Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

BEGIZ

Bortxaketa ederra

Haizea Barcenilla -

2018ko maiatzak 8

Orain dela bi urte inguru Sofia Onofri ikasleak bere Master Amaierako Lana zuzentzeko eskatu zidanean, gaia oso interesgarritzat jo nuen: emakumea, edertasuna eta heriotza lotzen dituen ikonografiaren azterketa, artearen historiatik abiatuta publizitateraino iritsiz. Susmoa zuen ikonografia horrek emakumeekiko bortizkeriaren naturalizazioa lortzen lagundu zuela, hildako emakumea emakume ederrarekin lotzera iristeraino zenbaitetan.

Lanen zuzendaritzan murgiltzerakoan, ordura arte erreparatu gabeko irudiez ohartzen hasten zara; Sofiaren lanarekin, berak jada bilduak zituen eta nik aurkitzen nituen lanen kopurua deigarria suertatu zitzaidan. Emakume pasiboak, gizonari eskaintzen zitzaizkionak; lo antzera zeudenak zer egingo ote zien ez zenekien gizonen begiradapean; gaixo, ahul eta indarge agertzen ziren «eder erromantikoak». Pasibotasun horren garapena aztertzen hasi zen Sofia, eta errenazimenduan ohe gainean gizonari eskainiz agertzen ziren emakumeak defentsarik ezarriko ez zuten konorte gabeko panpina gaixoetan bilakatu zitzaizkion hiru mende eskasetan. Postura eta konposizio horietako askok, gainera, egungo publizitatera salto egin zuten inolako irizpide kritikorik gabe.

Lana zuzendu heinean, txunditzen eta beldurtzen nindoan. Txunditu, gaiaren zabaleraren aurrean. Eta beldurtu, zenbait irudiren aurrean bortizkeria identifikatzeko ahalmen faltaz konturatu nintzelako. Pentsa Klimten Danaeren mitoaren irudikapenean; edo etxe ondora jota, Bilboko Arte Ederretako museoan dagoen Martin de Vosen Europaren bahiketan. Zenbat irakurlek maiteko dituzten irudi horiek, irudikatzen dutenaren bortizkeria zehazki barneratu gabe. Danae zein Europaren bortxaketak ontzat ematen ditugu, irudi eder batean txertatuak daudelako. Edo irudi ederretan txertatzen ditugu ontzat ematen ditugulako?

Asko hitz egin da azken egunotan La Manadako-en epaiketan Ricardo Gonzalezek emandako boto partikularraz, eta batez ere, irudiez egin duen deskribapenaz. Gutxiago aipatu da bortxatzaileek kondena ulertzeko zailtasunaz, ez omen baitakite zer egin zuten gaizki. Pornoaren eraginari egin zaio men behin eta berriz, baina pornoa al da emakumeak desio propiorik gabe uzten gaituen irudikapen bakarra? Pornoan soilik agertzen al da gizonarentzako prest dagoen objektua, behin hura aseta desagertzen dena, eskakizunik gabekoa, beharrik gabekoa, gizatasunik gabekoa? Pornoa irudiaren tradizio oso zehatza duen kultura baten beste adierazpen bat besterik ez da, eta kultura hori eta bere eratorrien azterketa eta hezkuntza sakona egiten dugun arte, jarraituko dugu La Manada-koak animaliatzat eta epailea «arazoak dituen» banakotzat jotzen, eta jarraituko dugu halako gertaera lazgarriei aurre egin beharrean.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Langile bat paper sortak mugitzen, Leitzaran inprimategian, Andoainen (Gipuzkoa). ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Urrialdia pasatzeko zain

Andoni Imaz

Paperaren eskasiak eta banaketaren gorabeherek arazoak sortu dituzte inprimategi eta argitaletxeetan. Materiala aldatu behar izan dute, eta argitalpenen bat atzeratu.

 ©MAIALEN ANDRES / @FOKU

Ahalduntze baterako esperimentu politikoa

Gorka Arrese

Henry David Thoreau idazlearen 'Walden' euskaratu du Danele Sarriugartek. Bi urtez basoko txabola batean bizitzeari buruzko esperientziaren kronika bat da. Politikoa eta poetikoa du idazkera

 ©JAGOBA MANTEROLA / @FOKU

«Ez dakit hau zerbaiten aurrekaria izango den; nahiko nuke»

Ane Eslava

Anarik kontraste handiko single batean bildu ditu bi kantu: Nacho Vegasen 'Vinu, cantares y amor'-en bertsio bat, «himnotzat» duena, eta, 'Efemerideak, kontzertuetan jotzen duena baina grabatu gabea zuena'.
 ©MARISOL RAMIREZ / @FOKU

Arte unitate minimoa

Iñigo Astiz

Maria Helena Vieira da Silva artistaren hamabi artelan ikusgai jarri ditu Bilboko Arte Ederren Museoak, Bilboko FIG azokarekin elkarlanean

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.