Noiz sortua: 2018-05-22 00:30:00

KRITIKA. Musika

Batutaren beharra

Arkaitz Mendoza -

2018ko maiatzak 22

Eskoziako Ganbera Orkestra

Pianoa: Piotr Anderszewski. Egitaraua: W. A. Mozarten Pianorako 17. eta 24. Kontzertuak eta F. Poulencen Sinfonietta. Lekua: Donostiako Kursaal auditoriuma. Eguna: Maiatzak 20.

Ohiko zuzendaririk gabe agertokira irteten diren ganbera orkestrak modan daude. Filosofia aldetik aldarrikapen bortitzak dituzte beren irizpideetan: musikariaren askatasuna, haien arteko betiereko elkar entzunean oinarritzen diren interpretazioak, eta musikaren malgutasunaren kontrolaren jabe izatea. Halere, filosofia horrek arrakasta izan dezan, musika ideia bikainak eta, batez ere, geruza dinamiko handiko emaitzak jorratu behar dira, ikusgarria baita zuzendaririk gabe pianissimo zoragarri bat edo eztanda handiko fortissimo bat ziztu bizian tartekatzea. Honako honetan, orkestra lau bat izan dugu gure artean. Eskoziako Ganbera Orkestrak eskainitako musikan intentzio batzuk gainetik ikusi dira, baina berrogei musikariak ez zihoazen denak helburu berberera.

Haize egurra, benetan pobrea; goiko notak irensten zituen oboe bakarlaria, bigarren oboearekin soinu bakarra lortzeko arazo larriekin, estiloz kanpoko bibratu itsusiko fagota, une oro protagonista izan nahi zuen flauta, eta laukotearen salbuespen zen klarinete interesgarri bat. Orkestrako familia batek beherantz egiten duenean, kutsakor bihur daiteke besteen ekinetan. Bigarren biolinak ezkutatuta, lehenengoen pasarte azkarrak bateratasun zalantzakorrean, eta biolontxeloak irakiten ari zen saltsa horri beharrezko zentzutasuna txertatu gabe. Ideiak falta ziren orkestran; agian aldarrikapenak beste baterako utzi, eta batuta on baten beharra sentitu beharko lukete.

Ez zen dena talde jokora mugatu, ordea, pianoan bakarlari bat baikenuen. Mozarten Pianorako Kontzertuak zuzendaririk gabe egin izan dira, pianoa orkestrari begira jarriz, entzuleari bizkarra erakutsiz; horrela, musikariak behar bezala ikusi eta gidatzeko aukera du pianistak. Honako honetan ez zen pianoa ondo ipini, baina ez zen oztoporik izan, Piotr Anderszewskik ez zuelako orkestra zuzendu; nahiz eta musikarien arreta jaso, ez zituen beso eta esku agindu batzuk eman. Eskumuturrean jaio zen bere Mozarten soinua eta, artikulazio horrekin, Johann Sebastian Bach zirudien entzundakoak; soinu lehor, tenk eta hegalaria ez zen edozein izenondoren hurbilekoa. Orkestraren laguntza ozenegia izan zen, pianoaren egitekoa askotan estaliz, eta elkartasunean emozio gutxi.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 1ean eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan ez da inor hil COVID-19 gaitzaren eraginez. Bost positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta 11 gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.309 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.066 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Guardia bat pertsona bezero bati tenperatura hartzen, saltoki baten sarreran, Panama Hirian. ©Bienvenido Velasco / EFE

Munduan sei milioi pertsona baino gehiago kutsatu ditu birusak

Berria

375.000 pertsona hil dira COVID-19aren eraginez. Horien artean 105.000, Ameriketako Estatu Batuetan.

Baionako ostatuetako terrazak, artxiboko argazki batean. ©/ ISABELLE MIQUELESTORENA

Ipar Euskal Herrian bigarren fasean sartu dira

Berria

Besteak beste, ostatuak eta jatetxeak ireki ahal izango dituzte; baita kiroldegiak, jostalekuak, parkeak eta antzerki gelak ere.

Gasteizko Andre Maria Zuriaren plazako tabernetako terrazak, jendez beteta. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Hegoaldea, hirugarren fasearen peskizan

Edurne Begiristain

Datozen egunetan ere datuak onak badira, astelehenean hirugarren fasera pasatuko da Hego Euskal Herria. Erkidegoek kudeatuko dute nolakoa izango den alarma egoeratik ateratzeko azken urratsa

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna