Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Andere serora prest da

Hiriburuko pastorala ekainaren 3an emanen dute. 130 aktore biltzen ditu bi urteko proiektuak
<em>Andere serora Hiriburun</em> pastolareko mustrakako irudia; Pantxika Urruti du errejenta.
Andere serora Hiriburun pastolareko mustrakako irudia; Pantxika Urruti du errejenta. MARTINE MARCEL Tamaina handiagoan ikusi

Nora Arbelbide Lete -

2018ko maiatzak 23 - Hiriburu

Orotara, 191 bertset, 130 bat aktore eta bi urteko lana eskatu duen proiektua. Horra hiru zifratan laburbildurik Hiriburun (Lapurdi) ekainaren 3an estreinatuko duten Andere serora Hiriburun pastorala.

Baionako Gerezien denbora, Karmen Etxalarkoa edo Katalina de Erauso-ren haritik, hori ere Zuberoatik kanpo egina da, baina Zuberoan ikusten diren pastoralen kode eta protokoloak jarraikitzen ditu. Funtsean, Pantxika Urruti du honek ere errejenta. Urrutik, hain zuzen, ez du dudarik, aldi honetan ere pastoralen «magia» hor izanen dela. Hasiz, arizaleek biziko dutenetik. Hasieratik egin den bideari atzera begirako bat emanik, segur da «emozioa» ez dela eskas izanen. Herritarrek izan inplikazioaren araberakoa. Izan ere, arizale, idazle, dantza asmatzaile, kantu musika egile, musikari, edo gainerakoen egiteko, herritarrak hasieratik presente izan direla poztu dira arduradunak. Jostunetaraino. Jostunen lana goraipatu dute bereziki. Ez dakitela oraino nola eskertzen ahalko dituzten. Eta orain, hala diote: «Prest gara». Prest, Andere serora behingoz historiaren zentroan jartzeko, halaber, bere bidez, Hiriburu hiria.

Andere serora apaizen menpekoa bezala ikusia izan bada, «rol nagusi bat» izan duela erakusteko xedez pentsatua dutela pastorala esplikatu du pastoralaren idazleetako bat den Gillaume Irigoienek. Beste idazlea Patxi Iriart da. Andere serorak «lehengo euskal gizartearen estruktura egiten zuen etxearen erritoen zaintzaile gisa», gogoratu du Irigoienek. «Ohartzen gara hor zela sortzeetan, ezkontzetan, herioetan. Ordezkatzen ahal zituen etxekoandereak zeremonia batzuetan. Etxekoandereen ordezkaria zen, auzapeza etxeko nagusien ordezkaria zen bezala».

Andere serora du pertsonaia nagusi pastoralak. Eta, haren bidez, zortzi mende zeharkatuko ditu publikoak. Izan ere, pastoralaren alde «sinbolikoak» ematen du aukera hori, Irigoienen ustez. Hau da, zortzi mendez bizi den pertsonaia bat irudikatzea. Hiriburu herri zena hiri bihurtzen delarik, orduan hilen da Andere serora. Azken urteetako hiriaren garapenaren lekuko. Baina ez dagoela hor nostalgiarik argi utzi nahi izan du idazleak. Hiltzen bainoago, Andere serora «eraldatzen» dela, Hiriburu bera eraldatzen den bezala. Izan ere, Andere serora Hiribururen «pertsonifikazio» bat da. Andere serora historiatik bazter gelditu den bezala, Hiriburu bera ere bazter batean gelditu baita.

Eta aldi berean, Euskal Herriaren historiaren parte dela, horretaz ere ohartarazi nahi du pastoralak. Pastoralak euskal historiaren atal berri bat ezagutarazten duela errana duela Jean Louis Davant idazleak oroitarazi baitu Irigoienek.

Herensuge bat ere ukanen du pertsonaia pastoralak. Izan ere, Beltzuntzeko jaunaren legenda ekarriko dute oholtzara. Jaun hark XV. mendean herensuge bat hil zuela dio legendak. Buru bat moztu, eta berriz ere beste bat hazten zitzaion herensugeari. Hiltzearekin, hura bera hil zela ere erraten da. Baionaren sorrerari lotua da legenda, baina Hiriburun zuen hil herensugea. Errobiko hegietan. Hiriburuko armarriak horren lekuko dira.

Kantu eta dantzarik ere ez du eskas izanen pastoralak. Zibel Dameztoiek sortu hiru dantza nabarmendu dituzte. Bata Lapurdiko soka batean oinarritua, bestea La pamperruque dantzak inspiratua, eta hirugarrena Andere seroraren omenaldia dena.

'ANDERE SERORA HIRIBURUN'

Eguna. Ekainaren 3an, 15:30ean, Plaza Berrin. 10:30ean meza. 11:30ean desfilea. 13:00etan bazkaria. Erreserbatzeko: hiriburukopastorala.repas@gmaill.com

Xehetasunak. hiriburupastorala.wixsite.com/2018eu

Bigarren saioa. Irailaren 16a.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

<b>Amurrioko saioa.</b> Joan den larunbateko saioa, Amurrioko Bañueta kiroldegian. ©GARI GARAIALDE

Iristen aurren, eta joaten azken

Miren Mujika Telleria

Baionan jokatuko da gaur Bertsolari Txapelketa Nagusiko bigarren itzuliko bigarren saioa. Ohi bezala, 17:00etan hasiko da. Aulki, soinu eta foku; pronto izango dira den-denak ordurako. Bertsozale Elkarteko ekoizpen taldeak du horren ardura. Zein da, baina, horren atzean dagoen inurri lana?
Indar Trabesen lehen kontzertua fikzioan irudikatzen, herenegun, Mutrikuko Venezia diskotekan. ©JON URBE / FOKU

Itoiz taldearen lehen printzak

Jone Bastida Alzuru

Doxa ekoiztetxea eta Larraitz Zuazo zuzendaria Itoiz taldeari buruzko pelikula bat prestatzen ari dira, dokumentalaren eta fikzioaren artean mugitzen dena. Mutrikun izan dira filmatzen.

Ekoetxea Urdaibaik hizkuntza indigenen erakusketa bat jarri du ikusgai. ©Monika del Valle / Foku

Hizkuntza jasangarriak

Amaia Igartua Aristondo - Bizkaiko Hitza

Busturiko Urdaibaiko Ekoetxeak erakusketa batean bildu ditu 11 hizkuntzatan emandako testu batzuk eta haien euskarazko itzulpenak: 'Hizkuntza indigenak, Ama Lurra zaintzen'. Abenduaren 18ra bitartean bisitatu ahalko da.

 ©Andoni Canellada / FOKU

Sustrai Colina: «Lanketa guztiak abiatzen dira pertsona gisa zaren horretatik»

Joanes Etxebarria - Ipar Euskal Herriko Hitza

Sustrai Colina Bertsolari Txapelketa Nagusiko finalista izan da azken bost aldietan. Aurten, finalerdien lehen itzuliko saioa irabazi du, eta gaur Baionan kantatuko du, bigarren itzulian. Gogo «handiz» ariko da.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.