Albistea entzun

BEGIZ

Itzulpenak

Ismael Manterola Ispizua -

2018ko maiatzak 15

Arteari buruzko edukiak euskaraz sortu beharrean itzuli egiten direla euskaldunok sarritan egiten dugun kexa da. Nahi baino gehiagotan errepikatzen den egoera horretan, gertaera harrigarriekin egiten dugu topo.

Euskaldun batek inoiz idatziko ez lukeen testuarekin topo egin nuen Bilboko Arte Ederren Museoan erakusgai dagoen Goya eta gorte ilustratua izeneko erakusketako bukaerako aretoan, Euskal herritarren eta nafarren erretratuak izenburua duen atalean, hain zuzen.

Horman idatzitakoa gaztelaniaren itzulpen hutsa denez, kontzeptu nahasketa eragiten du, eta ez da oso ilustratua izan behar horretarako. Euskal herritar eta nafar? Nafarrak ez al ziren euskal herritar? Izenburupean irakur daitekeen testuan behin eta berriz egiten da euskaldun eta nafarren arteko bereizketa, argi eta garbi utzita gaztelaniaz pentsatutako testua dela. Euskaltzaindian gomendioei ihes eginda, Euskal Herria terminoa ez da erabiltzen kultur termino moduan, baizik eta espainolek azken urteetan ulertu duten termino politiko moduan, kultur esparru batean eta kultur testu baten aurrean gaudela ahaztuta.

Horrek guztiak euskaldunak berriz ere erakunde batzuetan baztertuta sentiaraztea lortzen du, botere ekonomikoa eta politikoa espainolak direla barneratzea gutxi ez balitz bezala, kulturaren eta ezagupenaren produkzioa espainolek egindakoa dela azpimarratu nahi digute.

Postkolonialismoaren diskurtsoa hain zabalduta dagoen garaian, euskaldunok ikerketa gehiago egin beharko genuke jasaten ari garen kolonizazioaren inguruan. Agian politikagintzan gehiegizko zama jarri dugu eta kultur kolonizazioa bukaeran dagoela berandu konturatuko gara, hurrengo belaunaldiek Goyaren erakusketan irakurritakoa normaltzat hartzen dutenean.

Hala ere, testua nik idatzi izan banu zer gertatuko zatekeen pentsatzen aritu naiz titulua lehenengoz irakurri nuen momentutik. Euskal herritar multzoaren barruan nafarrak sartu banitu, testua ikuspuntu politiko abertzaletik idatzita zegoela esango lukete erakusketako arduradunek, gaur egun irakur daitekeenak ikuspuntu neutro eta apolitikoa izango balu bezala. Euskaldunen ikuspuntutik sortutako diskurtsoa politikoa dela salatzen dutenak politika dute ogibide normalean, horregatik ez dute bereizten noiz hitz egiten dugun politikari buruz eta noiz kulturari buruz (onartuta sarritan zaila dela bereizketa egitea).

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Neomak taldearen zuzenekoa ikusteko jende ilara luzea egin zen Plateruena kanpoaldean atzo arratsaldean, Durangoko Azokaren bigarren egunean. ©RAUL BOGAJO / FOKU

Plaza eta euskarri bete doinu

Ainhoa Sarasola

Zuzenekoak itzuli dira Durangoko Azokara, aurten Plateruenan. Landakon, Musikaren Plazak bildu ditu diskoetxeak eta musikariak. Diskoa nagusi den arren, euskarri digitalak gero eta ugariago dira
Xabier Eizagirre, Iratxe Retolaza eta Hedoi Etxarte, atzo, Landako guneko Talaia aretoan. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Liburugintza diglosiko bat

Itziar Ugarte Irizar

Euskaraz argitaratzen diren liburuen datuak aletu dituzte Xabier Eizagirrek, Iratxe Retolazak eta Hedoi Etxartek. Kultura gutxitu baten isla direla adierazi dute.
 ©RAUL BOGAJO / FOKU

«Urte osoak eusten dio azoka asteari»

Andoni Imaz

Pozik hartu dute murrizketarik gabeko azoka bueltan, eta gogotsu sumatu dute ingurua ere. Inguru hori zabaltzen asmatzea daukate gakotzat.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.