Albistea entzun

BURUJABETZARA BIDEA

Berria -

2014ko urriak 15

Hona hemen Kataluniako burujabetza prozesuan giltzarri izan diren zenbait egun, era batera edo bestera eragin zuzena eduki dutenak:

2006

Ekainak 18. Autonomia estatutu berriari onespena eman zion Kataluniako Parlamentuak, Espainiako Gobernuko orduko presidente Jose Luis Rodriguez Zapaterorekin (PSOE) autogobernua indartzea adostuta. Katalunia nazio gisa aitortu, eta «eskumen gehiago» hitzartu zituzten parlamentuarentzat.

2010

Ekainak 28. PPren gobernuak jarritako helegiteari erantzunda, Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Kataluniako autonomia estatutu berria ahuldu zuen. Begi bistako murrizketak egin zizkion, eta, besteak beste, balio juridikorik gabe laga zuen Katalunia nazio gisa aitortzen zuen estatutuko artikulua.

2012

Martxoak 10. Udaberriarekin batera hasi zen Kataluniako aldarri independentista berotzen. ANC Biltzar Nazional Katalana aurkeztu zuten Bartzelonan. Gizartea, alderdi politikoak eta erakundeak independentziara gidatuko zituen bidea zolatzeko tresnak bizkarrean hartuta zetorren. Bidea finkatuta, abiadura zehaztu zuten: 2014rako, ahalik eta herri gehienetan Kataluniaren independentziari buruzko kontsultak egitea zen jomuga.

Irailak 3. ANCk ereindako hazia uzta ematen hasi zen herritarren artean: Osona eskualdeko Sant Pere de Torello eta Calldetenes udalerriek «kanpoko esku hartzerik gabeko lurralde katalan aske» deklaratu zuten beren burua.

Irailak 11. Bartzelonako karrikek gainezka egin zuten Diada egunean: milioi eta erdi pertsonak eskatu zuten independentzia, Katalunia, Europako estatu berria lelopean.

Irailak 17. Politika orokorrari buruzko eztabaidan, parlamentua desegin eta bozak aurreratzea erabaki zuen CiUk. Desegin aurretik, hurrengo agintaldirako lehentasuna finkatu zuen parlamentuak: Kataluniaren autodeterminazioari buruzko galdeketara deitzea.

Azaroak 25. Parlamenturako bozetan, CiUk ez zuen esperotako gehiengo osorik eskuratu. Urrun gelditu zen, eta bigarren indarrarengana jotzea beste biderik ez zitzaion geratu. ERCk babesa eskaini zion, independentziari buruzko galdeketa antolatzekotan betiere.

2013

Urtarrilak 10. CiUk eta ERCk burujabetza prozesurako hitzartutako bide orriaren berri eman zuten, galdeketa 2014an egitea adostuz.

Urtarrilak 23. Kataluniako Parlamentuak Subiranotasun Aldarrikapena onartu zuen. CiU, ERC, CUP eta ICV-EUiAk bozkatu zuten alde. Katalunia subjektu politiko eta juridiko burujabea dela, eta erabakitzeko eskubidea aldarrikatu zuten.

Maiatzak 8. Espainiako Auzitegi Konstituzionalak baliorik gabe utzi zuen Subiranotasun Aldarrikapena, Espainiako Gobernuak jarritako helegitea tramiterako onartuta. Egun hartan, erabakitzeko eskubideari buruzko ikerketa batzordea sortzea onetsi zuen parlamentuak.

Abenduak 12. Alderdi subiranista nagusiek herri galdeketaren eguna eta prozedura onartu zuten.

2014

Irailak 19. Kontsulta Legeari oniritzia eman zion parlamentuak, galdeketaren aldekoek babestuta.

Irailak 27. Azaroaren 9ko herri galdeketara deitzeko dekretua sinatu zuen Artur Mas presidenteak.

Irailak 29. Auzitegi Konstituzionalak tramiterako onartu zituen Madrilek jarritako helegiteak, eta, behin-behinean, bertan behera utzi zituen Kontsulta Legea eta galdeketara deitzeko dekretua.

Irailak 30. Azaroaren 9rako kanpaina ofiziala eten zuen Generalitateak, badaezpadako neurri gisa. Helegiteak aurkeztu zituen Konstituzionalean debekuak kentzeko. Ara és l'hora kanpainari ekin zioten ANCk eta Omnium Culturalek.

Urriak 2. Galdeketaren kontrol batzordeko kideak izendatu zituzten.

Urriak 3. Azaroaren 9ko galdeketari eustea adostu zuten indar politikoek, zazpi orduko bilera batean.

Urriak 13. Galdeketa orain arteko baldintzetan egitea baztertu zuen Masek, gainontzekoei jakinaraziz.

Urriak 14. Behin-behineko galdeketa bat iragarri zuen Masek, bozkakuak, hautetsontziak eta botopaperak jarriko dituztela esanez.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Antony Blinken AEBetako Estatu idazkaria eta Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroa, atzo, Tel Aviven. ©DEBBIE HILL / EFE

«Lasaitasuna berrezartzeko» eskatu die Blinkenek Israeli eta Palestinari

Mikel Elkoroberezibar Beloki

AEBetako Estatu idazkariak Tel Aviven adierazi du AEBek «Israelgo segurtasunarekin» daukaten konpromisoa «hautsezina» dela. Israelgo armadak gutxienez 35 palestinar hil ditu aurten

Zelenski eta Von der Leyen, iazko apirilean, Kieven ©EFE

Ukrainak bi urteko epean sartu nahi du EBn

Igor Susaeta

Erdoganek adierazi duenez, Suediarekin eta Finlandiarekin batera negoziatu beharrean, bakarka negoziatuko du bi herrialde horiek NATO Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundeko kide bihurtzeari buruz.

Poliziaren indarkeriaren kontrako manifestazio bat, atzo, Atlantan, Georgia estatuko hiriburuan. ©ERIK S. LESSER / EFE

Poliziak Nicholsi eman zion jipoiak protestak piztu ditu AEBetan

Gorka Berasategi Otamendi

Ostiralean publiko egin zituzten bost poliziak gazte afro-amerikarrari eman zioten jipoiaren irudiak. Grabazioetan ikusten denez, bortizki jo zuten, baita aurre egiteko aukerarik ez zuenean ere

Joan den urtarrilaren 26an Boluarteren aurka Liman egindako manifestazio bat. ©EFE

Bozak aurten egiteko, Boluartek konstituzioa erreformatzea planteatuko du

Igor Susaeta

Kongresuak  ez badu onartzen hauteskundeak aurten egitea, presidentearen lege proiektuetako baten helburua da urriko bigarren iganderako antolatzea.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.