Albistea entzun

Kritika. Opera

'Carmen', jatorriaren bidean?

Jesus Mari Begoña -

2014ko otsailak 18

'Carmen'

Abeslariak: Giuseppina Piunti, Aquiles Machado, Carlos Alvarez, Maite Arbeloa, Itxaro Mentxaka, Elena Sancho. Bilboko Opera Abesbatza. Orkestra: Euskadiko Orkestra Sinfonikoa. Zuzendaria: Jean Yves Ossonce. Eszena zuzendaria: Calixto Bieito.

Ikusi dugun Carmen-en azken bertsio eszenikoak ez du inor hotzepel utzi eta txaloek eta kontrako erreakzioek banandu zituzten ikusleak emanaldiaren bukaeran. Baina, zilegi litzateke Carmen deserrotzea jatorriko istoriotik eta haren osagai latzenak eta bortitzenak azalaraztea emaitza estetikoaren aitzakiaz? Ez dugu uste, baina Calixto Bieitok ez du osotasunean horrelakorik egiten. Hau da, George Bizetek jatorriko operan— Frantzia aldean ikusia— tartekatu egin zituen zati mintzatuak eta musikatuak eta gaur egun gehienetan ikusten dugun Ernest Guirauden moldaketa biguna baino zakarragoak eta zorrotzagoak dira. Ez da ahaztu behar, Nietzschek berak goraipatu zuela lan hori sexu, amodio eta heriotzaren arteko borroka gorrototsua. Egia da eszena zuzendariak alde batera utzi dituela Proper Merimeeren historia, testuingurua eta Andaluziako folklorea —gure ustez, galera handia— baina hark gaurko testuingurua jarri du bertsio honetan: hots, Espainiako hegoaldea, kontrabandoa eta baita beste osagai folklorikoak ere: Osborneko zezena ( azkenean apurtua), Espainiako bandera ( trapu zahar itxuraldatua) eta torero biluziaren plantak. Dekoraturik gabe, Bieitok jende mugimenduekin bete zuen horren hutsunea, eta gure ustetan, bikain lortu zuen hori eszena koraletan, ez horrenbeste abeslari gutxi zeudenean.

Musikaren alorrean, asko gustatu zaigu Euskadiko Orkestra Sinfonikoaren joaldi gardena, fina eta sentsuala Jean Yves Ossonce zuzendariaren aginduetara. Giuseppina Piunti sopranoaren kantaldia zuzena izan da baina sakontasun gehiago eskatuko genioke ahotsari eta interpretazioari. Aquiles Machadok liluratu zuen publikoa La fleur que tu m´avais jetée-n...eta azken eszenan baina besteetan ez zuen eman rolak eskatzen zuen indarra eta sakontasuna. Carlos Alvarezen kantaldia zuzena izan zen baina ez zuen distira egin. Maite Alberola polito erregistro baxuan eta aberatsagoa C,est des contrabandiers arian. Elena Sancho eta Itxaro Mentxaka ondo moldatu ziren ijitoen roletan. Gehienetan eder abestu zuten Bilboko Opera Abesbatzakoek eta Elkarte Koralaren umeek eta ondo konpondu ziren eszena koraletako mugimendu konplikatuetan.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Miren Billelabeitiaren aurkezpena, Elkar liburu dendan. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Gazteen inguruko aurreiritzien aurka

Olatz Silva Rodrigo

Miren Billelabeitiak 'Norberak maite duena' saiakera kaleratu du, Pamiela argitaletxearekin. Urteetan gazte eta ikasleekin liburuen inguruan izandako solasaldietan oinarritu du liburua

Robert Treviñok zuzenduko du orkestra. ©JUAN HERRERO / EFE

EOk 'Lorratz' estreinatuko du, Elkanori buruzko proiektuko azken obra

Mikel Lizarralde

Zuriñe F. Gerenabarrenarena da lana, eta Euskadiko Orkestraren denboraldiko laugarren kontzertu programaren barruan joko dute

Plateruena: berriz zabalduko ditu ateak

Durangoko Plateruena kafe antzokiak berriz irekiko ditu ateak

Iñigo Astiz - Paulo Ostolaza

Udalarena izango da, baina kudeaketa publiko eta komunitarioa izango du; kultur mahai batek gidatuko du. Gune berriak hiru erpin izango dituela azaldu dute: euskara, kultura eta sorkuntza.

Harkaitz Cano idazlea, bere poema liburu berria esku artean duela, Donostian. ©Maialen Andres / Foku

Harkaitz Canok ‘Pozaren erdia’ poema liburua plazaratu du

Ainhoa Sarasola

Susarekin eman du lana argitara. 64 soneto bildu ditu idazleak, eta aitortu du «adiktiboa» egin zaiola hamalaudunaren egituran barneratzea.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.