Herriaren kulturaren eztanda

Oscar Marine artistak kalea berezko bizitoki duten lanak museorako eraldatu ditu zazpi hilabeteko lanaren ostean, eta Iruñeko Nafarroako Unibertsitateko Museoko 'Oscar Marine Big Bang' erakusketan ikus daitezke
Madrilgo <em>movida</em> bete-betean zela, <em>Madrid me mata</em> aldizkari urratzailearen hainbat zenbakirekin osatutako murala.
Madrilgo movida bete-betean zela, Madrid me mata aldizkari urratzailearen hainbat zenbakirekin osatutako murala. IÑIGO URIZ / ARGAZKI PRESS Tamaina handiagoan ikusi

Naiara Elola -

2017ko urriak 27

Leherketa. Museoetan ia tokirik eskaintzen ez zaion herri kulturaren leherketa da Oscar Marine sortzaileak (Madril, 1951) Iruñeko Nafarroako Unibertsitateko Museorako prestatu duen Oscar Marine Big Bang erakusketa. Ia zazpi hilabetez egindako 180 sorkuntzak zortzi aretotan antolatu ditu. Ez da artistaren ibilbidea laburbiltzen duen erakusketa antologikoa. Batez ere, eliteetatik urrun daudenentzat egindako sorkuntzak daude ikusgai, erakusleiho edota iragarki paneletan paratzen direnak, esaterako. Besteak beste, 1980ko hamarkadan Egin zure kabuz leloak eragindako «askatasun eta lotsagabekeria» uholdea da martxoaren 4ra bitarte bisitatu ahal izango den erakusketaren muina.

Aurpegi askotako artista da Oscar Marine. Musika taldeen diskoetako azalak, filmetako kartelak, vodka marka ezagunen irudiak edota aldizkariak dira egin dituen hamaika lanen artean batzuk. Artista trebea da oso. Bere unibertso propioa inolako konplexurik gabe erakutsi du Iruñeko erakusketan. Musika, zinema eta komikia dira bere inspirazio iturri nagusiak, eta horiek bisitariaren eskura jarri ditu. AEBetako herri kulturaren, jazzaren eta rockaren eragina hasiera-hasieratik agerian uzten ditu Marinek.

Izan ere, artistak ez du ezer ezkutatzeko. 1980ko hamarkadan hasitako ibilbide oparoan izan dituen gorabeherak inolako arazorik gabe azaltzen ditu erakusketan. Krisi garaian, New Yorkera joan ondoren ikasitakoaren eskertza modura, Far Westeko cowboyei eskainitako seriearekin abiatzen da erakusketa. Hondo urdin batean kokatu ditu erretratuak. Tamaina handikoak dira, eta komiki batetik ateratako eszenak irudi dute. Lan batzuk pintzelkada espresionistaz egindakoak dira. Beste batzuk, berriz, hondo zuri eta beltzarekin jolastuz sortutakoak, ogibidetzat duen diseinu grafikoari keinu egingo balio bezala.

Bestalde, musika eta zinema munduari egindako ekarpenari areto oso-oso bat eskaini dio artistak. Hamabost metro luze den collage handiaren bitartez, ia 40 urteko ibilbidean egindako filmetako kartelak elkartu ditu; Perdita Durango, El día de la bestia, 800 balas, Torremolinos 73 eta Todo sobre mi madre filmenak, esaterako. Azken film horren kasuan, margo lodiz egindako emakume horren irudia ia «obsesio» bilakatu da artistarentzat. Hala, erakusketaren korridoreko horman hainbat emakumeren aurpegiak ageri diren koadroak jarri ditu. «Denbora librea dudanean, atsegin dut margoa hartu eta erretratuak egitea. Bulegoko mahaian pilatzen ditut erretratuok», adierazi du Marinek.

Areto horretan bertan, filmetako kartelen ondoan daude artistak egindako diskoetako azalak ere. 1980ko hamarkadan banaketa enpresa sortu zuen. «Disko bat kaleratzen genuenean, aurrekontua oso txikia izaten genuen, eta, Egin zure kabuz leloari jarraituz, dena guk egiten genuen», dio. Ikus daitezkeen azalen artean dago, adibidez, Siniestro Total taldeko kideak Dalton anaiak balira bezala irudikatu zituenekoak —¿Cuándo se come aquí? diskorako— edota Folio tipografiarekin idatzitako hainbat esaldi. Hain zuzen ere, sans serif familiako tipografia hori ere diseinatzaile madrildarraren ikurretako bat bihurtu da.

Dena den, Marinek azaldu duenez, ibilbide osoan izan dituen lan anitzen artean, editore modura egindako lanarekin dago «harroen». Madrilgo movida deituriko mugimenduaren harira, Madrid me mata kontrakultura sustatzea xede zuen aldizkaria sortu zuen. Hainbat erreportaje eta azal daude ikusgai erakusketan. Marineren irudiko, aldizkari hura «urratzailea» izan zen: «Diseinuaz eta kazetaritzaz ez genekien ezer, baina sekulako lana egiten genuen. Alaska abeslariaren jaunartzea lantzen genuen bezala, hildakoen lur-emaile lanaren inguruko erreportajeak egiten genituen». Duela gutxi, Madrilgo Reina Sofia museoak Madrid me mata aldizkariaren zenbaki guztiak eskuratu ditu.

Erakusketa artistarentzat «tenplua» den zortzigarren eta azken aretoarekin borobiltzen da. Arte grafikoen jatorria den Bauhaus eskolaren proposamenetara jo du, geometriaren bidetik abstrakziora salto eginez. «Abstrakzioa izpiritua elikatzeko era ederra da mundu pertsonalean gordetakoa azaleratzeko», dio.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Pertsona batzuk maskararekin pasa den astean, Orion (Gipuzkoa). ©Jon Urbe / FOKU

Getariako Udalak, hiru kasuren berri eman, eta Osasun Sailaren jarrera salatu du

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailari eskatu diote zuzenean emateko egon daitezkeen positiboen berri eta hartzeko herritarrak babesteko hartu beharreko neurriak. Azpeitiko (Gipuzkoa) Udala ere kezkatuta dago.

Sanferminak bertan behera geratu diren arren, zuri-gorriz jantzitako gazte bat, maskararekin, Iruñean. ©Jesús Diges

Koronabirusaren agerraldiak

Berria

Koronabirusaren aurreneko olatua makaldu eta konfinamendua arintzen hasi ondoren agerraldi gehiago ditu gaitzak. Ekainetik aurrera gutxienez hamahiru agerraldi izan ditu COVID-19ak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna