika formala» gaineratu zuten, eta azpimarratu zuten «ETAren indarkeria amaitzeko tresna eraginkor» direla.

Argudio horiek mahai gainean zirela egin zuten auzi saioa 61. areto berezian. Estatuaren Abokatuak eta Fiskaltzak Sortu legez kanporatzeko arrazoirik ez zutela eman argudiatu zuen Iñigo Iruin abokatuak azken ondorioetan, hargatik, «ez direlako fidatzen, badaezpadako legez kanporatzea» eskatzen ari zirela, eta hori ezin dela egin azaldu zien epaimahaiko kideei.

Baina alferrik. Sortu ez legeztatzea erabaki zuen Gorenak. Batasunaren «segida» izatea egotzi zioten alderdi berriari, eta estatutuak «amarru» direla gaineratu zuten. Nolanahi ere, erabaki diskutitua izan zen. Izan ere, 16 magistratutatik zazpik legez kanporatzearen kontrako boto partikularra sinatu zuten. Epaia susmoetan oinarritzen dela idatzi zuten, eta beraz, ezin dela Batasunaren jarraipen gisa sailkatu. Epai ofiziala erabat desmuntatu zuten.

Erabakiarekin ados ez, Espainiako Auzitegi Konstituzionalera jo zuen Sortuk, babes helegitearekin. Espainiako Konstituzioaren 6. eta 22.artikuluetan agertzen den alderdi politikoak sortzeko eskubidea urratzen dela argudiatu zuen. Espainiako bozetarako erabakia egotea espero zen arren, atzo etorri zen.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

11 ekintzaileak, Baionako auzitegi aitzinean ©Guillaume Fauveau

Martxoaren 9an emango dute 11 'bakegileren' aurkako deliberoa

Ekhi Erremundegi Beloki

Hamar auzipeturentzat 950 euroko isuna eskatu du fiskalak, gibelapenarekin. Uztailaren 23ko protestetan errepidea blokeatzea egotzita epaitu dituzte.

Iratxe Sorzabalen zauriak, 2001eko atxiloaldiaren ostean. ©Berria

Iratxe Sorzabalen kontrako zigorra berretsi du Auzitegi Gorenak, torturak ukatuta

Berria

Euskal preso horrek pairatutako torturen berri eman izanak ez du «egiaztatzen» halakorik sufritu zuenik, Gorenaren arabera.

Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburua, iazko azaroan, Eusko Legebiltzarrean. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Artolazabalek otsailaren 14an utziko du sailburu postua

Mikel Elkoroberezibar Beloki

EAJren Gasteizko alkategaia izango da Artolazabal, eta kanpainaurreari heltzeko utziko du Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburu postua. Esan duenez, «oso gustuko» izango luke bere ordezkoa emakume arabar bat izatea.

GKSko kide baten atxiloketa salatzeko mobilizazioa, iazko ekainean ©Bob Edme

GKSko kide bat epaituko dute Pauen

Ekhi Erremundegi Beloki

Asteartean eginen diote epaiketa, Paueko Dei Auzitegian. Margoketak egitea leporatzen diote.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.