Albistea entzun

Irailaren 11ko atentatuak. Hamargarren urteurrena (III)

Konspirazioaren teoriak

Irailaren 11n gertatutakoari buruzko bertsio ofiziala zalantzan jartzen duten teoria asko daude, eta Interneten aurkitu dute beraien argudioak zabaltzeko lekua. Hamar urteren buruan, bizirik jarraitzen dute zalantzek.
Dorre Bikiak, atentatuen bezperan ateratako argazkian.
Dorre Bikiak, atentatuen bezperan ateratako argazkian. WILLIAM RODRIGUEZ

Garikoitz Udabe -

2011ko irailak 8

Lau hegazkin komertzial bahitu zituzten Al Kaedako 19 terrorista suizidak 2001eko irailaren 11n AEB Ameriketako Estatu Batuetan. Horietako bik World Trade Centerreko Dorre Bikien aurka jo zuten, New Yorken. Hegazkinek zeramaten kerosenoak eta kolpeak berak sortutako suteak altzairua berotu eta bi eraikinak eraitsarazi zituzten. 2.753 pertsona hil ziren. Hirugarren hegazkinak Pentagonoa jo zuen, eta 184 pertsona hil ziren. Washingtonen Kapitoliorantz edo Etxe Zurirantz zihoan laugarrena, berriz, Shanksvillen (Pennsylvania) erori zen, bidaiariak hegazkinaren kontrola hartzen saiatu eta gero. 40 bidaiarietatik ez zen inor bizirik atera.

Eraso haien guztien buru Osama Bin Laden jarri zuten. 2004. urtera arte ez zuen publikoki egiletza onartu.

Bertsio ofizial hori zalantzan jartzen duten teoria asko daude, eta hainbat elkartek, mugimenduk eta banakok atentatu haien inguruko irakurketa oso desberdinak egin dituzte. George W. Bush eta bere gobernua daude erdi-erdian: atentatuen berri aurrez bazutela eta saihesteko ez zutela ezer egin dio lehendabiziko joerak; atentatuak AEBetako Gobernuak antolatu zituela dio bigarrenak, eta Dorre Bikiak leherketa kontrolatu bidez bota zituztela defendatzen dute.

Batera edo bestera, AEBek Ekialde Hurbileko zenbait musulman herriren aurkako gerra berriak abiarazteko aitzakia eduki zezakeela argudiatzen dute teoria horien defendatzaileek.

Egia jakin nahi

Ez dago atzera jo beharrik konspirazioaren teoria gisa bataiatu izan direnen berri izateko. Hamar urte geroago ere oso bizirik jarraitzen dute, besteak beste, garatzeko, zabaltzeko eta bertsio ofiziala zalantzan jarri eta aurre egiteko leku ezin hobea aurkitu dutelako: Internet.

Sarean bilaketa zehatz bat besterik ez da egin behar irudi, dokumental, bideo, agiri eta argudio mordo batekin topo egiteko. Egiletza oso desberdinekoak dira, elkarte eta banakako pertsonak eginak, baina helburu kasik bakarra dute gehienek: bertsio ofiziala ez dutela sinesten adieraztea, zergatiak ematea eta Irailaren 11n benetan zer gertatu zen jakitea. Azken finean, orain arte egindakoarekin konforme ez eta ikerketa garbi bat eskatzen dute.

Architects and Engineers for 9/11 thruth (Irailaren 11ko egiak ikertzeko arkitekto eta ingeniariak) elkarteak, esate baterako, Steven Jones fisikaria eta Richard Gage arkitektoa buru dituela, gobernuko hainbat goi karguk ikerketarako datu garrantzizkoak ezkutatu zituztela defendatzen dute, eta Washingtongo hainbat politikari horretaz konbentzitzen saiatu dira.

Beraien arabera, datu horiek beharrezkoak lirateke Dorre Bikiak terroristek bahitutako hegazkinen eraginez ez zirela erori frogatzeko. Izan ere, hori da ingeniari, arkitekto eta lehergaietan aditu diren zenbaitzuk defendatzen dutena: ez zela posible altzairua hainbeste berotu eta eraikinak behera hain denbora gutxian erortzea.

Steven Jones fisikaria, Scholars for 9/11 thruth argitalpenean, urrunago doa, eta erabili zuten lehergaia Thermite izenekoa dela dio. Tenperatura izugarri altuak hartzen ditu, eta altzairua urtzeko gai da. Dorreak leherketa kontrolatu bidez bota zituztela sinesten dute teoria horren zaleek.

Bushen lehendabiziko agintaldiko kontseilari ekonomikoa izan zen Morgan Reynoldsek berak hala zioen 2005ean The Washington Times egunkarian idatzitako artikulu batean: «Ezin dugu eztabaida zientifikoa ukatu… leherketa kontrolatu bat izan zela pentsatzeak bakarrik argitu ditzake dorreen erorketako elementu guztiak».

Horri guztiari, gertatutakoa eraikinaren barrutik bizi izan zutenen testigantzak gehitu behar zaizkio: William Rodriguezek, World Trade Centerreko Dorre Bikietatik bizirik atera zen azkeneko pertsonak, hegazkinak jo aurretik sotoan eztanda handi bat entzun zutela dio, eta hori ez dela sekula behar bezala ikertu. Hainbat lekukok berarekin bat egiten dute hainbat eztanda izan zirela esatean. Baita leherketa horietako batek erredura larriak eragin zizkion Felipe David hondurastarrak ere.

Irailaren 11ko atentatuak ikertzeko batzordeak, ordea, nahiz eta Rodriguez deklaratzera deitu, ez zituen hark esandakoak azken txostenean jaso, sekretupean zeudela argudiatuz.

World Trade Center 7

World Trade Centerreko zazpigarren eraikina arratsaldeko 17:20 zirenean erori zen behera, zazpi segundotan. Hura ez zuen inolako hegazkinek jo. Bertsio ofizialaren arabera, barruan sortutako suteek bota zuten eraikina.

Kontrolpean egindako leherketa batekin egin izanaren itxura hartu zioten, ordea, beste askok. Inteligentzia zerbitzuek 7. eraikina atentatuak egiteko bunker modura erabili zutela defendatu izan du, besteak beste, Andreas von Bulow Alemaniako defentsa ministro ohiak.

Ez dago ahazterik Securities & Exchange Commissionek (Balore Merkatuen Batzorde Nazionalak) bulegoak zituela eraikinean, eta, besteren artean, Enron eta MCI WorldCom enpresen ustelkeria kasuak aztertzen ari zela. Material guztia betiko galdu zen egun hartan.

CIA, FBI, FEMA eta gobernuko beste hainbat agentziak ere bulegoak zituzten World Trade Center 7 eraikin horretan.

Larry Silversteinek sei aste lehenago alokatu zituen Dorre Bikiak, eraso terroristen kontrako asegurua eginez. Milioika dolar kobratu zituen atentatuen ondorioz. Asbestoz kutsatutako eraikinak izanik, haiek botatzea legez kanpokoa izango zela —eta garbitzea, garestiegi— defendatzen duenik ere bada.

Hegazkina ala misila

Pentagonoaren aurka jo zuen hegazkinak ere, American Airlanes konpainiakoa, zalantza asko sortzen ditu. Pentagonoan eta inguruan 80 kamera martxan zeudela kontuan izanda, zergatik ikusi ahal izan dugun segundo oso gutxiko sekuentzia bat bakarrik galdetzen du ozen, esate baterako, We Are Change elkarteak. Hegazkina bidean bota eta benetan misil bat izan ote zen Pentagonoa jo zuena?

Zalantza bera agertzen dute United Airlanes 93 hegazkinarekin gertatu zena ulertzerakoan: zenbait lekukok AEBetako gerra hegazkinak segika zituela ikusi zuten. Orduan, hegazkina erori egin zen, edo bota egin zuten?

Horretaz guztiaz gain, Irailaren 11ko atentatuen ostean —Irak eta Afganistanen abiatutako gerrak alde batera utzita— nazioaren segurtasunaren izenean gastatutako milioiak eta, aldi berean, norbaitzuk poltsikoratutakoak kontuan hartzekoak dira.

Dana Priest eta William M. Arkin The Washington Post egunkariko kazetariek Top Secret America izeneko beraien ikerketan zera esaten dute: Irailaren 11ko atentatuen ostean, eta terrorismoari aurre egiteko helburuz, oso zaila dela jakitea zenbat diru gastatu den eta gastatzen ari den. Baita zenbat pertsonak lan egiten duten, zenbat agentzia eta programa desberdin dauden, eta lan horiek zenbateko eraginkorrak izan diren jakitea ere. Sekretua da, eta inork ez daki ezer. Inork ez dauzka datuak. Baina milioi asko gastatu dira 2001etik gaur eguneraino.

Batzordearen txostena

Publiko direnak Irailaren 11ko atentatuak ikertzeko batzordearen ondorioak dira: David Ray Griffin irakasleak, komisioaren testua aztertuta, gezurtzat hartzen dituen 115 hanka sartze edo ahazte identifikatu zituen. Izan ere, alde askotatik egin zaizkio kritikak ikerketa batzordeari: gauza asko zintzilik eta argitu gabe utzi izana, egun hartan gertakizunen lekutik hura bizi izan zuten askoren testigantzak kontuan ez hartzea, testigantzak isilaraztea, datuak ongi ez aztertzea…

9/11 Truth Movement (Irailaren 11ko Egiak Mugimendua) eta gisa bereko elkarteak dira ideia horien bultzatzaile nagusiak, eta 9/11 Myths (Irailaren 11ko mitoak) izenekoak, berriz, teoria horietako asko asmakuntzak direla edo datu okerrez beteta daudela defendatzen eta ohartarazten du.

Argudioak ezagutu eta horiek kontrastatu nahi izatera, 911 Mysteries, Fahrenheit 9/11, Press for Thruth, Loose Change eta Zero: An Investigation into 9/11 dira Internet bidez ikus litezkeen dokumentaletako batzuk. Teoria horien guztien berri iruditan jaso dezake edonork, xehetasun eta testigantza askorekin, nahi duenean eta nahi duen lekutik.

Ustezko konspirazioaren atzean gobernua, dirua, militarrak, politikariak edo petrolioa egon litezkeela pentsatuko dute batzuk. Funtsik gabeko mitoak dira guztiak eta Bin Laden buru zuen Al Kaedaren atentatuak izan ziren beste batzuentzat. Gauza bat behintzat ez dago ukatzerik: militar, zerbitzu sekretuetako kide, abokatu, gobernuko kide, ingeniari, arkitekto, hegazkin pilotu eta abiazio irakasle askok bertsio ofiziala zalantzan jartzen segitu dutela. Zerbait ongi ikertu ez izanaren seinale, akaso.

Kostako da, ederki kostatu ere, airean geratu diren galderak erantzutea. Agian, urte asko barru, batzuen erantzunak ezagutuko ditu AEBetako gizarteak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Extinction Rebellioneko ekintzaileak, gaur, Varsovian. ©Rafal Guz / EFE

Herrialdeen planak ez dira aski Parisko Hitzarmeneko xedeak betetzeko

Iñaki Petxarroman

Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du, oraingoz, mahai gainean dauden planak oso urrun daudela Parisko Hitzarmenak helburu duen bi gradutik beherako berotzea lortzeko.

Anbulantzien ilara bat, Errusiako San Petersburgo hiriko ospitale baten kanpoaldean. ©ANATOLY MALTSEV / EFE

Merkelek esan du txertoa hartu dutenek EBn bidaiatzeko pasaporte bat izango dutela

Julen Aperribai

COVID-19ak jota hildako 6.959 lagun erregistratu ditu OMEk, azaro erdialdetik egun bakarrean izan den gutxien. Merkelek esan du txertoa hartu dutenek EBn bidaiatzeko pasaporte bat izango dutela

Bosnia eta Kroaziaren artean harrapatuta

Legez kanpo itzularazten, Europaren atarian

Iñaki Agirre

Europara heltzeko bidean, 3.000 migratzaile daude harrapatuta Bosnia eta Kroazia arteko eremuan. Hortik, EBko muga gurutzatu, eta, Kroazia eta Eslovenia oinez zeharkatuz, bidaia arriskutsu bat egiten dute Italiara heltzeko. Baina Kroaziako Poliziak atzeman eta legez kanpo itzultzen ditu, askotan indarkeria erabiliz.

Alex Salmond Eskoziako lehen ministro ohia, gaur, parlamentuko ikerketa batzordean. ©EFE

Alex Salmond: «Eskoziako buruzagitzak huts egin du»

Ander Perez Zala

Eskoziako lehen ministro ohiak parlamentuko ikerketa batzordean deklaratu du gobernuak gaizki kudeatu zituela haren aurkako sexu eraso salaketak. Agintari izandakoak baieztatu du kexa agertu zuen emakumeetako baten identitatea jakinarazi ziotela.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.