Albistea entzun

Kritika. Musika

Urtebetetze arranditsua

Jesus Mari Begoña -

2012ko martxoak 11

Bilbao Orkestra Sinfonikoa

Zuzendaria: Guenter Neuhold.

Bakarlariak: Anne Schwanewilms, Lilli Paasikivi, Stig Andersen, Jon Fredric West, Arnold Bezuyen, Fernando Latorre. Obra: Arnold Schoemberg-en 'Gurre-Lieder'.

Abesbatzak: Andra Maria, Easo eta Araba. Lekua: Euskalduna jauregia. Eguna: martxoak 9.

Erronkaz beterik ospatu du BOSek bere 90 urtebetetzea. Bagenekien gure orkestra eroso sentitzen dela sinfonismoaren esparruan, baita gipuzkoar abesbatzek eta arabarrak duten kalitatea kantatzeko moduetan ere. Baina mundu honetan, oso-oso gutxi izan dira Schoemberg-en Cantata erraldoia, Gurre-Lieder hain juxtu, egiten ausartu direnak. Arrazoia? Alemaniar erromantizismoaren laburpen honek —hots, handira eginda— baliabide oparoen uztartze fina behar duelako. Bilbon entzun dugun bertsioa —E. Steinek ikasleak egin zuen laburtua, hain juxtu!— bost bakarlari, gizonezkoen hiru abesbatza lau ahotsetara, misto bat zortzi ahotsetara ditu, hau da, 150 gorako abeslarientzat eta ia 90 musikarientzat... Lorturiko emaitza? Esan beharra dago guregana heldu dela Schoemberg-en barneko musika oso ederra, liederrena, lehenengo zatikoa eta espektakularragoa bigarren zatikoena, baina ausardia ordaindu beharreko bidesari, gure ustez, egon egon da. Esaterako, abeslari wagneriarrak behar ziren liederrak kantatzeko: adituak izan arren horretan, Anne Schwanewilms sopranoaren eta Stig Andersen tenorraren ahotsaren bolumen eta zabalera eskasak ezabatuak geratzen ziren askotan orkestraren aurrean, eta, ondorioz, maitaleen lieder asko desitxuratuak geratu hasierako atalean. Aldiz, beharrezko indarra eta gustua eman zion Lilli Paasikivi mezzoak basoko usoaren ahotsari; bigarrenean, berriz, Arnold Bezuyenek Helder tenorraren itxura galanta eman zuen, ederki errezitatu zuen jon Fredric West tenorrak eta sendo gauzatu ere Fernando Latorre baritonoak.

Guenter Neuhold zuzendariak lan handia egin zuen hainbat abesbatza eta maila diferente kontzertatzeko. Harrigarriak korukideek lortu zuten efektua konplexuak lerro kantuan zein oihuetan. Gehienean lortu arren, desadostasunak entzun ziren bai denboraren aldetik eta bai ahotsen kalitatearen aldetik ere gizonezkoetan. Zer esanik ez, lanik handiena zuzendariak eta orkestrak eraman zuen eta musikaren mamia polito gainditu arren denborapasak entzun ziren batzuetan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Joaldun bat Ortzaizeko kabalkadan, irailaren 18an. ©PATXI BELTZAIZ

Kultur politikaren eraikuntzan

Joanes Etxebarria

Heldu den otsailaren 4an Euskal Elkargoan kultur politikaren proiektua bozkatuko dute. Proiektuak, eragileen rolak definituz, Euskal Kultur Erakundearena argituko du. Garapen Kontseilua, berriz, ondoko urteetako proiekzioa lantzen hasiko da oraidanik.
Clara Montero Tabakalerako Kultura zuzendaria, eta Ana Teixeira eta Oier Etxeberria erakusketaren komisarioak, atzo, hainbat artistarekin. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Begi bistakoa den armategia

Naroa Torralba Rodriguez

Gaurtik ekainaren 4ra bitarte, Evil Eye erakusketa dago Tabakaleran. Izaro Ieregi eta Azucena Vieites artisten lanak ditu, besteak beste. Jarduera programa bat ere izango du
Claudie Marcel-Dubois eta Maguy Pichonnet-Andral etnomusikologoak. ©Claudie Marcel-Dubois

Bigarren Mundu Gerlaren ondoko grabaketa batzuk, entzungai sarean

Iñaki Etxeleku - Ipar Euskal Herriko Hitza

Frantziako bi ikerlarik 1947an eta 1958an egin euskal kantu, bertso eta soinu grabaketak Interneten entzungai jarri dituzte berriki. Artxibo horiek gehienak aztertzekoak dira oraino.

Bertso Eguna, iaz, Izpuran. / ©Guillaume Fauveau

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...