Albistea entzun

Analisia

Fruta zatiak Durangon

Inazio Tolosa aktorea, Durangoko Azokako Szenatokian, <em>Traganarru</em>-ren emanaldiaren une batean .
Inazio Tolosa aktorea, Durangoko Azokako Szenatokian, Traganarru-ren emanaldiaren une batean . GORKA RUBIO / ARP

Agus Perez -

2013ko abenduak 11

EHAZEk eta Durangoko Azokak elkarlanetik abiatuta, hirugarren aldiz antolatu dute San Agustin kultur gunean Szenatokia izeneko ekimena. Aurtengo edizioa bi egunetan banatu da: larunbatean antzerki-maratoia egin dute, goizean eta arratsaldean launa emanaldiren laburpenak antzeztuz, eta igandeko egitaraua mahai-inguru batekin eta euskarazko estreinaldi berezi batekin bete da.

Maratoiaren kontura, ni behintzat ez nago oso konforme antzezlanak laburtzearen ideiarekin, iruditzen zaidalako bide horretatik gutxietsi egiten dela sortzaileen lanaren osotasuna, produktu lasterren arinkeriaren mesedetan. Ulertzen dut, ostera, bide egokia izan daitekeela ikusle hasiberriengan nolabaiteko zaletasuna pizteko eta antzezlan batzuen promozioa egiteko. Aurten, gainera, garbi ikusi da polito bete zela aretoa bai goizean bai arratsean, eta seriotasun gehiagorekin zetozela ikusleak, beharrezko arreta jarriz eta arte eszenikoek eskatzen duten begirunez jokatuz. Programatu diren lanen hautaketak, aldiz, gogoetaren bat behar du, pieza guztiz amateurrak, erdi profesionalak eta guztiz profesionalak egitarau berean jarriz gero, nahasmena sortzen baita proposamenen mailen artean, eta konparazio ezegokietara bideratzen baitu ikusleen pertzepzioa.

Igande arratsaldeko mahai-inguruan hiru kultur eragile elkartu dira: Catriona Lexy Campbell eskoziarra —jakina denez, Eskozia izan da aurtengo gonbidatua Azokan—, Oier Guillan eta Ixabel Etxeberria, Josu Camara gidari zutela. Ekitaldiak Egoera sozio-politikoa eta antzerkia izenburu anbiziotsua zeraman, baina, gaurkotasun politikoan baino, gauzak gehiago zentratu dira herri hartako gaelikoaren egoeran eta antzerkiak hizkuntzaren berpizte prozesuan izan duen rol ezinbestekoan. Etxeberriak, adibidez, zehatz-mehatz deskribatu du Iparraldeko euskararen egoera minorizatua, Piarres Larzabalen obrari zentraltasuna emanez. Hizlariaren hitzetan, «antzerkiak ematen dio plaza euskarari Iparraldean», eta zubi-lan eredugarritzat aipatu du Errautsak antzezlana, harekin erakutsi baitzen euskalki orotako euskaldunak gai garela elkarrekin aurrera egiteko.

Oier Guillanek, berriz, bere ohiko argitasunarekin deskribatu du egungo panorama. Haren aburuz, «krisi ekonomikoaren eraginez, antzerki-eredu batzuen gainbehera eta beste batzuen azaleratzea gertatzen ari da», eta prozesu horretan garrantzi handikoa da sortze-prozesuak euskaraz gertatzea, eta geure estetika eta dramaturgiatik abiatzea. Azken finean, oinarrizkoa iruditzen zaio geuk erabakitzea gure antzerkiarekin zer eta nola esan nahi dugun, eta ni printzipio horretan guztiz bat nator. Gainera, horren harira, eskoziar ikusle baten galdera etorri da —ea zerbait ote dagoen gaelikozko antzerkian funtsean desberdina denik—, eta Campbellen erantzuna Guillanen ideiak osatzera etorri da, eskoziar herriaren ezaugarri sakonak eta euren antzinako kultura funtsezko osagarritzat aipatu dituenean.

Behin debatea amaituta, konpota etorri da fruta zatietatik, Konpota deitzen delako Eneritz Artetxek jarraian estreinatu duen antzezlana. Zubi izeneko proiektuaren baitan aurkeztu du Artetxek bere proposamena —Iparraldeko zein Hegoaldeko zazpi antzoki eta jaialdik sortu zuten iaz deialdia—, eta antzezleak Philippe Gaulier clown eta antzerkilari frantziarraren bakarrizketa bat aukeratu du kasurako. Nork eta Antton Lukuk euskaratu du testua, eta Eneritzek euskara batu bikainean eman du, Pablo Ibarluzearen zuzendaritza lan trinkopean.

Iñaki Ziarrustaren eszenografiak orbelaz estali du behegaina, eta aulki gurpildun baten itxura eman dio maiestate handiko tronuari. Bertan agertu da aktorea, Antzinatasuneko jainkosa baten modura, eta bere gaitasun itzelarekin eman dio bizitza Gaulierren konplexutasunari. Izan ere, egilearen izaerari jarraiki, itxura kaotikoa dauka pertsonaiaren pentsamoldeak, eta hasieran nik uste izan dut testua etxean eta patxadaz irakurtzeko sortua zela. Aitzitik, Gaulierrek beste antzezle batentzat sortu zuen ironiaz jositako obra hau, eta Eneritzek ahalmen handiz eutsi dio desafioari, bere ahots eta keinu modulatuekin, presentzia artegagarriarekin eta begirada pikaroarekin ehunduz hasiera batean solte zeuden hari guztiak eta haien bidez irudikatuz gizakiak burutu ahal duen matxinadarik behinena.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Larunbatean hasiko da <em>Bizirik</em> lanaren aurkezpen bira, Donostiako Dabadaba aretoan. ©BENGO

Norbere burua barkatu artean

Uxue Rey Gorraiz

Aitor Bengoetxea 'Bengo' musikariak lehenengo lan luzea eman du: 'Bizirik'. Zortzi kantu bildu ditu; hiru kolaborazio tartean. Larunbatean hasiko du kontzertu bira, Donostian

Inauteri giroan murgilduko du herria festibalak. ©GUILLAUME FAUVEAU

Inauterietako dantzak eta musika batuko ditu Hartzaro festibalak

Erredakzioa

Otsailaren 10etik 21era egingo dute Uztaritzeko jaialdia, udaberriari ongietorria emateko asmoz
Rakel Esparza, Juan Mari Aburto, Fernando Perez eta Barbara Epalza, gaur goizean, Bilboko Azkuna Zentroan, urteko programazioa aurkezten. ©AZKUNA ZENTROA

Zortzi erakusketa hartuko ditu aurten Bilboko Azkuna zentroak

Olatz Enzunza Mallona

Erakusketez gainera, beste 200 jarduera baino gehiago programatu dituzte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.