Albistea entzun

Antzerkiaren hamaika aurpegi

Gaur hasiko da BAD Bilboko Antzerki eta Dantza Jaialdia, eta azaroaren 2ra arte iraungo du.

Metrokoadroka konpainiak bertan estreinatuko du 'Salto' pieza, bihar
Javi Barandiaran aktorea, Metrokoadroka konpainiarekin sortu duen <em>Salto</em> izeneko emanaldian, maniki buruekin hizketan.
Javi Barandiaran aktorea, Metrokoadroka konpainiarekin sortu duen Salto izeneko emanaldian, maniki buruekin hizketan. METROKOADROKA

Iñigo Astiz -

2014ko urriak 22 - Bilbo

Gela itxi batean sei maniki bururekin mintzo da Salto antzezlaneko protagonista. Obsesio bat darabil buruan: salto egitea. «Salto egiteak ezberdintzen nau hildakoetatik». Hori da Metrokoadroka konpainiaren lan berriaren abiapuntua. «Erabat harrapatuta dagoen pertsonaia bat da antzezlanaren ageriko hari nagusia», azaldu du Oier Guillan idazleak, «baina bada ezkutuago doan beste hari bat ere, pertsonaiaren azpian testuarekin borrokan igarri dezakegun aktorearena». Javi Barandiaran da aktore hori. Harentzat sortu du testua Guillanek, eta hura bakarrik izango da oholtzan ordubetez. Gaur hasi eta azaroaren 2an amaituko den BAD Bilboko Antzerki eta Dantza Jaialdian estreinatuko dute pieza; bihar zehazki, La Merced ikastetxean, 21:00etan. Pippo Delbono antzerkigile italiarra eta Jerome Bel koreografoa ere izango dira, besteak beste, jaialdian.

«Estetikoki eta bisualki piezak badu poesiarik; ez da antzerki naturalista klasiko bat». Metrokoadroka-k sortu du Salto pieza, baina Paco Revueltas aritu da zuzendari lanetan, eta Idoia Beratarbidek sortu ditu atrezzoa eta jantziak. «Guk erabiltzen ditugun testuak ez dira izaten inoiz narratiboegiak; nahiko hautsiak eta poetikoak izaten dira». Oraingoa erronka handia izan dela onartu du Guillanek. «Aurrez ere eginak zituen bakarrizketak Javik JB Pedradas ezizenarekin, erdaraz, baina proba egin nahi zuen beste era bateko obra bat bakarrik eta euskaraz egiteko, horretarako esfortzu berezia eginda». Baten umore absurdoa eta bestearen poetika uztartuz osatu dute pieza, azkenean. Haiena izango da BADen egitarauan emango den euskaraz sortutako pieza bakarra.

Kanpo eta barru: biak hartu nahi izan dituzte kontuan. Racconti di Giugno bakarkako saioa aurkezten arituko da, esaterako, Pippo Delbono antzerkigile italiarra Bilboko Guggenheim atarian hurrengo asteko asteartean, eta Bel koreografoak Merce Cunningham dantzariaren konpainiako kide izan zen Cedric Adrieux dantzariarentzat sortutako pieza aurkeztuko du La Merceden larunbatean. Jaialdiko bi erreferentzia nagusiak izango dira Delbono eta Bel, baina Lagartijas Tiradas al Sol Mexikoko konpainia ere nabarmendu dute antolatzaileek. Montserrat lana aurkeztuko dute La Fundicionen. Horiez gain, Xavier Bobes antzerkigilearen konpainiaren eta Macarena Recuerdaren lanak ere izango dira egitarauan.

Wolofera eta euskara

Euskal Herriko konpainiek ere pisua izango dute jaialdian. Kasik erdi eta erdi egin dute maparekin antolatzaileek, eta hemengo bederatzi talde izango dira: tartean, Metrokoadroka, Olatz de Andres, Ruemaniak konpainia, Horman Poster eta Khea Ziater. Gazteleraz izango dira saio gehienak, halere. Horman Posterrek euskara, gaztelera, frantsesa, ingelesa eta wolofera nahasiko ditu Magia sinpatikoa emanaldian. «Gaiak aukera ematen zigun hizkuntza jolas hori proposatzeko», dio Matxalen de Pedro taldeko kideak. Etzi estreinatuko dute lana, La Merceden.

Kultur arteko elkarrizketa bat dago lanaren abiapuntuan, eta horregatik hizkuntza jolasa. Mbaye Sene dantzari senegaldarrarekin batera sortu dute Horman Poster konpainiakoek antzezlana, eta postkolonialismoa, migrazioa, antzekotasuna eta ezberdintasuna ditu ardatz. Hiru pertsonaia taula gainean: gorila maskara duen neska bat, xaman bat eta komedia italiarreko pertsonaia klasiko bat, Pierrot bat. «Dramaturgia ez da oso konbentzionala».

Kaletik antzokira egingo du lehen urratsa jaialdiak. Zirku emanaldi batekin hasiko da dena, gaur, Arriaga plazan, eta estreinaldia dator gero antzokian: Cuarteto del alba pieza. Jaialdiak ekoitzi du lana Laurentzi ekoizpen etxearekin, Carlos Gilen testuarekin eta Lander Iglesiasen zuzendaritzapean. Ez da jaialdiak ekoitzitako lan bakarra: beste lau pieza ere ekoitzi dituzte. Jaialdiak bultzatu ditu Olatz de Andres dantzariak beste hamahiru dantzarirekin batera sortutako El cielo ahora pieza, Claudia Dias artista portugaldarraren Algo valioso se agota eta Seleepwalk Collective taldearen Domestica eta Marco Canale antzerkigile italiarraren El futuro empezó ayer lana ere. Lan horrek itxiko du egitaraua.

Emanaldiez gain, tailerrak eta mahai inguruak ere izango dira.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Sare sozialetan zabldutako irudia. Zauritutako gizon bat dago lurrean, –Salman Rushdie omen da–. ©BERRIA

Salman Rushdie arnasketa lagunduarekin daukate, New Yorkeko erasoaren ondorioz

Andoni Imaz - Uxue Rey Gorraiz

Idazlearen osasun egoerari buruzko berriak «ez dira onak», haren ordezkariaren hitzetan. Ustezko erasotzailea atxilotu dute: 24 urte ditu, eta New Jerseykoa da. Fiskaltzak Rushdie hiltzen saiatzea leporatu dio. Idazlea heriotza mehatxupean izan da azken 33 urteetan, 'Satanic Verses' (Bertset satanikoak) idatzi zuenez geroztik.

 ©JUAN DE DIEGO

«Jazzaren iturburura bueltatu nahi nuen, eta soinu hori jaso»

Aitor Biain

Pianoa, kontrabaxua, bateria eta tronpeta lagun, lauko formatuan ondu du 'Grebalariak' diskoa. 1919ko La Canadencaren greba oroitu nahi izan du lanarekin. Plentziako Agorri Jazz jaialdian aurkeztuko du lana, gaur.

Lehen uda etxetik kanpo

Paule Ixiar Loizaga Legarra.

(Sopela, Bizkaia, 1997). Algortako bertso eskolan (Bizkaia) hasi zen bertsotan gaztetxotan, eta hainbat gazte sariketatan eta plazatan kantatu izan du urteetan. 2016. urteaz geroztik parte hartu du Bizkaiko Bertsolari Txapelketan.
Norman Foster, 2019ko abenduan, proiektua jendaurrean aurkeztu zuenean. ©LUIS JAUREGIALTZO / FOKU

Urbelan, Altuna y Uria eta Campezo enpresek handituko dute Arte Ederren eraikina

Mikel P. Ansa

41,1 milioi euroko kostua izango du obrak guztira —hasiera-hasierako proiektuan espero zutena baino ia hemeretzi milioi euro gehiago—, eta 2024ko abuztuan bukatu beharko lukete.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.