Noiz sortua: 2015-03-10 00:30:00

Departamenduko bozak. Mahai ingurua

Biarnoarekiko oreka hobea aldarrikatzen

Hendaia kantonamenduko sei hautagaiek martxoko departamenduko bozak izan dituzte mintzagai Urruñan.

Ipar Euskal Herriko euskal hedabideek antolatu bigarren hitzordua izan dute
Hendaiako kantonamenduko mahai ingurua egin zuten atzo hautagaiek, Urruñan.
Hendaiako kantonamenduko mahai ingurua egin zuten atzo hautagaiek, Urruñan. ISABELLE MIQUELESTORENA

Nora Arbelbide -

2015eko martxoak 10

Biarnoari Ipar Euskal Herriari baino gehiago ematen zaiola, ideia hori doi bat nagusitu zen bardako eztabaida publikoan. Urruña, Biriatu eta Hendaiak osatzen duten Hendaiako kantonamenduari begira, Pirinio Atlantikoetako departamenduan zer egiten ahalko duten azaltzen aritu ziren barda Urruñan. Martxoaren 22an eta 29an eginen diren departamenduko bozei begira euskal hedabideek antolatu bigarren eztabaida publikoa izan zen atzokoa, hauteskundeetako kanpaina ofizialki hasi zela atzo bertan. Maddi Ane Txoperena Iribarren eta Pantxika Maitia aritu ziren aurkezpen eta moderatzaile lanetan.

Aitzineko bozei konparatzen bada, aldaketa handirik ez du Hendaiako kantonamenduak. Ez bada Ziburu hiria ez duela gehiago bere bozka eremuan aldi honetan. 27.000 biztanle inguru ditu eremu berriak. Hazkunde handikoa, hori bai. Azken bost urte hauetan %13 hazi da. Horien artean, 20 urtez petik, %21 dira. 2008tik Hendaiako auzapez sozialista Kotte Ezenarro da kontseilari nagusia. Kontseilu nagusiko presidenteorde ere bada. Eta berriz aurkezten da. Barda Urruñako mahai inguruan zegoen, preseski. Kantonamenduan aurkeztu den bikote bakoitzeko ordezkari batek hartu zuen parte eztabaidan. Ezenarroren ondoan, eskuineko independente gisa, Battitt Salaberri aritu zen; Ezkerreko Frontearen ordezkari, Dominique Mele. EAJtik, Jean Telletxea, eta EHBaitik, Pantxo Tellier. UMPtik, UDIren sostenguarekin, Sandrine Urtxuegia. Mintzatzera hurbildu zirenen artean emazte bakarra zela, txaloak jo zizkion publikoak. Hitza neurtua zutela hautagaiek, gutxi hitz egiten zuela eta, hitza hartzeko lasai gomendatu zioten aurkezleek. Eta horrek aitortu zuen ez zela usatua, baina, bide batez, azpimarratu zuen emazte bakarra zela hor, eta tenorea zela «buru berriei tokia egiteko».

GIZARTE ARLOA

Gizarte saila da departamenduko eskumenik handiena. Frantziako lurralde antolaketa berriko legearen hirugarren atala gaur arratsaldean dutela bozkatzekoa diputatuek, itxura guztien arabera, indartsu segituko du arloak gainera, lege aldaketatik landa ere bai. Eta barda gai hau zuten bereziki jorratu. Dela adinetako jende eta elbarrien autonomiari lotu laguntzak, gazte langabeenak, haurren zaintzerakoak, famili kutxarenak edo beste, denek ukan zuten nondik tira. Zaharrekin zer egin izan zuten lehen galdera. Eta horretan hasi ziren Biarnoaren eta Ipar Euskal Herriaren arteko desorekak aipatzen. Pantxoa Tellierek adibidez, zerbitzu anitzez gehiago badela Biarnoan Ipar Euskal Herrian baino, eta partikularki eskas direla bere eremuan: «Kezkatzekoa bada. Gehiago egin beharko litzateke». Urtxuegik ere bien arteko aurrekontuak «orekatu» beharra aipatu zuen, eta ideia berarekin mintzatu zen Telletxea.

Zaharren ondoan, Salaberrik gazteria izan zuen gogoan. Alde horretatik ere egiturek ez dutela behar bezala erantzuten: «Lana atzematen badute ere, gero bizilekua atzemateko» zailtasun handiak dituztela. «Prestakuntzan ere bai. Gazteria bazterrean egoten da mundu honetan. Horretan behar dugu gehiago lagundu».

Enpleguaren gaia azpimarratu zuen Telletxeak. «Txeke bat ematen zaie prekarietatean direnei, baina hortik ateratzeko ez ditugu laguntzen». Mugikortasun arazoak badituztela ere azpimarratua izan zen. Meleren proposamen nagusia prebentzioa lantzea izan zen, karrikako hezitzaileekin eta ikastetxeetako medikuekin. Ezenarrok, oro har, orain arte departamendu mailan egin lana justifikatu eta goraipatu zuen. Anitz inbertitu dutela zergak emendatu gabe. Biarnoaren eta Ipar Euskal Herriaren artean desorekak ez ditu gaineratekoek bezala ikusten. Lehentasuna baserrigunea ez baztertzea zutela, eta alde horretatik «parekotasun batean ehundu» dutela lurraldea. Bi hitzez, departamenduko politikaren lehentasuna «ahulenak laguntzea» izan dela laburbildu zuen: «Eta politika hori defendatzen segituko dut».

EKONOMIA

Lanari buruz zein eskaintza zuten galdetu zieten hautagaiei. Nahiz eta garapen ekonomikoaren eskumena departamendutik desagertuko den segur aski, argi utzi zuten denek halere badela saihesbideetatik zer egin. Ezenarrok gogorarazi zuen hamahiru milioi euroren laguntza ematen duela departamenduak. Manatze publikoaren hornitzaile dela. Laborari gazteak instalatzen laguntzen ere dutela. Laguntza ekonomikoei begira kontrol handiagoa eskatu zuen, hain zuzen, Melek.

LURRALDE ERREFORMA

Prefetak Ipar Euskal Herriko herri guztiak herri elkargo bakarrean biltzeko proposamena egin zuela ekainean, Tellierek horren alde egiteko beharraz mintzatu zen. «Herri Elkargo azkar baten alde lan eginen dugu, Kontseilu Nagusian ere, lehen egunetik».

Mele ez zela herri elkargo bakar baten alde azaldu zuen. Landetako «Seinautzeri begira da kostaldea, eta Zuberoa, Biarnoari». Eta herri elkargo bakarrak, berriz, «herriei boterea kenduko diela» deritzo. Orain arte bezala segitzea hobesten duela gaineratu zuen.

MUGAZ GAINDIKOAZ

Mugaz gaindiko harremana euskarari lotu zuten automatikoki hautagai gehienek. Euskararen garapenerako mugaz gaindiko sare bat landu beharra aipatu zuen Urtxuegiak. Euskara harremanen euskarri ikusten zuen Tellierek. Salaberrik gogorarazi zuen Euro hiriaren bulegoak Hendaian direla, baina damutu «diskurtso anitz baina gauza guti» egiten dela. Ezenarrok, berriz, hainbat gauza egin direla. Euskarari begira, Seaskak kudeatzen duen Xalbador kolegioari bi milioitik gora eman dela azpimarratu zuen. Eta hor ere Telletxeak gogorarazi zuen Biarnoko kolegio bati hogei milioi zizkiotela eman.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

PCR probak egiten, atzo, Ordizian ©Jon Urbe / Foku

Ordiziako fokuan 30 pertsona kutsatu dira oraingoz, eta alkateak «autokonfinatzeko» eskatu du

Irati Urdalleta Lete - Jon Ordoñez Garmendia

Beste hamalau positibo daudela jakinarazi du Osasun Sailak, eta dagoeneko 707 PCRren emaitzak jaso dituzte. Beharrezkoa dela ikusiz gero «irmo» arituko direla ziurtatu du sailburuak. Itxi zituzten Haka, Miami eta Kebab tabernetako zerbitzariek negatibo eman dute. Biharko azoka bertan behera utzi du Udalak, eta kiroldegia, jolas parkeak eta liburutegia itxi ditu. Neurriak zorroztuko dituzte arratsaldean.

Testak egiteko asmoz Ordizian atzo ipinitako karpa. ©JON URBE / FOKU

«Nor ez da ibiltzen hor!»

Arantxa Iraola

Zazpi positibori atxikita, ostatu gune batean ibilitako herritarrei testak egin dizkie Osakidetzak: 900 PCR proba egin dituzte, eta negatibo eman dute lehen 91k. Boluntarioa izan da parte hartzea. Ordizia, Beasain eta Lazkaoko eguneko zentroak itxi egin dituzte, eta zahar etxeetan bisitak kendu dizkiete zazpi egunez. Eskualdeko beste zahar etxeetan, halaber, kalera irteteko aukerarik gabe utzi dituzte bertan bizi diren adinekoak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna