Albistea entzun

Kantonamenduetako hauteskundeak

Kontseilari nagusiak hautatzeko lehen itzulia egingo dute gaur

Hautagai gehienek ez dute Ipar Euskal Herriko Lurralde Elkargoari buruzko jarrera argirik hartu nahi izan, abertzaleek salbu

Hiru urterako hautatuko dituzte kontseilari nagusiak, lurralde erreforma egin aitzin
Donibane Garaziko kantonamendurako EH Bairen hautagaien aurkezpen ekitaldia, otsailaren 5ean.
Donibane Garaziko kantonamendurako EH Bairen hautagaien aurkezpen ekitaldia, otsailaren 5ean. BOB EDME

Jenofa Berhokoirigoin -

2011ko martxoak 20 - Baiona

Gaur egingo da kantonamenduetako hauteskundeetako lehen itzulia, eta herritarrengan zirrara berezirik eragin ez badu ere, gaur iluntzean jakinen da nola hartu duten herritarrek alderdien mezua. Ipar Euskal Herriari dagokionez, 72 hautagai dira hamar aulkiri begira. Beren mezuak pasarazi dituzte guztiek, bilkura publikoak eta prentsaurrekoak antolatuz edo atez ate ibiliz. Kontseilu Nagusiak dituen eskumenez ziren gehienen mezuak: garraioak, zaharren arta, etxebizitza, kolegioak... Aitzinekoak eraman lanaren kritika eginik, berek proposatzen dutena aurkeztu dute.

Baina zenbaitek entzunarazi dute Ipar Euskal Herriaren ezagupen instituzionalaren aldarrikapena, edo gutxienez horri begira duten iritzia? Gutxik. EH Bai, EAJ, NPA eta Europe Ecologie Berdeek dute beren baitarik euskal lurralde elkargoaren alde direla erraten. Besteek, ezer ez. Galdera pausatu behar zaie jakiteko zer dioten Zuberoarentzat, Nafarroa Beherearentzat eta Lapurdirentzat legokeen ezagupen instituzionalaz.

Eta ez bada galdatzen, gutxik dute aipatzen. EH Bai ezkerreko zerrenda abertzaleak ditu gai horri begira ekimenak antolatu, eta mezua ozenki eraman. Adibidez, kanpaina hastapenean, Kontseilu Nagusiak Pauen duen egoitzaren aitzinean egin ekintza sinbolikoaren bidez: Gure etxean Pirinioak Atlantikoak dira Kontseiluaren leloa berriz hartu eta Gure herrian Pirinioak euskaldunak dira mezua plazaratu zuten.

Egoera erakusteko balio dezake otsailaren 26rako Baterak Ezpeletan finkatu ekitaldiaren segipena: euskal lurralde elkargoaz gogoetatzeko gomita 72 hautagairi egin, eta bakarrik hamazazpi ziren agertu. Horietariko zortzi zerrenda abertzaleen ordezkari —zazpi EH Baiko eta Angelu Zaineko bat—, lau sozialista, hiru zentrista (Forces 64) eta Ezkerreko Fronteko eta Europe Ecologie Berdeetako bana. UMP, EAJ eta NPA ziren eskas. Argiki euskal lurralde kolektiboaren alde mintzatu zirenak EH Bai eta Europe Ecologie Berdeak izan ziren; besteak, orokorki, eztabaidaren alde agertu ziren.

Kontseilari bihurtzen badira, eztabaida Pauera eramateko engaiamendua hartu dute 22 hautagaik. Baterak egina zien eskaera hori zerrendaburu guztiei, eta, baia erantzun dutenen artean, abertzaleak dira kasik erdiak. UMPkorik ez da, eta Alderdi Sozialistako bakar bat bada.

Erreformaren testuingurua

Inoiz baino gehiago, orain ikusten dute zerbait lortzeko aukera anitzek, edo pays egituraren desagertzearen aurka eraman beharreko borroka unea. Hain zuzen, Frantziako Gobernuak erabakitako lurralde erreformaren testuinguruan gara, eta 2014rako aldaketa anitz ezagutuko ditu Ipar Euskal Herriak.

Daniel Olzomendi Iholdiko EH Bairen zerrendaburuak argi du: «Erreforma horretarik, ezer gabe, genuen gauza mehea desagerturik ateratzen bagara, erran nahi du Euskal Herriak ez duela inoiz hain gibelatze handia ezagutua izanen. Izugarri larria litzateke». Hori dela eta, «ezinbestekoa» iruditzen zaie galdera horren aldarrikatzea kanpainaren barnean.

Garapen eta Hautetsien Kontseiluak ere ari dira Ipar Euskal Herriaren geroaz gogoetan. Hiru proposamen dituzte aztertzen: lehena, gaur egungo egoera atxikitzea; bigarrena, delegaturiko eskumenak izanen lituzkeen erakunde publiko baten sortzea, eta hirugarrena, eskumen propioak lituzkeen erakunde publikoa. Gogoeta fase horrek zer hautu eta noizko ekarriko duen ez daki Jean Baptiste Etxeto Garapen Kontseiluko lehendakariak; «ageriko da eztabaidek zer ekarriko duten». Izugarri inportanta zaio eztabaida fase hau; «formaz gain, mamiari ere gogoetatu beharra delako».

Mapa berriz moldaturik

Lurralde erreforma horrek kantonamenduen eta herri elkargoen mapa du berrantolatuko. Hastapen batean herri elkargoei ematen bazaie hautua, ezer eginez gero, prefetak du berrantolaketa erabakiko. Erreforma horri begira dituzten desadostasunak eta kezkak adierazi dituzte hautagaiek, gehienak direla aurka, tartean UMPko hautagai batzuk ere.

Herri elkargoak moldatuko dira, eta 5.000 biztanle baino gutxiagokoak desagerraraziko. Haatik, mendi aldeko elkargoentzat biztanle kopurua 5.000koa baino apalagoa izan daiteke. Horrez gain, herri guztiek beharko dute elkargo bateko kide izan, eta ekain aitzin erabaki beharko dute zeinetara sartzen diren; bestela, prefetaren esku geldituko da erabakia.

Departamendu mailan, batzar bat osatua da, auzapez eta herri elkargoen ordezkariz osatua, alderdien artean adosturikoa. Haatik, Jean Mixel Galant (AB) Garazi-Baigorri herri elkargoko presidenteak dioenez, hari eta orokorki abertzaleei ez zaie Batzarrerako gomitik egin. «Kezkaturik» agertu da, abertzale sentsibilitatea dutenak «baztertuak» izan direlako. Jakinez Ipar Euskal Herriko herri batzuk Biarnori lotuak izateko «arriskua» badela, beharrezkotzat jotzen du abertzaleen presentzia batzarrean.

Garapen eta Hautetsien Kontseiluak hurbiletik segituko du batzarraren lana, Etxetok dioenez, «hor delako Euskal Herriaren eremua marraztuko». Hauteskundeen ondoren, kantonamenduen mapa ere moldatuko da, 2014tik aitzina ez direlako gehiago kontseilari nagusiak eta eskualdeko kontseilariak izanen, baizik eta lurralde kontseilariak, bi kontseiluetan. Gutxiago izanez, bozka eremuak eta kantonamendu kopurua gutxituko dira. Txikienak desagertuko dira eta ondokoekin bateratuko, handiagoa osatzeko. Berrantolaketa hori ez da oraindik zehaztua.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

11 ekintzaileak, Baionako auzitegi aitzinean ©Guillaume Fauveau

Martxoaren 9an emango dute 11 'bakegileren' aurkako deliberoa

Ekhi Erremundegi Beloki

Hamar auzipeturentzat 950 euroko isuna eskatu du fiskalak, gibelapenarekin. Uztailaren 23ko protestetan errepidea blokeatzea egotzita epaitu dituzte.

Iratxe Sorzabalen zauriak, 2001eko atxiloaldiaren ostean. ©Berria

Iratxe Sorzabalen kontrako zigorra berretsi du Auzitegi Gorenak, torturak ukatuta

Berria

Euskal preso horrek pairatutako torturen berri eman izanak ez du «egiaztatzen» halakorik sufritu zuenik, Gorenaren arabera.

Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburua, iazko azaroan, Eusko Legebiltzarrean. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Artolazabalek otsailaren 14an utziko du sailburu postua

Mikel Elkoroberezibar Beloki

EAJren Gasteizko alkategaia izango da Artolazabal, eta kanpainaurreari heltzeko utziko du Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburu postua. Esan duenez, «oso gustuko» izango luke bere ordezkoa emakume arabar bat izatea.

GKSko kide baten atxiloketa salatzeko mobilizazioa, iazko ekainean ©Bob Edme

GKSko kide bat epaituko dute Pauen

Ekhi Erremundegi Beloki

Asteartean eginen diote epaiketa, Paueko Dei Auzitegian. Margoketak egitea leporatzen diote.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.