Albistea entzun

KRITIKA. Musika

Batutaren beharra

Arkaitz Mendoza -

2018ko maiatzak 22

Eskoziako Ganbera Orkestra

Pianoa: Piotr Anderszewski. Egitaraua: W. A. Mozarten Pianorako 17. eta 24. Kontzertuak eta F. Poulencen Sinfonietta. Lekua: Donostiako Kursaal auditoriuma. Eguna: Maiatzak 20.

Ohiko zuzendaririk gabe agertokira irteten diren ganbera orkestrak modan daude. Filosofia aldetik aldarrikapen bortitzak dituzte beren irizpideetan: musikariaren askatasuna, haien arteko betiereko elkar entzunean oinarritzen diren interpretazioak, eta musikaren malgutasunaren kontrolaren jabe izatea. Halere, filosofia horrek arrakasta izan dezan, musika ideia bikainak eta, batez ere, geruza dinamiko handiko emaitzak jorratu behar dira, ikusgarria baita zuzendaririk gabe pianissimo zoragarri bat edo eztanda handiko fortissimo bat ziztu bizian tartekatzea. Honako honetan, orkestra lau bat izan dugu gure artean. Eskoziako Ganbera Orkestrak eskainitako musikan intentzio batzuk gainetik ikusi dira, baina berrogei musikariak ez zihoazen denak helburu berberera.

Haize egurra, benetan pobrea; goiko notak irensten zituen oboe bakarlaria, bigarren oboearekin soinu bakarra lortzeko arazo larriekin, estiloz kanpoko bibratu itsusiko fagota, une oro protagonista izan nahi zuen flauta, eta laukotearen salbuespen zen klarinete interesgarri bat. Orkestrako familia batek beherantz egiten duenean, kutsakor bihur daiteke besteen ekinetan. Bigarren biolinak ezkutatuta, lehenengoen pasarte azkarrak bateratasun zalantzakorrean, eta biolontxeloak irakiten ari zen saltsa horri beharrezko zentzutasuna txertatu gabe. Ideiak falta ziren orkestran; agian aldarrikapenak beste baterako utzi, eta batuta on baten beharra sentitu beharko lukete.

Ez zen dena talde jokora mugatu, ordea, pianoan bakarlari bat baikenuen. Mozarten Pianorako Kontzertuak zuzendaririk gabe egin izan dira, pianoa orkestrari begira jarriz, entzuleari bizkarra erakutsiz; horrela, musikariak behar bezala ikusi eta gidatzeko aukera du pianistak. Honako honetan ez zen pianoa ondo ipini, baina ez zen oztoporik izan, Piotr Anderszewskik ez zuelako orkestra zuzendu; nahiz eta musikarien arreta jaso, ez zituen beso eta esku agindu batzuk eman. Eskumuturrean jaio zen bere Mozarten soinua eta, artikulazio horrekin, Johann Sebastian Bach zirudien entzundakoak; soinu lehor, tenk eta hegalaria ez zen edozein izenondoren hurbilekoa. Orkestraren laguntza ozenegia izan zen, pianoaren egitekoa askotan estaliz, eta elkartasunean emozio gutxi.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©Mailo Oiarzabal

Pasio baten fruituak

Mailo Oiarzabal - Gipuzkoako Hitza

Urteetan jasotako eta gordetako bertso grabazioak transkribatzea erabaki zuen Xabier Unanuek duela ia hogei urte. 42.000 bertso baino gehiagoko bilduma osatu, eta Zestoako liburutegiari utzi dio.

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Ez dakit hizkuntzak ez ote nauen ni menderatzen nik bera baino gehiago»

Itziar Ugarte Irizar

Mundu baten bukaera bizitzearen kontzientziaz eta pertsonala eta kolektiboa «harmonizatzeko» nekeaz aritu da 'Landura' lan berrian. Hamargarren poema liburua du, eta, bide horretan, komunitate bati idaztearen sentipena izan du lagun.

Bingen Zupiria sailburua eta Aizpea Otaegi Errenteriako alkatea, atzo, liburuaren egileekin. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Arbola sendoa musikaren ekosisteman

Naroa Torralba Rodriguez

'Musikaste 1973-2022. Euskal musikaren 50 urte' liburua eman du Eresbilek. Jaialdiak mende erdia bete duela-eta argitaratu dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...