Albistea entzun

Kantonamenduetako hauteskundeak

Kontseilari nagusiak hautatzeko lehen itzulia egingo dute gaur

Hautagai gehienek ez dute Ipar Euskal Herriko Lurralde Elkargoari buruzko jarrera argirik hartu nahi izan, abertzaleek salbu

Hiru urterako hautatuko dituzte kontseilari nagusiak, lurralde erreforma egin aitzin
Donibane Garaziko kantonamendurako EH Bairen hautagaien aurkezpen ekitaldia, otsailaren 5ean.
Donibane Garaziko kantonamendurako EH Bairen hautagaien aurkezpen ekitaldia, otsailaren 5ean. BOB EDME

Jenofa Berhokoirigoin -

2011ko martxoak 20

Gaur egingo da kantonamenduetako hauteskundeetako lehen itzulia, eta herritarrengan zirrara berezirik eragin ez badu ere, gaur iluntzean jakinen da nola hartu duten herritarrek alderdien mezua. Ipar Euskal Herriari dagokionez, 72 hautagai dira hamar aulkiri begira. Beren mezuak pasarazi dituzte guztiek, bilkura publikoak eta prentsaurrekoak antolatuz edo atez ate ibiliz. Kontseilu Nagusiak dituen eskumenez ziren gehienen mezuak: garraioak, zaharren arta, etxebizitza, kolegioak... Aitzinekoak eraman lanaren kritika eginik, berek proposatzen dutena aurkeztu dute.

Baina zenbaitek entzunarazi dute Ipar Euskal Herriaren ezagupen instituzionalaren aldarrikapena, edo gutxienez horri begira duten iritzia? Gutxik. EH Bai, EAJ, NPA eta Europe Ecologie Berdeek dute beren baitarik euskal lurralde elkargoaren alde direla erraten. Besteek, ezer ez. Galdera pausatu behar zaie jakiteko zer dioten Zuberoarentzat, Nafarroa Beherearentzat eta Lapurdirentzat legokeen ezagupen instituzionalaz.

Eta ez bada galdatzen, gutxik dute aipatzen. EH Bai ezkerreko zerrenda abertzaleak ditu gai horri begira ekimenak antolatu, eta mezua ozenki eraman. Adibidez, kanpaina hastapenean, Kontseilu Nagusiak Pauen duen egoitzaren aitzinean egin ekintza sinbolikoaren bidez: Gure etxean Pirinioak Atlantikoak dira Kontseiluaren leloa berriz hartu eta Gure herrian Pirinioak euskaldunak dira mezua plazaratu zuten.

Egoera erakusteko balio dezake otsailaren 26rako Baterak Ezpeletan finkatu ekitaldiaren segipena: euskal lurralde elkargoaz gogoetatzeko gomita 72 hautagairi egin, eta bakarrik hamazazpi ziren agertu. Horietariko zortzi zerrenda abertzaleen ordezkari —zazpi EH Baiko eta Angelu Zaineko bat—, lau sozialista, hiru zentrista (Forces 64) eta Ezkerreko Fronteko eta Europe Ecologie Berdeetako bana. UMP, EAJ eta NPA ziren eskas. Argiki euskal lurralde kolektiboaren alde mintzatu zirenak EH Bai eta Europe Ecologie Berdeak izan ziren; besteak, orokorki, eztabaidaren alde agertu ziren.

Kontseilari bihurtzen badira, eztabaida Pauera eramateko engaiamendua hartu dute 22 hautagaik. Baterak egina zien eskaera hori zerrendaburu guztiei, eta, baia erantzun dutenen artean, abertzaleak dira kasik erdiak. UMPkorik ez da, eta Alderdi Sozialistako bakar bat bada.

Erreformaren testuingurua

Inoiz baino gehiago, orain ikusten dute zerbait lortzeko aukera anitzek, edo pays egituraren desagertzearen aurka eraman beharreko borroka unea. Hain zuzen, Frantziako Gobernuak erabakitako lurralde erreformaren testuinguruan gara, eta 2014rako aldaketa anitz ezagutuko ditu Ipar Euskal Herriak.

Daniel Olzomendi Iholdiko EH Bairen zerrendaburuak argi du: «Erreforma horretarik, ezer gabe, genuen gauza mehea desagerturik ateratzen bagara, erran nahi du Euskal Herriak ez duela inoiz hain gibelatze handia ezagutua izanen. Izugarri larria litzateke». Hori dela eta, «ezinbestekoa» iruditzen zaie galdera horren aldarrikatzea kanpainaren barnean.

Garapen eta Hautetsien Kontseiluak ere ari dira Ipar Euskal Herriaren geroaz gogoetan. Hiru proposamen dituzte aztertzen: lehena, gaur egungo egoera atxikitzea; bigarrena, delegaturiko eskumenak izanen lituzkeen erakunde publiko baten sortzea, eta hirugarrena, eskumen propioak lituzkeen erakunde publikoa. Gogoeta fase horrek zer hautu eta noizko ekarriko duen ez daki Jean Baptiste Etxeto Garapen Kontseiluko lehendakariak; «ageriko da eztabaidek zer ekarriko duten». Izugarri inportanta zaio eztabaida fase hau; «formaz gain, mamiari ere gogoetatu beharra delako».

Mapa berriz moldaturik

Lurralde erreforma horrek kantonamenduen eta herri elkargoen mapa du berrantolatuko. Hastapen batean herri elkargoei ematen bazaie hautua, ezer eginez gero, prefetak du berrantolaketa erabakiko. Erreforma horri begira dituzten desadostasunak eta kezkak adierazi dituzte hautagaiek, gehienak direla aurka, tartean UMPko hautagai batzuk ere.

Herri elkargoak moldatuko dira, eta 5.000 biztanle baino gutxiagokoak desagerraraziko. Haatik, mendi aldeko elkargoentzat biztanle kopurua 5.000koa baino apalagoa izan daiteke. Horrez gain, herri guztiek beharko dute elkargo bateko kide izan, eta ekain aitzin erabaki beharko dute zeinetara sartzen diren; bestela, prefetaren esku geldituko da erabakia.

Departamendu mailan, batzar bat osatua da, auzapez eta herri elkargoen ordezkariz osatua, alderdien artean adosturikoa. Haatik, Jean Mixel Galant (AB) Garazi-Baigorri herri elkargoko presidenteak dioenez, hari eta orokorki abertzaleei ez zaie Batzarrerako gomitik egin. «Kezkaturik» agertu da, abertzale sentsibilitatea dutenak «baztertuak» izan direlako. Jakinez Ipar Euskal Herriko herri batzuk Biarnori lotuak izateko «arriskua» badela, beharrezkotzat jotzen du abertzaleen presentzia batzarrean.

Garapen eta Hautetsien Kontseiluak hurbiletik segituko du batzarraren lana, Etxetok dioenez, «hor delako Euskal Herriaren eremua marraztuko». Hauteskundeen ondoren, kantonamenduen mapa ere moldatuko da, 2014tik aitzina ez direlako gehiago kontseilari nagusiak eta eskualdeko kontseilariak izanen, baizik eta lurralde kontseilariak, bi kontseiluetan. Gutxiago izanez, bozka eremuak eta kantonamendu kopurua gutxituko dira. Txikienak desagertuko dira eta ondokoekin bateratuko, handiagoa osatzeko. Berrantolaketa hori ez da oraindik zehaztua.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Ione Belarra duela bi aste, Madrilgo hauteskundeetarako kanpainan. ©Victor Lerena / Efe

Belarrak aukera handiak ditu UPko idazkari nagusia izateko

Igor Susaeta

Alderdi moreak Herritarren Batzarrera deitu behar du Pablo Iglesiasen ordezkoa izendatzeko. Infolibre agerkari digitalak plazaratu du albistea, Unidas Podemosen iturriak aipatuz

Pablo Iglesias, politikari agur esan zion agerraldian, herenegun, Madilen. ©KIKO HUESCA / EFE

Bipartidismoa amaitu zuena

Igor Susaeta

Unidas Podemoseko liderrak politika utziko duela eta, Iglesiasen alderdikide izandakoek haren ibilia goratu dute. «Erantzunak ematea» lortu duela nabarmendu dute Nagua Albak, David Sotok eta Roberto Uriartek

Iglesias, Madrilgo bozetako kanpainako ekitaldi batean. ©David Fernandez / Efe

Piztutakoa itzali aurretik, badoa

Iosu Alberdi

Iglesiasek eta bestek 2014an sortu zuten Podemos, M-15 mugimenduaren abaroan. Sei urtean, presidenteorde izatera iritsi da, baina, jada batzen laguntzen ez duelakoan, agur esan dio politika instituzionalari.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna