Albistea entzun

Donostiako 60. Zinemaldia. Plano subjektiboa

Zaharrak berri

Koldo Almandoz -

2012ko irailak 25

Torrebruno izan zen. Telebista koloretan ikusi nuen lehenengo aldian Torrebruno handia azaldu zen pantaila txikian. Aitonak barco markako koloretako telebista ekarri zuenean, zuri-beltzezkoa trasterora joan zen bizitzera. Ordura arte, koloreen mundua zineman soilik ezagutzen genuen —hori izango da, ziurrenik, nire belaunaldikoek oraindik zinema telebistaren gainetik jartzearen arrazoietako bat—. Telebistan koloreen mundura pasatu ginenean, zuri-beltzezkoa baztertu genuen. Zuri-beltza gurasoen mundua zen, etxeko argazki albumean azaltzen zen jende ezezagun eta tristearena. Geroago deskubritu genuen zuri-beltzaren xarma, gezurrezkoak ziruditen pelikula haiek ere sinesgarritasunaren etete boluntarioa (teorikoek willing suspension of disbelief deritzotena) lor zezaketela. Egun, kolorezko mundu kontserbadorearen aurrean, zuri-beltza askatasun eta erradikaltasunaren sinonimo bihurtu da. The Artist eta Blancanieves dira akaso ezagunenak, baina makina bat dira estetikoki eta narratiboki zinemaren hastapen garaietara begiratzen duten pelikulak. 2007. urteko Zinemaldian, molde bereko La Antena (Esteban Sapir) film argentinarra proiektatu zen, eta Guy Maddin kanadiarraren filmografia osoa ere aipatutakoaren adibide argia da (iazko Clermont Ferrand jaialdiko Labo saila irabazi zuen Night Mayor lanarekin).

Ingalaterran, berriki deskubritu dituzte Edwar Turnerren kolorezko filmak. 1901. urtean Turnerrek bere seme-alabak, eguzki loreak, loro bat eta uniformez jantzitako soldaduak filmatu zituen koloretan, berak asmatutako filtro sistema bati esker. Beraz, zinemaren hastapenetan koloretan ere filmatzen zela deskubritu dugu. Koloreak ez duela denbora egiten, ez eta denborak kolorea ere.

Aurkikuntzak ala berraurkikuntzak? Duela hamar bat egun, Idurre Eskisabelek bere zutabean Kongoko Errepublikan aurkitutako tximu espeziearen inguruan esandakoak etorri zaizkit burura. Zientzialariek, Opala herrixkako irakasleak etxean kaiolatuta zuen tximua deskubritu dute. Mendeetan tximu horiek ehizatu, jan eta maskota gisa erabili dituztenak estralurtarrak ote? Zinemagile, kritikari eta zinema zaleoi uste baino gehiagotan zientzialari horiei gertatzen zaien gauza bera gertatzen zaigula iruditzen zait: berraurkikuntzei aurkikuntza esaten diegula.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Zugaza, Herraez, Gonzalez, Zupiria eta Ormazabal, gaur, Gasteizen. ©IREKIA

Euskal artisten 26 artelan erosi dituzte museoek, Jaurlaritzak diruz lagunduta

Aitor Biain

Artium museoak, Biboko Arte Ederren Museoak eta Tabakalerak elkarrekin erosi dituzte 18 euskal artistaren obrak, 200.000 euroko ezohiko diru laguntza bati esker.

2023ko Bertsoaoa zikloko irudia, Leire Urbeltzek egina. ©Nafarroako Bertsozale Elkartea

Iruñeko Bertsoaroa otsailaren 9tik martxoaren 2ra eginen dute

Berria

Nafarroako Bertsozale Elkarteak eta Iruñeko Udalak antolaturik, sei emanaldirekin osatu dute zikloaren egitaraua. Lehenbiziko aldiz, bertso afari bat ere izanen da.

Gorka Moreno, Amaia Ozerin eta Patxo Telleria, gaur goizean, 'Sormen Ola' proiektuaren aurkezpenean. ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Gazteentzako tailer sorta bat antolatu dute Loraldiak eta EHUk

Olatz Enzunza Mallona

Gazteen artean euskal kulturaren transmisioa sustatzeko asmoz, Sormen Ola programa abiatu dute Loraldiak eta EHUk. Parte hartzaileek formakuntza tailerrak jasoko dituzte hilean behin, sortzaile profesionalek gidatuta. Larunbatean egingo dute lehenengo saioa.

Slawka Grabowska eta Amaia Garcia antolatzaileak, Mari Jose Telleria Gipuzkoako Kultura diputatua eta Olatz Osa Elkar argitaletxeko zuzendaria, gaur goizean, jaialdiaren aurkezpenean. ©Jon Urbe / Foku

Otsailean egingo dute Lumafest jaialdia Donostian, bigarrenez

Naroa Torralba Rodriguez

Zabalik dago mikrokontakizunak bidaltzeko epea. Otsailaren 9tik 11ra tailerrak eta hitzaldiak izango dira Koldo Mitxelena kulturunean.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...