Albistea entzun

Deszentralizazio Ministerioak idatzi du Espagnacek aurkezturiko aldaketa

Lurralde elkargoari buruzko aldaketa gobernuak blokeaturik, aldaketa Lebranchuren zerbitzuarekin landu du
Sindikatu mistoa dakarren aldaketari buruzko nondik norakoak azaldu zituen Frederique Espagnacek atzoko prentsaurrekoan.
Sindikatu mistoa dakarren aldaketari buruzko nondik norakoak azaldu zituen Frederique Espagnacek atzoko prentsaurrekoan. GAIZKA IROZ

Jenofa Berhokoirigoin -

2013ko ekainak 8

Argitzen ari dira Frederique Espagnac senatariak deszentralizazio erreformari jarritako aldaketari buruzko galderak. Ipar Euskal Herriarentzako sindikatu misto baten sorreraren proposamena Frantziako Gobernutik etorri da. Marylise Lebranchu Deszentralizazio ministroaren zerbitzuekin elkarlanean idatziriko aldaketa dela jakinarazi zuen atzo Espagnacek. Zehaztapen garrantzitsu hori azaldu zuen atzo, Sylviane Alaux (PS) diputatuarekin eta Nicole Pery (PS) ministro ohiarekin Donibane Lohizunen (Lapurdi) egindako prentsaurrekoan.

Guztira hiru aldaketa aurkeztu zituen, eta sindikatu mistoarena zen proposaturiko azkena. Hautetsien Kontseiluak Jean-Pierre Massias eta Jean Gourdou juristekin landurikoa zen lehena, baina gobernuak blokeatu zuela zehaztu zuen Espagnacek. Lurralde elkargoaren eskaera alde batera utzirik, metropoli polo baten proposamena landu zuen senatari sozialistak Lebranchuren ministerioarekin. Gastu berriak ekarriko zituela ondorioztaturik, Finantza Batzarrak ez zuen onartu. Antolaketarako eta Kooperaziorako Poloa deituko den sindikatu mistoarena onartu eta herenegun bozkatu zuen alde Senatuak. Legebiltzarrean bozkatuko dute hemendik hamabost bat egunera.

Euskal lurralde elkargoaren aldeko koordinazioari aipatu gabe, aldaketa hori aurkezteko erabakia bakarrik hartu izana kritikatu dute Ipar Euskal Herriko eragile askok. «Jende batzuei aipatu nien, batzuk kontsultatu nituen; ez da egia bakarrik harturiko erabakia dela». Adibidez, Max Brisson (UMP) jakinean zela segurtatu zuen atzo Espagnacek. Egia ote den da galdera, ikusiz berehala gezurtatu zuela informazioa UMPko hautetsiak. «Espagnacek ez dit inoiz hitz egin metropoli poloaz. Marini senataria ezagutzen ote nuen izan da galdetu didan gauza bakarra», Brissonen hitzetan.

«Bide bakarra zen»

Euskal lurralde elkargora daraman bidean sindikatu mistoa «pauso» bat dela dio Espagnacek. «Erabat niregain hartzen dut egindakoa, borrokan segitu ahal izateko bide bakarra zen» .

«Hestera zoan atean zango bat ezarri» duela dio. 1995az geroztik Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa biltzen zituen Pays egiturak boterea galduko du, eta hitzarmen berezirik ez dute izenpetzen ahalko urte bukaeratik aitzina. Hori ez gertatzeko du sindikatu mistoaren galdetzeko pausoa egin. Ordea, kontuan hartu ez duena da Hautetsien Kontseiluak eta Garapen Kontseiluak argiki erranik dutela gaur egungo egituraketa ez dela nahikoa lurralde honetako beharrei erantzuteko.

«Daukaguna salbatzeko eta urrats bat gehiago egiten saiatzeko bide bakarra zen». Sylviane Alauxek ere erabat sostengatu zuen, eta zehaztu aldaketa ez aurkeztea «berrogeita hamar urrats atzera egitea» zela.

«Arduragabekeria izanen zen aldaketa ez aurkeztea, ez lurralde elkargoaren alde dabilen militante gisa, baizik eta senatari eta arduradun gisa, lurralde hitzarmen hori salbatu behar zelako», Espagnacen arabera. Aldaketa horren bidez Ipar Euskal Herriaren lurraldetasuna «Frantziako Errepublikaren legedian idatzia» izanen dela dio. «Egin ez banu, errepublikaren koadrotik kendua izanen zen Euskal Herria».

Nahiz sindikatu mistoa galdetu, lurralde elkargoaren alde izaten segitzen duela dio. Eragile sozio, politiko, ekonomiko eta kultural anitzek oztopo gisa ikusten baldin badute, haren ustez, «aitzinamendu» bat da. Are gehiago, dio euskal lurralde elkargoaren aldeko dinamikan traba izaten ahalko zela sentitu balu aldaketarik ez zuela aurkeztuko.

Euskal Herriarentzako lehen hitzarmen berezia lortu zuen Nicoles Peryk «elkartasun osoa» adierazi zion prentsaurrekoan. Gogora ekarri zuenez, Lionel Jospin garaiko Lehen ministro sozialistak zuen hitzarmen berezia sortzeko hautua egin. «Azkenean, Jospinek zuen erabakia hartu eta beharrik zeren bozketaren bidez ez dakit onartua izanen zenik». Hots, aldi honetan ez bezala, gobernuaren erabakia izan zen. Ez zen Parlamentuan erabaki, eta koordinazioak galdetzen duen «botere betearazlearen erantzuna» ukan zuten.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Iheslariak, 2013ko ekainean Miarritzen egindako ekitaldian. Han iragarri zuten sorterrira itzultzeko borondatea. ©GAIZKA IROZ /LE JOURNAL

BAINA BIHOTZAK DIO

Gotzon Hermosilla

Azken bost hamarkadetan, euskal iheslariena errealitate ezkutu eta ezezaguna izan da askorentzat. Mundu osoan barreiaturik egon ostean, aspaldi honetan sorterrirako bidea hartu dute haietako askok; hala ere, oraindik badaude zenbait oztopo, guztien etxeratzea galarazten ari direnak.

Iheslariak, 2013ko ekainean Miarritzen egindako ekitaldian. Han iragarri zuten sorterrira itzultzeko borondatea. ©GAIZKA IROZ /LE JOURNAL

Errefuxiatuen alderik humanoenaren bila

Ainhoa Larretxea Agirre

Sei errefuxiaturen historiak bilduko ditu 'Kaxa Hutsak' webdokak. Iheslarien alde humanora jo nahi izan dute, iheslari izateak bakoitzarentzat zer erran nahi duen adierazteko. Josu Larizen esperientzia biltzen duena dago ikusgai.
Jon Irazola, Itziar Imatz, Pello Gantxegi eta Arantxa Sasiain, Andoaingo Martin Ugalde kultur parkean. ©JON URBE / FOKU

«Hainbeste urtez egon naiz paperik gabe, Damoklesen ezpata gainean»

Jon O. Urain

Sarekadetan alde eginikoek «zortea» izan dutela; «justiziatik ihesi» joan zirela; hor zehar «aske» ibili direla. Hamaika uste ustel daude iheslari eta deportatuen inguruan, eta, mito horiek desegiteko, kolektibo horren kontrako «armategi administratibo eta errepresiboa» ikusarazi nahi dute Jon Irazolak, Itziar Imatzek, Pello Gantxegik eta Arantxa Sasiainek.
Herritar bat botoa ematen, 2019ko udal bozetan. ©Idoia Zabaleta / FOKU

Koronabirusak blaitu ditu agintaldiak

Jone Arruabarrena

Koronabirusak ezinbestean markatu du herrietako udal taldeen erritmoa azken bi urteotan. Agintaldien balantze bat egiteko asmoz, Bizkaiko, Gipuzkoako eta Nafarroako Hitzek herrialde bakoitzeko zenbait herritako alkateak elkarrizketatu dituzte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna