Albistea entzun

Ez baitira soilik Ordorikarenak

Hamaika musikarik Ruper Ordorikaren omenezko kontzertu bat eskainiko dute Bilbon, martxoaren 14an. Besteak beste, Ken Zazpi, Petti, Mice eta Bernardo Atxaga izango dira
Aitor Narbazia Loraldia jaialdiko ordezkaria, Mikel Uraken musikaria eta Javier Corral <em>Jerry</em> Izar&Star zikloaren antzolatzailea.
Aitor Narbazia Loraldia jaialdiko ordezkaria, Mikel Uraken musikaria eta Javier Corral Jerry Izar&Star zikloaren antzolatzailea. MARISOL RAMIREZ / ARGAZKI PRESS Tamaina handiagoan ikusi

Iñigo Astiz -

2018ko martxoak 7 - Bilbo

Gutxi izango dira larre berdeak, etxe zuri, teila gorriak gurutzatu, eta jendarmeen auto bat bidean bildots artean pasatzen topatu gabeak diren euskal musikariak. Izan ere, 38 urte pasatxoko ibilbidearekin eta hamalau disko baino gehiagorekin, Ruper Ordorika erreferentzia garrantzitsua da hainbat sortzaile belaunaldirentzat, eta haren hainbat abesti euskal musikaren historia garaikidearen parte dira jadanik. Horregatik da zaila Martin Larralde abestian deskribatutako paisaia zeharkatu gabeko musikaririk aurkitzea, eta horregatik beragatik antolatu dute Ordorikarentzako omenaldia Loraldia jaialdiak eta Izar&Star zikloak. Haren omenezko kontzertua antolatu dute hilaren 14an, Bilboko Kafe Antzokian, eta hamaika musikari bilduko dituzte bertan. Ordorikaren abestien bertsioak joko dituzte guztiek, eta bertan izango dira, besteak beste, Ken Zazpi, Petti, Balerdi Balerdi, Ixiar Oreja, Mikel Uraken eta Miren Narbaiza. Gainera, Bernardo Atxaga eta Fermin Etxegoien idazleak ere izango dira oholtzan, beren ekarpenekin gidari lanak egiten.

«Rupertorioa». Ordorikak berak izen hori jarri ohi dio, txantxa modura, kontzertuetan eskaintzen duen abestien zerrendari, eta hitz hori aipatu dute kontzertuaren aurkezpenean ere. Ez dute argitu, ordea, nork zer joko duen; soilik esan dute ez dela abestirik errepikatuko, eta, Ordorikaren kanta ezagunenekin batera, normalean zuzenekoetan entzuten ez diren batzuk ere eskainiko dituztela. «Edozein kasutan, bikaina da kartela», laburbildu du Javier Corralek, Jerry Izar&Star zikloko antolatzaileak.

Guztira, hamabost edo hamasei abesti entzungo dira, zuzenean. Hortaz, bi edo hiru kanta joko ditu talde bakoitzak, baina, Ordorikaren diskografia zabala izanik, ez da arazo handirik izan abestiak hautatzerakoan, Mikel Uraken musikariak onartu duenez. Halere, onartu du ardura moduko bat sentitzen duela. «Duela bi hilabete jaso nituen Jerryren deia eta proposamena, eta ufa! Baina erronka polita iruditu zitzaidan».

Kanta ezagunez harago

Esaterako, hark abesti ezezagun xamarrak hautatu ditu. «Musikari ospetsu bat omentzen duzunean, beti egoten dira abesti batzuk oso esanguratsuak direnak, eta nahitaez hor egon behar dutenak. Etxeko apalategietan nuen disko bat hartu nuen nik, duela urte dezente kaleratutakoa, eta horko bi kanta aukeratu ditut. Uste dut hor dagoela horrelako omenaldien berezitasuna». Uraken gitarrarekin soilik igoko da agertokira, eta, aurreratu duenez, bi abestiak Ordorikarenak izango diren arren, bere estilora eramango ditu.

Eta, Urakenek bezala, berdin beste taldeek ere.

Adibidez, Jerryk zehaztu duenez, Ken Zazpikoak izan ziren abestiak hautatzen lehenak, eta, zehaztu du hiru abesti «enblematiko» aukeratu dituztela. «Sorpresak ere izango dira».

Berezia da Ixiar Oreja musikariaren kasua. Maixa eta Ixiar bikotean aritu zen 90eko hamarkadan, eta garai hartan trikitiak izandako pizkunde mugimenduaren parte izan zen. Urteak dira, ordea, Orejak zuzenekorik ematen ez duela, eta orain Ordorikaren omenez aritzeko igoko da oholtzara. Musikari ezagunak izango ditu ondoan, antolatzaileek aurreratu dutenez, eta kanta bakarra eskainiko du.

Urakenen hitzetan, omenaldia «zintzoa» eta «bihotzez egindakoa» izango da.

Apirilean kaleratuko duen disko berriarekin buru-belarri dabil oraintxe bertan, eta horrek erreparoa sortu zion hasieran; baina zalantza handirik ez zuen izan, eta berehala onartu zuen gonbidapena. «Ordorika totem bat da», esan du. «Miren Narbaizarekin batera, ni izango naiz karteleko musikaririk gazteena, eta nik baino askoz ere eskarmentu handiagoa dute. Niretzat oso polita da hemen egotea, eta belaunaldi errelebo bat islatu dezake; hori da nire inpresioa».

«Garaiak aldatzen ari dira»

Hori ez da Urakenek igartzen duen aldaketa bakarra. «Euskal musikaren munduan, duela hamarkada batzuetatik hona, izen esanguratsuak beti izan dira Gipuzkoa ingurukoak eta euskaldun zaharrak, eta horren inguruan eratu da euskal musikaren ardatza; ni, berriz, santutxuarra eta euskaldun berriaa izanik, ohore bat izan da barruraino sartu eta hemen egotea [barrez]. Denborak aldatzen ari dira».

Aitor Narbaiza jaialdiko produkzio arduradunak zehaztu du Loraldiak elkarlanerako asmoa duela Bilbon lanean ari diren kultur programekin, eta lankidetza horren emaitza da Izar&Star proiektuarekin batera antolatutako kontzertua. «Erreferente dira», onartu du Narbaizak.

Zortzi urte daramatza Izar&Star zikloak, eta Lou Reed, David Bowie, Leonard Cohen, Wilco eta nazioarteko beste hamaika artista omendu dituzte programan parte hartu duten taldeek. Euskal Herriko hainbat sortzaile ere omendu dituzte tarte horretan: Errobi, M-ak eta Izukaitz, esaterako. Eta Ordorikari etorri zaio orain txanda, Jerryk azaldu duenez. «Ordorika eztabaidaezina da, eta Loraldiarekin elkarlanean aritzea zen hura omentzeko modurik egokiena».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Bi ume Durangoko Azokan, bi helduren bizkarrera igota. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Transmisioa: nor-nori-nork

Iñigo Astiz

Egitarautik beretik hasita, bi urteko osasun larrialdiak kultur transmisioan izan duen eraginari buruzko kezka igar daiteke Durangoko Azokan. Gaiari buruzko iritziak bildu ditu BERRIAk Landako gunean
Jordi Panyella Pollen argitaletxeko editorea, atzo, Durangoko museoan. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Editorial katalan bat azokan

Andoni Imaz

Aurten, lehen aldiz, Euskal Herritik kanpoko argitaletxe batek ere parte hartu du Durangoko Azokan: Polálen-ek. Euskaratik katalanera itzulitako lanak ekarri dituzte.
Gotzon Barandiaran eta Miren Narbaiza, aurten Ahotseneko zuzenekoak hartu dituen Durangoko Plateruena kafe antzokiaren atarian, atzo. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Sorkuntzari arreta, sortzaileari ahotsa

Ainhoa Sarasola

Sortzaileei plaza bat emateko eta sorkuntza erdigunean jartzeko jaio zen Ahotsenea, orain dela hamabost urte. Ehunka musikari, idazle eta artista hartu ditu ordutik, eta erreferente bilakatu da, sustatzaileen ustez. Baina badu aurrera begirako erronkarik ere.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...