Albistea entzun

Carlos Fuentes hil da, Latinoamerikako literatur berriaren bide-urratzailea

'Gringo viejo' eta 'La muerte de Artemio Cruz' dira literaturari utzitako bi lan ezagunenetakoak

Erredakzioa -

2012ko maiatzak 16

Carlos Fuentes idazle mexikarra hil da. Gaztelaniazko literaturak eman duen idazlerik oparoenetako bat; besteak beste, La muerte de Artemio Cruz eta Gringo viejo nobelen egilea. 83 urte zituela hil da, Mexikon. Azken egunak ondo igaro ditu, eta, Mexikoko Kultura Ministerioaren arabera, oraindik ez dago jakiterik zerk eragin duen Fuentesen heriotza.

Panaman jaio zen, 1928an, haren aita Rafael Fuentes diplomatikoa izanda, harekin mundu osoan barrena ibiltzeko aukera izan zuen. Zuzenbide ikasketak egin zituen, eta literaturarako zaletasuna oso txikitatik errotua zuen. Diplomazia eta literatur lanak uztartu bazituen ere, literaturaren alde lerratu eta hainbat ikerketa egin zituen. Princetongo Unibertsitatean (AEBetan) literaturako katedraduna izan zen, eta gaztelaniazko eta literatura konparatiboari buruzko eskolak ere eman zituen. Baita Columbian, Harvarden eta Pennsylvanian ere.

Haren izena nazioartean ezagutzera eman zuen lana Terra Nostra izan zen, 1977an. Latinoamerikako literaturaren eta munduaren arteko zubi lana egin zuen, hango literatura modu berria nazioartean ezagun eginda.

Ikuspegi kritikoa

Bere herria eta zibilizazioa ikuspegi kritikotik aztertzeko ahalegina egin du bere literatur lanetan, munduarekiko ikuspegi kritiko batekin. Gogoetara bultzatzen ahalegintzen da collage, erreferentzia, analogia eta ziten bitartez.

Zinemazale amorratua zen, eta genero horretan ere ausartu zen. Las dos Elenas, Un alma pura, El gallo de oro eta Pedro Páramo filmeen gidoiak bereak dira, besteak beste.

Sari ugari jaso zituen bere ibilbide oparoan, bai bere herrian, bai nazioartean. Besteak beste, Asturiasko Printzea saria (1994) eta Cervantes saria (1987), Frantziako eta Brasilgo Letretako Akademiaren latinotasunaren sariak (1998) eta Cristobal Gabarron fundazioaren nazioarteko letren saria (2911) jaso zituen, beste askoren artean.

Gaztelaniazko literaturan utzi duen itzal luzearen isla dira haren lana goraipatuz izan diren erreakzio andana: Carme Riera, Luis Goytisolo eta Jose Manuel Blecuarenak, besteak beste.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Kepa Junkera, erdian, gaur Bilboko Arte Ederren museoan egindako liburuaren aurkezpenean ©Aritz Loiola/ Foku

Kepa Junkerak bere obra osoa berrikusten duen arte liburua kaleratu du

Iñigo Astiz

Musikariaren diskografia osoa errepasatzen du Berpiztu lanak, eta, gainera, 40 artistak propio sortutako obra bana eta Junkerak sortutako kanta guztien partiturak ere badakartza. Musikariak berak parte hartu du argitalpenaren aurkezpenean.

 ©Joanes Etxebarria

«Anitz egin da hitz berrien asmatzeko, baina zahar anitz galdu ditugu»

Joanes Etxebarria - Ipar Euskal Herriko Hitza

Liburu edo pastoraletan, historia landu du bereziki, olerkiekin batean. Idazlan luzeak gehiago ez egitea deliberatu du. Uste du aitzinatu dela euskararen alorrean, baina lan asko dela egiteko.

<em>Maus</em> liburuko lau bineta. ©ASTIBERRI

Saguen txilioak holokaustoan

Uxue Rey Gorraiz

Gurasoek holokausto nazian bizitakoetan oinarrituta sortu zuen Art Spiegelmanek 'Maus' komikia. Pulitzer saria irabazi zuen 1992an. Euskarara ekarri dute berriki.

Soinu txikia XIX. mendearen amaieran hedatu zen Euskal Herrian. ©BERRIA

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...