Aske izan nahi dut, ez ausart

Ana Perez Perez eta Amaia Zubieta Garciandia - Steilas

2016ko azaroak 24

Emakumezkoei eta gizonezkoei haien sozializazio prozesuan oso jarrera estereotipatuak inposatu zaizkie. Emakumeengandik espero da ahultasuna, beldurra edo segurtasun falta, beraz, babesaren beharra adieraztea. Ausardia, aldiz, ipuin tradizionaletan ikus daitekeen bezala, gizonezkoen ezaugarria da. Heroiek hainbat oztopo eta arriskuri aurre egiten diote, gehienetan bakarrik (batzuetan elementu magikoen laguntzaz).

Historian zehar, hainbat emakumek gizonen janzkera erabili behar izan dute emakumeentzat ezinezkoak liratekeen ekintzak egin ahal izateko. Gogoan ditugu, adibidez, IX. mendean 2 urtez eta 7 hilabetez Aita Santua izan zen Joan VIII.a, Joana zena; Katalina Erauso, Alferez Serora, 1592an Donostian jaioa eta soldaduz jantzita abenturaz eta peripeziaz betetako bizitza izan zuena; Mary Read, Londresko XVII. mendeko pirata, Margaret Ann Bulkey James Barry bihurtuta XIX. mendean medikuntza ikasi eta praktikatzeko; Concepción Arenal, unibertsitatera joateko gizonez jantzi behar izan zuena; etaDorothy (Billy) Tipton, saxo eta piano-jotzailea Oklahoman 1940an. Beste aldetik, gizonezko askok emozioak disimulatu behar izaten dituzte eta maskulinitateak finkatzen dituen portaerak bereganatu.

Orain, nahiz eta estereotipoak indarrean egon, gero eta ohikoagoa da emakumezkoei eskatzea eredu estereotipatutik aldentzea eta kontrako portaerak izatea, ausartak izateko gonbita eginez eta indarkeria sexistari aurre eginez. Eraso matxista salatzea eskatzen zaie, nahiz eta horrela horiek areagotu; leku ez seguruetan mugitzean sor daitezkeen arriskuei aurre egitera animatzen zaie... Aldiz, gizonen kasuan ez dago ongi ikusirik emakumezkoei atxikitzen zaizkien bizimoldeak barneratzea. Hau da, portaera maskulinizatuak ongi baloratzen dira bi sexuetan eta femeninoak, aldiz, ez.

Steilas sindikatuan, aurten, Azaroaren 25a oroitzeko eta ikastetxeetarako material didaktikoa prestatzeko, Aske izan nahi dut, ez ausart leloa aukeratu dugu, esanahi bikoitza duen leloa. Alde batetik, genero markadun estereotiporik gabeko garapen pertsonal aske bat aldarrikatu nahi dugu, eta, bestetik, ikasle guztiengan, neska eta mutil, indarkeria pairatzeko beldurrik izan gabe, pertsona oro askatasunean bizitzeko, beharrezkoak diren errespetu eta neurri sozialen kontzientzia sortu.

Bizitzaren hainbat momentutan ausardia erakustea ona izan badaiteke ere, ez litzateke ezinbestekoa izan behar egunerokoan kanpo erasoak ekiditeko defentsiban aritzea.

Pertsonen arteko harremanetan jarri nahi dugu arreta, adiskidetasunean, elkarrekiko zaintzan eta laguntzan, beharrezkoak ditugun gizarte sareetan. Era berean, esparru seguruen beharra aldarrikatzen dugu, emakumeok, ausart izan zein ez, aske bizitzeko aukera izan dezagun.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Bi pertsona maskarak soinean daramatzatela, autobusean. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Lau gako asintomatikotasunaz

Arantxa Iraola

Kutsatu guztiek ez dituzte izaten sintomak. Adituek diote COVID-19an positibo emandakoen erdiek-edo, birusa izan arren, ez dutela batere sintomarik. Horrek zaildu egiten du izurriaren kontrola.

Sindikatuek jantoki zerbitzua bermatzeko egindako elkarretaratze bat, artxiboko irudian ©luis jauregialtzo / foku

Hezkuntza Sailak 630 langile kontratatu ditu jantokietarako

Irati Urdalleta Lete

EHIGEren iritziz, ez da nahikoa Arabako, Bizkaiako eta Gipuzkoako eskola publikoetako jantokietarako 630 langile kontratatzea. Hezkuntza Sailak ez du jardunaldi jarraitua ezarriko Haur Hezkuntzako eta lehen Hezkuntzako ikasleentzat.

Ikasgela huts bat, artxiboko irudi batean. ©Jon Urbe, FOKU

Beste hamabost ikasgela itxi ditu Jaurlaritzak

Uxue Rey Gorraiz

Eusko Jaurlaritzak esan du 280 ikasgela daudela bakartuta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hezkuntza sisteman, pandemiarengatik.

PCR probak, Urdulizko ospitalean. ©Aritz Loiola, FOKU

Positibo gutxiago atzeman dira

Uxue Rey Gorraiz

Beste 679 detektatu dituzte Hego Euskal Herrian, eta apaldu egin da ospitaleratuen kopurua: 42 lagun sartu dituzte erietxean azken egunean. 72 gaixo daude ZIUetan. Gizonezko bat hil da, Nafarroan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna